Sıfrlandyrý jobalarynyń ekonomıkalyq qana emes, áleýmettik áseri de mol. «AK Altynalmas» kompanııasynyń «Sıfrlyq kenish» baǵdarlamasy aıasynda, Huawei-diń qatysýymen júzege asyrǵan is-sharalarynyń arqasynda óndiriste IT ınfraqurylym quryp qana qoımaı, pandemııa kezinde respýblıkanyń shalǵaı eldi mekenderin asa jyldam ınternetpen qamtamasyz etýge múmkindik týdy, dep habarlaıdy Egemen.kz
«Sıfrlyq kenish» – Qazaqstandaǵy ónerkásipti sıfrlandyrý baǵytyndaǵy jetekshi jobalardyń biri. Onyń mańyzdylyǵy úkimettik deńgeıde birneshe ret kóterildi.
Jobany 2017 jyldan bastap respýblıkadaǵy altyn óndiretin jetekshi kompanııalardyń biri «Altynalmas AK» pılottyq rejımde júzege asyrýda. Jobanyń mindeti – jańa tehnologııaly ken ornyn qurý, ondaǵy óndiristik sıkl men barlyq bıznes-prosesti tolyq sıfrlandyrý. Alaıda, bul mehanızmdi iske qosý úshin, eń aldymen, turaqty, talshyqty-optıkalyq ınternetpen qamtamasyz etilgen jelilik ınfraqurylym qurý qajet boldy. О́ıtkeni dıspetcherlik júıe, óndiristik ýchaskelerdegi ınternettiń úılesimdi jumysy úshin joǵary jyldamdyqty Wi-Fi keńistigi qajet. Sondyqtan Huawei jobanyń negizgi seriktesteriniń birine aınaldy.
«Huawei Technologies Kazakhstan-nyń tarıhy baı. Ekonomıkanyń túrli salasynda tabysty júzege asyrylǵan kóptegen jobasy bar. Kompanııanyń basty ustanymy – klıenttiń kóńilinen shyǵý. Iаǵnı, kez kelgen tehnologııa jańalyǵy pen ınnovasııa naqty tutynýshynyń qoldanysyna enip, sińip ketýi kerek», – dedi Huawei Technologies Kazakhstan klıenttermen jumys isteý jónindegi menedjeri Mıhaıl Chýrsın.
Onyń aıtýynsha, tehnologııa qoldanýshylar ishinde «Altynalmas AK» AQ kósh bastap tur.
Ekonomıkalyq áseri
2018-2019 jyldary jobadaǵy sharýanyń bári IT ınfraqurylym qurýǵa baǵyttaldy. Bolashaqta kenishtiń barlyq jumysy osyǵan qarap boı túzeıdi.
«Sıfrlyq kenish» jobasynyń basty maqsaty – biryńǵaı bazaly jáne júıeli IT landshaft qurý. Onyń ishine sapaly baılanys arnalary, serverlik ınfraqurylym, aqpattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jáne bıznesti basqarýdy damytýǵa arnalǵan tehnıkalyq qoldaý kiredi.
Joba jetekshisi, «Altynalmas AK» AQ IT jáne korporatıvtik damý jónindegi vıse-prezıdenti Janar Amanjolovanyń aıtýynsha, qazir osy joba aıasynda jańǵyrtylǵan dıspetcherlik ortalyqtary bar IT ınfraqurylymy sátti qurylǵan.
Jalpy, «Sıfrlyq kenishke» kóptegen shaǵyn joba kiredi. Huawei jáne basqa kompanııalarmen birlese otyryp shahtalarǵa Wi-Fi júrgizip, Aqbaqaı jáne Aqtoǵaı (Pýstynnoe) ken oryndary jerústi Wi-Fi-men qamtamasyz etildi.
Qııaqty temir jol stansııasynan «Aqbaqaı» kenishine deıin uzyndyǵy 125 shaqyrym bolatyn talshyq-optıkaly baılanys jelisi (TOBJ) salyndy. 2019 jyldyń sáýir aıynda «Aqbaqaı» jobasyna joǵary jyldamdyqty ınternet usynyla bastaldy. Sondaı-aq, Aqbaqaı jáne Beskempir shahtalarynda 107 jerasty Wi-Fi núktesi ornatyldy. Bunyń bári tolyqtaı Huawei jabdyqtarymen júzege asyryldy.
