Osydan 10 jyl buryn 30 qańtarda Azııa oıyndary bastaldy. Aq Azıadaǵa deıin Qazaqstanda mundaı sport dodasy bolmaǵany anyq. Sport – tek saıystardan turmaıtyndyǵyna sol kúnderde kezekti ret kózimiz jetken. Osy bir tynymsyz eki apta sanamyzda óshpesteı bolyp jattaldy. Kútpegen jeńister, ókinishi ózek órter jeńilister – osynyń bári de sport shejiresine endi.
Qazaqstanda ótken qysqy Oıyndarda altyn men kúmis júldeniń arasy jarty sekýndqa da tolmaǵan jarystarǵa kýá boldyq. Qas-qaǵym sát degen osy! Qarsylastyń qateliginen jeńiske emes, kerisinshe jeńiliske dýshar etken oqıǵalar da barshylyq. Sondaı-aq Azıada-2011 talaı sportshynyń juldyzyn jaqty. Elimizdiń sporttyq shejiresine jańa esimder endi. Oǵan deıin ulttyq sport oıyndarynyń ishinde asa tanymal bolyp kórmegen jańa sport túrleri tusaýyn kesti.
Bul toptamada Azıadanyń qyzyqty sátterin, eleń etkizer tustaryn eske alyp otyrmyz.
Olga Novıkova altyn júldelerin qaıda saqtaıdy?
Qalaı desek te, Almaty oblysyndaǵy Soldatsaı shatqaly sportshylarymyz úshin qutty boldy. Shańǵymen baǵdarlaý jarysynda abyroıymyzdy asyryp, jankúıerlerdi jelpintip ketken Olga Novıkovanyń sporttaǵy tabysy – Qazaqstan quramasynyń qorjynyna túsken tuńǵysh altyn boldy. Al shańǵymen baǵdarlaýdaǵy sprınttik jarysta da Olga altynnan alqa taqqanyn alaqaılap jazdyq.
Osydan keıin de Olga qoly jetken tabystarǵa toqyrap qalmaı, uzaq qashyqtyqqa shańǵymen baǵdarlaýda altyn júlde alyp, VII Qysqy Azııa Oıyndarynyń úsh dúrkin chempıony atandy. Sol kezde 25 jastaǵy Olga Novıkova shańǵy estafetalyq jarysynda tórtinshi altyn júlde alýǵa múmkindigi boldy. Qýanyshy qoınyna syımaǵan ol marapattaý rásiminde: «Uzaq qashyqtyqqa baǵdarlaý jarysy asa qıyn bolǵan joq. Onyń ústine ormannan ótkende tuman basylyp, kartada belgilengen núkteni tabý ońaıǵa tústi. Al birinshi aınalymdaǵy burylystarda abaı bolýǵa tyrystym», dep áserimen bólisken edi.
«Azıadanyń úsh birdeı altyn júldesin endi qaıda saqtaısyz», degen jýrnalıster suraǵyna sportshy: «Barlyq medalimdi saqtaıtyn ornym bar. Al Azıada medaldaryn bólek saqtaımyn, olardy tek jaqyn dostaryma ǵana kórsetemin», dep jaýap bergeni este.
Ońtústikkoreıalyq hokkeıshi qalaǵan syılyǵyn aldy ma?
Balýan Sholaq sport saraıynda ótken qyzdar arasyndaǵy hokkeı týrnırin Ońtústik Koreıa komandasy birinshi bolyp aıaqtady. Olar aldyńǵy tórt matchta da jeńilis tapty. Sońǵy ret ońtústikkoreıalyqtar saıasat aralaryna syzat salǵan soltústikkoreıalyqtardan 6:1 esebimen jeńilip, qarsylastar qaqpasyna bar bolǵany 1 shaıba salǵan Kıý San Lı oınaǵan komanda osylaısha óz qaqpalaryna 37 shaıba jiberip aldy.