Munymen qatar, «Aqtoǵaı» jobasy úshin karer, ortalyq qoıma, ken qoımasy, dıspetcherlik jáne basqa da óndiristik ýchaskelerdi qamtıtyn, jyldamdyǵy-300 Mb/s turaqty sıgnal beretin 23 núktesi bar jerústi Wi-Fi salynǵan.
Dıspetcherlik ortalyq túrli óndiristik jabdyqtardan, sonyń ishinde Huawei kommýtatorlarynan qurastyryldy.
«Huawei kompanııasynyń kásibı komandasy men Alatau Innovations jáne Communication KZ sııaqty seriktesterdiń joǵary bilikti mamandarynyń tyǵyz ózara is-qımylynyń arqasynda TKMK salasyna ozyq jáne jańa tehnologııalar sátti engizilip, «Altynalmas AK» AQ qyzmetin jeńildetti», dedi Huawei Technologies Kazakhstan klıenttermen jumys jónindegi menedjeri Mıhaıl Chýrsın.
Mysaly, jaqynda Huawei komandasy Communications Kazakhstan-men birlesip, Qazaqstandaǵy alǵashqy RTN905 radıo-relelik jabdyqty kásiporyn qajettilikteri úshin engizýdi sátti aıaqtap, biregeıligin taǵy da bir ret dáleldedi. Radıo-relelik jabdyq – 500+500mbıt/s formatynda jumys isteýdi qamtamasyz etetin 1gbıt/s-ke eseptelip, tapsyrys berilgen.
«Bunyń arqasynda shalǵaı jerlerde turaqty baılanys arnasyn qurýǵa múmkindik týdy. Bul tek kásiporyndy ǵana emes, sonymen birge jaqyn mańdaǵy eldi mekenderdiń de baılanys aıasyn keńeıtý jáne qamtamasyz etýge sep boldy», dedi Mıhaıl Chýrsın.
«Sıfrlyq kenish» jobasynan alynǵan alǵashqy nátıjelerdiń biri – shyǵyndardy azaıtý. Osylaısha, dıirmendegi shar deńgeıin ólshegen kezdegi (eskert. kendi usaqtaý úshin) reglamenttelgen toqtap turýlardy qysqartý nátıjesinde, 2020 jyly Altyn shyǵarýdy ulǵaıtýdan túsetin kiris 424,7 myń dollar boldy dep boljanǵan.
Idc Energy Insights boljamdary boıynsha, 2020 jyly jabdyq óndirýshiler, ınjenerlik qyzmetter jáne veb-servıster men API qoldaýyndaǵy IoT sheshimderindegi IT-seriktester arasyndaǵy ekojúıe yntymaqtastyǵynyń arqasynda taý-ken kompanııalary ınvestısııalardyń ótelý ýaqytyn 20%-ǵa qysqartty.
«Bul 2020 jyly oryndaldy dep aıta alamyz ba? Iá deýge de bolatyn shyǵar. Degenmen ázirge jartylaı ǵana», deıdi Janar Amanjolova.
Onyń aıtýynsha, álemdik koronavırýs pandemııasy bul boljamǵa túzetýler engizdi. Degenmen, aldyn ala qurylǵan prosesterdiń arqasynda, qıyndyqtarǵa qaramastan, «Sıfrlyq kenishtiń» jumysy tipti qatań shekteýler kezinde de bir kúnge de toqtaǵan joq.
«Qazir tańda bul tehnologııalar zor kómek kórsetti. Pandemııa jáne karantın rejımi kezinde biz ýchaskelerimizdi qashyqtan basqara aldyq», dedi joba menedjeri.
Karantın engizilgennen keıin ken ornyna barý nemese qyzmetkerlerdi shyǵarý múmkin bolmady. Alaıda, jedel iske qosylǵan júıelerdiń arqasynda jumysty bas keńseden basqaryp, baqylaı otyryp, qashyqtan jumys rejımine kóshirildi. Al qyzmetkerler sol jerde otyryp-aq otbasynan habar alyp otyrdy. Joǵary sapaly ınternettiń arqasynda májbúrli oqshaýlaý kezinde otbasymen onlaın habarlasyp otyrýǵa múmkindik mol boldy. Sapaly ınternet baılanysy barlyq júıeniń úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etti, olardy baqylaý da úzilgen joq. Sóıte tura, kompanııanyń barlyq qyzmetkeri qashyqtan jumys isteýge kóshirildi. Olar áli de osy rejımde jumys istep jatyr.
Áleýmettik áseri
Jobadaǵy negizgi qıyndyqtyń biri – nysannyń halyq az qonystanǵan aýdanda ornalasqany boldy. Joba bastalǵanǵa deıin jergilikti turǵyndar men áleýmettik ınfraqurylym nysandary múldem baılanyssyz boldy.
«Aqbaqaı» jáne «Aqtoǵaıdaǵy» ınfraqurylym aıasynda kompanııa jaqyn mańdaǵy eldi mekender úshin de ınternet arnalaryn taratty. Osylaısha, jergilikti turǵyndar da aıtarlyqtaı áleýmettik qoldaýǵa ıe boldy.
Karantın kezinde ınternetpen qamtamasyz etý máselesi erekshe mańyzdy boldy. Internetpen qarapaıym azamattar ǵana emes, sonymen qatar ákimdikter, medısınalyq pýnktter, balalar mekemeleri jáne t.b. nysandar da qamtamasyz etildi.
Bunyń arqasynda pandemııa kezinde bilim berý mekemelerine bara almaıtyn jastar men mektep oqýshylaryna qashyqtan bilim alýǵa múmkindik berildi. Baılanys operatorlary jeli júrgizýge qulshynbaǵandyqtan, munyń barlyǵyn kompanııa óz esebinen jasady.
«Bul jobany júzege asyrýdyń oń áserin biz bıyl óndiristik ýchaskelerdegi operasııalyq qyzmetti pandemııa rejıminde qashyqtan basqarǵan kezde kórdik. Sondaı-aq, júrgizilgen ınfraqurylymdardyń arqasynda jaqyn mańdaǵy eldi mekenderge áleýmettik kómek pen qoldaý kórsete aldyq», dep sózin túıindedi Janar Amanjolova.
Bolashaqqa jospar
Mamannyń aıtýynsha, iske asyrylǵan barlyq sharýalar, eń aldymen, adamnyń qol eńbegin jeńildetýge, kúndelikti kúıbeń operasııalardy almastyrýǵa baǵyttalǵan. Bunymen qatar, ónerkásiptik qaýipsizdikti jáne jergilikti jerlerde eńbek jaǵdaıyn qorǵaýdy da qamtamasyz etedi. Mysaly, «Aqbaqaı» jáne «Aqtoǵaı» kenishterinde smartfon/planshettiń kómegimen eńbekti qorǵaý jáne ónerkásiptik qaýipsizdik, qorshaǵan ortany qorǵaý jáne t.b. salalardaǵy ereje buzýshylyqtardy tirkeýge jáne qadaǵalaýǵa múmkindik beretin nusqaý modýli iske qosyldy.
Bolashaqta kompanııanyń strategııasy derekterdi taldaý jáne olardyń negizinde sheshimder qabyldaý boıynsha jumysty qamtymaq.
«Biz óz júıelerimizden alatyn derekterdiń kómegimen bıznestiń bizge qoıatyn suraqtaryna jaýap berýdi, problemalardyń saldarymen emes, sebepterimen kúresýdi, sondaı-aq bolashaqta shetin jaǵdaılardy boljaýdy úırengimiz keledi», dep túsindirdi Amanjolova hanym.
Neǵurlym senimdi jáne sapaly derekter alynsa, óndiris jumysy da soǵurlym tıimdi bolmaq.
Sonymen qatar, boljam boıynsha, 2022 jylǵa qaraı taý-ken kásiporyndarynyń 30%-y 5G, LTE, spýtnıktik jáne tirkelgen jeliler arqyly úılestirilgen strategııalaryn ázirleıdi jáne ınvestısııalaıdy degen jospar bar. Bul turǵyda Huawei kompanııasynyń róli de daýsyz bolmaq. Sondaı-aq, osy ýaqyt ishinde iri taý-ken óndirýshi kompanııalardyń 60%-y sıfrlyq óndiristik ınnovasııalyq ortalyqtarǵa ıe bolady dep boljanýda. Bul boljamdardyń barlyǵy da «Altynalmas» jobalarynyń strategııasynda kórsetilgen. Bul – shyǵyndardy 20%-ǵa qysqartyp, ken óndirý kompanııalarynyń barlyq salasyndaǵy barlaý, óndirý, tasymaldaý, usaqtaý, qaıta óńdeý, qaldyqtardy basqarý jáne túpkilikti ónim shyǵarý sııaqty operasııalyq jumystardaǵy jaǵdaıdy jaqsartýǵa múmkindik beredi dep boljanyp otyr.