Al Soltústik Koreıa quramasynyń bas jattyqtyrýshysy Von Son Rı óz shákirtteri 6:1 esebimen jeńiske jetken match qorytyndysyn bylaı tujyrymdaǵan bolatyn:
– Ońtústikkoreıalyq kórshilerimizdi qaıtsek te jeńýimiz kerek degen úlken maqsat bolǵan joq. Elderimiz onsyz da eki bólikke bólingen. Kelesi Azıadada birikken tutas komanda retinde oınaýdy tileımin. Almatyda ótken týrnırde biz Japonııa men Qytaı komandalaryna qarsy bar kúshimizdi salyp oınaýdy maqsat ettik.
Ońtústik Koreıa komandasynyń bas jattyqtyrýshysy Iýn Gon Kım óz áriptesimen tolyq kelisetinin bildirip, Ońtústik Koreıa quramasynyń esebindegi jalǵyz goldy salǵan hokkeıshi qyz Kıý San Lıge qalaǵan syılyǵyn alyp berýge ýáde bergeni este.
Azıada altyny áskerden bosatady
Ońtústik Koreıa sportshylary jalpy komandalyq esepte úshinshi orynǵa turaqtaǵany belgili. Quldılap syrǵanaýda qola alǵan osy eldiń sportshysy Djýng Dohıon jarystyń alǵashqy kúnderinde qola medaldi qolǵa túsirip, odan Azıadanyń altynyn jeńip almaq boldy. Koreı sportshysy:
– Búgin men chempıon atana almadym. Biraq aldaǵy jarys kúnderi maqsatym oryndalady degen úmittemin. Ońtústik Koreıa zańy boıynsha iri halyqaralyq jarystardyń chempıondary áskerı boryshyn óteýden bosatylady. Bizde tipti áıgili ártisterge de, Prezıdenttiń ulyna da mundaı jeńildik berilmeıdi. Sondyqtan jeńiske umtylýyma sebep bar. Áskerden bosasam jattyǵýlarymdy ári qaraı jalǵastyramyn. Sáıkesinshe, óz elimniń abyroıyn qorǵap, jeńis týyn jelbiretýge múmkindigim kóbeıedi, – degen edi sportshy.
Quldılap túsý jarystarynda qazaqstandyq Dmıtrıı Koshkın men Igor Zakýrdaev birinshi, ekinshi orynǵa ıe boldy da, úshinshi orynda osy Djýng Dohıon turǵan edi.
Ońtústik Koreıa Azıadaǵa taý shańǵyshylarynan jasaqtalǵan jańa qurama jibergen edi. Olar óz eliniń amanatyn aqtady desek de bolady. Sóıtip, bul eldiń sportshylary 3 altyn, 1 kúmis, 3 qola medaldy jeńip aldy. Erler arasynda Djýn Donhıon 1 altyn, 1 qola medaldy ıelendi.
Áskerden bosatylǵan Djýn Dohıon alańsyz jattyǵýmen aınalysyp, talaı ret júldegerler tuǵyryna kóterilgen de bolar?!
Almatynyń aýasy satyldy
Aıtqandaı, Azıada bastalmaı turyp-aq, elimizge Azııanyń ár qıyrynan qonaqtar aǵylyp kelip jatty. Sportshylar men jattyqtyrýshylardy aıtpaǵannyń ózinde, sheteldik jankúıerler men jýrnalıster bir qaýym el boldy. Alystan kelgen meımandar Qazaqstannan estelikke ne alyp ketti dep oılaısyz?
Azıadanyń dúbiri estilgennen-aq elimizdegi kádesyı, tábárik jasaýmen, satýmen aınalysatyn kásipkerler Olımpıadadan óz násipterin alyp qalýǵa umtyldy. Azıada-2011 sımvoly bolǵan ilbistiń balasynyń sýreti beınelengen taýarlar tıisti oryndardan tabyla bastady.
Sol sııaqty Almaty men Astandaǵy Sport saraılarynyń foıesinde, jarys júrip jatqan keshenderde Azıada-2011-diń emblemalary men tańbalary bar kádesyılardy satý bastaldy.
Azıada-2011 atrıbýtıkasyn satýshylardyń arasynda júrgizilgen saýaldama kórsetkendeı, sheteldik týrıster Azıada tumary beınelengen tósbelgiler men kiltbaýlarǵa qyzyqqan.