«Bul boljamdardyń qanshalyqty shynaıy ekenin tekserý úshin barlyq jumysty jaqsy ınfraqurylymǵa baǵyttaý qajet. Bul – baılanys arnalary, aqparattyq qaýipsizdik, senimdi serverlik jáne jelilik ınfraqurylym», dep túsindirdi «Altynalmas» vıse-prezıdenti.
Aıta keteıik, «Altynalmas» kompanııasy júrgizgen zertteý nátıjesinde, álemde kóptegen kompanııalar R&D-ǵa (ǵylymı-zertteý qyzmeti) ınvestısııa salatyny anyqtaldy. Álemdegi 2500 iri kompanııanyń 51-i Industrial Metals&Mining sektoryna kiredi. Sóıte tura, R&D shyǵyndary boıynsha tizimdegi alǵashqy 20 kompanııa QHR-diki. Olardyń shyǵyndardyń eń joǵary kórsetkishi kiristiń 5%-yn quraıdy. Qalǵan kompanııalar boıynsha ortasha mán 1% bolady. «Altynalmasta» R&D shyǵyndary 2018 jylǵy 1,21%-dan 2020 jyly 3,07%-ǵa deıin ósti. Aldaǵy ýaqytta osy kórsetkishti arttyrý trendi jalǵaspaq.
Anyqtama
Huawei kompanııasy – ınfokommýnıkasııalyq jáne ınfraqurylymdyq tehnologııalardyń, sondaı-aq aqyldy qurylǵylardyń álemdik mańdaıaldy jetkizýshisi. Jumysynyń negizgi baǵyty – telekommýnıkasııa jelileri, aqparattyq tehnologııalar, aqyldy qurylǵylar jáne sıfrlyq qyzmetter. Huawei sıfrlyq tehnologııalardy bıznes úshin de, túpkilikti tutynýshylar úshin de yńǵaıly etýge tyrysady. Osylaısha aqyldy, tamasha baılanys álemin qurýdy jaqyndatady. Huawei keshendi portfolıosynyń ónimderi, tehnologııalary men qyzmetteri joǵary sapaly, básekege qabiletti. Ekojúıe seriktesterimen ashyq jumys jasaı otyryp, Huawei klıentteriniń múmkindikterin keńeıtý arqyly kommersııalyq áleýetin arttyrady. Huawei ınvestısııanyń edáýir bóligin álemdik progreske yqpal etetin irgeli zertteýler júrgizýge jumsaıdy. Kompanııada álemniń 170-ten astam elinen 188 myńnan astam qyzmetker jumys isteıdi. Huawei – 1987 jyly qurylǵan jeke kompanııa. Ol tolyqtaı qyzmetkerlerdiń menshiginde.
«AK Altynalmas» aksıonerlik qoǵamy – geologııalyq, taý-ken óndirisi jáne altyn óńdeý sıklin tolyq qamtıtyn kompanııa. Quramynda altyny bar kendi óndirý isi kompanııaǵa tıesili Qazaqstannyń 5 ken ornynda júrgiziledi. Atap aıtqanda Jambyl, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan, Akmola oblysynda. Paıdaly qazbalar «Aqbaqaı», «Dolınnoe» altyn óndirý fabrıkalarynda, «Pýstynnoe» baıytý fabrıkasynda jáne «Altynalmas Technology» baǵaly metaldar alý zaýytynda qaıta óńdeledi. Kompanııa shtatynda 2000-nan astam joǵary bilikti qyzmetker jumys isteıdi. О́ndiristik proseske 120-dan astam tehnıka jumyldyryldy. 2017 jyly kompanııada bıznes-prosesterdi avtomattandyrý jáne sıfrlandyrý boıynsha «Sıfrlyq kenish» baǵdarlamasy bekitildi. Baǵdarlama operasııalyq tıimdilikti arttyrýǵa, óndiristik shyǵyndardy tómendetýge, jańa aqparattyq tehnologııalar men quraldardy qoldana otyryp, ozyq praktıkalar men ınnovasııalyq tásilderdi paıdalaný arqyly qyzmettiń nátıjeliligin jaqsartýǵa baǵyttalǵan. «Sıfrlyq kenish» sıfrlyq tehnologııalar men 4.0 ındýstrııa elementterin engizýdi qamtıdy jáne taý-ken metallýrgııa salasymen qatar búkil memleket aýqymynda da mańyzdy.