Qazaqstandyqtar birinshi kezekte, «Qazaqstan» degen jazýy bar bas kıim men bókebaılardy satyp alýǵa tyrysady. Jerlesterimiz kóbinese qar barysynyń beınesi bar tábárikter men Qazaqstan quramasynda oınaǵan «Barys» klýbynyń fotosýretin satyp alǵan.
Hokkeı kezdesýleri arasyndaǵy úzilisterde muz arenalarynyń foıesinde bir-birimen tósbelgi aıyrbastaýshylardy da kórýge bolatyn edi. Erler hokkeıi týrnırine qatysýshy komandalardyń tósbelgileri eń úlken suranysqa ıe boldy.
Myna qyzyqty qarańyz, Azıada-2011-diń Bas baspasóz ortalyǵy ornalasqan «Almaty Taýers» Bıznes ortalyǵynda Almatynyń konservilengen aýasy satyldy. Surastyryp kórgende, baǵasy – 850 teńge bolyp shyqty. Salmaǵy qansha ekenin kim bilipti?
Jarysty tamashalaýǵa májbúr bolǵan túlki
Azıada jarystary jan-janýarlardy da qyzyqtyrǵanyn baıandaý tipti qyzyq. Bul áńgime oıyndardyń tumary bolyp otyrǵan Ilbistiń balasy týraly aıtylyp otyrǵan joq. Halyqaralyq tramplınder keshenindegi K-125 tramplıniniń astynda túlki turyp jatqany saıystyń sońǵy kúnderinde ǵana belgili boldy. Qanat jolynyń bıiginen qaraǵanda, onyń izderi jaqsy kórinedi eken. Ol bul jerdi ótken jazda ózine in qylyp alǵan.
– Bul – óte batyl túlki. Sekirýler bastalǵanda ol tyǵylyp qalǵan, alaıda, birinshi kúnnen keıin qarańǵy batqanda shyǵa bastady. «Ash bolsań – innen shyǵasyń» degen osy. Qarny ashqan túlki adamdardan qorqýyn umytady, biz ony arasynda tamaqtandyryp qoıamyz», degen edi tramplınniń tehnıkalyq qyzmetkerleri.
Azıada jarystaryna amalsyz jankúıer bolǵan túlki osylaısha adamdarǵa da úırengen.
Vladımır HRÝSTALEV:
Qyzyńa jankúıer bolý úshin júıkeń de myqty bolýy kerek
Vankýver Olımpıadasynyń kúmis júldegeri Elena Hrýstalevanyń ákesi ári jeke jattyqtyrýshysy Vladımır Hrýstalev qyzynyń Aq Azıadadaǵy aıaq alysyn barlyq kezde qadaǵalap otyrdy.
Elena bastapqyda kúmis júlde alǵanda ákesi oǵan múlde qynjylmaıtynyn da ókinbeıtinin de alǵa tartqan-dy. Qyzynyń qarym-qabiletin jaqsy biletin áke onyń juldyzdy sátteri alda dep boljaǵan edi. Aqıqatynda kelesi joly Elenanyń jaqyn-jýyqtary bıatlon stadıonynda bas qosty. Olar ataqty qyzdyń 15 shaqyrym qashyqtyqqa arnalǵan jeke jarysyna qoldaý kórsetti.
Hrýstaleva ózin qoldaýshy jankúıerlerdiń kóńilinen shyǵyp, Azııa Oıyndarynyń alǵashqy altyn medalin jeńip aldy. Alaıda qyzynyń moınyna altyn alqa taǵylar-taǵylmasy beımaǵlum bolyp turǵan sátte Hrýstalev:
– Lena nysana kózdep jatqanda men demimdi almaı, nysanany qadaǵalaımyn. Júrek lúpili jıileıdi. Beıne ózim vıntovkanyń shúrippesin saýsaqpen basqandaı bolyp sezinemin. Qyzym kez kelgen jarysqa qatysqanda kóńil-kúıim qatty qobaljıdy. Jarys aıaqtalǵannan keıin de kóptegen suraqtardyń shyrmaýynda qalamyn. Lena jarystyń bastapqy kezinde 5-orynda boldy da, al keıin 4-orynǵa shyqty. Men qatty qobaljydym. Lenanyń bastapqy qarqyny óte tómen sııaqty kórindi. Al 4-shi atý shebine jetkende tuman qoıýlandy. Sol kezde Qudaıǵa jalbaryndym. Jaratqan ıemiz Lenanyń mergendik tanytýyna jar boldy, – dese, altyn alyp bolǵan soń:
– Ol altyn medaldy jeńip alýǵa bar kúsh-jigerin jumsady. Qyzym jaqyn qashyqtyqqa ótkizilgen jarystyń aldynda tamaqtan ýlanǵanyndaı bolǵanyn aıtqan edi. Onyń sol kezde kóńil hoshy bolmaýy sátsizdikke ushyratyp, aqyrynda 2 orynǵa taban tiretti. Al búgin qyzymnyń juldyzy jandy. Biraq men muny onyń sońǵy tabysy dep eseptemeımin, – dedi.
Mehjabın AKHTER:
Álem Úndistanda qar joq dep oılaıdy
Soldatsaı shatqalyndaǵy shańǵy-bıatlon kesheniniń jarys jolyna Úndistan quramasy alǵashqy bolyp shyqqan edi. Sportshylar bıik taýdaǵy saıys jolyna beıimdelýge baryn saldy. Úndistan úshin shańǵy sporty úırenshikti kórinis emes ekeni belgili, soǵan qaramastan, bul sport túri halqy mıllıardtan asyp jyǵylatyn eldiń turǵyndaryn qyzyqtyra bastaǵan. Bul jaıynda Úndistan qyzdar qurama komandasynyń sheber sportshysy Mehjabın Akhter:
– Álem jurtshylyǵy Úndistanda qar joq dep oılaıdy. Úndistannyń kóptegen aýmaǵynda «qar» degen sózdi estýdiń ózi qyzyq seziledi. Biraq qar jaýatyn da aımaqtar bar. Mysaly, Kashmır taýyn alyńyz. Dál osy óńir eldegi shańǵy sportynyń ortalyǵy bolyp sanalady. Ázirshe Úndistan shańǵyshylary pálendeı tabysqa jete qoıǵan joq. Men Azııa oıyndaryna birinshi ret qatysyp turǵan joqpyn. Degenmen burynǵy jarystardaǵy tabysym aıtarlyqtaı bolmady. Biraq sonshalyqty tómen kórsetkish dep te aıtýǵa kelmes. Alǵash ret Qazaqstanǵa kelsem de, sporttyń dál osy túriniń damýy maǵan óte unady. Aldaǵy Azıada jarysyna ózimniń jeke rekordtyq kórsetkishterimdi ózgertýge barynsha kúsh salamyn, – dedi.
Frıstaıl joly 10 kúnde salynǵan
Azıada tusaýyn kespeı turyp, «Tabaǵan» sport kesheninde ótken frıstaılshylardyń beıresmı jattyǵýynan keıin joldyń sheıper-arhıtektory jarystyń tehnıkalyq delegatymen birge sońǵy synaqtardy ótkizgen edi.
Sheıper-arhıtektor Valentın Kotlıarovtyń aıtýynsha, frıstaılǵa arnalǵan joldy salýǵa nebári 10 kún ketken. Alaıda, bul jolda ótken jyldyń jazynan bastap kúrdeli jumystar júrgizilgen.
– Biz joldardy eýropalyq standarttarǵa saı daıyndadyq. 3 akrobatıka tramplınin saldyq, mogýlǵa arnalǵan jotalar jasadyq. Joldardyń tehnıkalyq jaǵdaıyn Azıada tehnıkalyq delegaty qabyldap, bekitken, – dedi Kotlıarov.
Frıstaıl saıysynda óner kórsetken sportshylar frıstaıl trassasynyń 10 kúnde salynǵanyna senbeıdi. Sapasy jaǵynan sóz keltirmeıtin jarys joly burynnan beri solaı kele jatqandaı, saqadaı saı edi.
Dmıtrıı REIHERD:
Telefon qońyraýy maǵan kúsh-jiger berdi
Al «Tabaǵan» sport kesheninde Qazaqstannyń frıstaıl quramasynyń kóshbasshysy Dmıtrıı Reıherd jankúıerlerdiń úmitin aqtap, Azııa oıyndarynda mogýl saıysynyń jeńimpazy atandy. Olımpıada oıyndaryna qatysýshy, Álem kýbogy men Eýropa kýboktarynyń túrli kezeńderinde aldyna jan salmaǵan Dmıtrıı 23,63 upaı jınap, japondyq Ýeno Osamýdy artta qaldyrdy. Mogýldyń altynyn asynǵan Reıherdke:
– Jarys bastalar aldynda ne jaıly oıladyńyz? – degen suraq qoıyldy.
– Bul qyzyqty oqıǵa: dál sóre kezinde, meniń shyǵatynym habarlanyp qoıǵan, jarysqa daıyn turmyn. Tap osy ýaqytta telefonym shyryldady. Odan shyqqan kóńildi áýen maǵan kúsh-jiger berdi!
– Sońǵy Olımpıadadaǵy sátsiz nátıjelerińiz Azıadada bar kúshińdi salýǵa ynta bergen joq pa?
– Joq, men bir nárseni oıymnan shyǵarmaı, sátsizdikterden keıin toqyrap qalatyn adam emespin. Árqashan alǵa umtylyp, aldyǵa jańa maqsattardy qoıyp, sol maqsattarǵa jetý kerek.
Bireýdiń qateligine qýanamyn dep, altynnan aıyrylyp qaldy
Azııa oıyndarynyń chempıony, Qazaqstan bıatlonshysy Aleksandr Chervıakov jarys kúnderinde jankúıerlerin qýantýdan jalyqpady-aý.
Aıtqandaı, osy joly Chervıakov jarysqa birinshi bolyp shyqty. 6 sekýndtan keıin sport saıysyn qytaılyq Ren Long jalǵastyrdy. 33,5 sekýnd ótken soń jarys alańyna Japonııa sportshysy Djýndjı Nagaı shyqty. Jol boıynda osy Nagaı Qytaı bıatlonshysynan ozyp ketip, Chervıakovtyń sońyna tústi. Biraq qazaqstandyq sportshyny bir jaıt qutqaryp qaldy. Chervıakovtyń atqan oqtary tımeı jatqanyn kórgen Japonııa sportshysy qýanǵany sonshalyq, óziniń nysanalarynan kóńili aýyp, muqııat bolǵan joq. Munysyn japondyq sportshy oıyn aıaqtalǵan soń ózi málimdedi.
– Chervıakov – óte tájirıbeli bıatlonshy. Degenmen, búgin onyń joly bolmaǵan sııaqty. Atys shebine men Chervıakovtan keıin kelip jetip, onyń kózdeı almaǵan nysandaryn kórdim. Jasyratyn nesi bar, qarsylasymnyń múlt ketkenin kórip, óte qatty qýandym. Orynsyz bolǵan qýanysh ózimdi tyǵyryqqa aparyp tyqty. Buryn mende nysana dáldeýde eshqandaı kemshilik ketpeıtin edi. Degenmen, naǵyz bıatlonnyń qandaı bolýy kerek ekendigin barshaǵa kórsettik. Mende Aleksandrmen kezdesetin sátter áli bolady. Biz estafetada jeke jarys kezinde baq synasamyz. Esemdi qaıtaramyn dep oılaımyn, – degen bolatyn.
Osylaısha, Djýndjı Nagaı qazaqstandyq sportshynyń qateligine qýanamyn dep, altyn júldeden aıyrylyp qalǵan.
Qarap otyrsaq, bizdiń tramplınnen shańǵymen sekirýshilerimizdiń basty jeńisi – jankúıerlerge toly trıbýnalar bolypty. Jarystardyń sońǵy jańbyrly kúninde de jankúıerlerdiń sany azaımady. Barlyq jarystarǵa bıletterdiń satylymyn qadaǵalaıtyn qyzmettiń málimetteri boıynsha, hokkeı men tramplınge eń kóp bılet satylǵan.
«Tramplınder keshenindegi kúzet qyzmetkerlerine «osy seksııaǵa qalaı jazylýǵa bolady?» deıtin balalar maza bermedi. Sporttyń bul túriniń tanymaldylyǵy ósip keledi jáne osynaý zor qyzyǵýshylyqty qoldaýǵa biz múddelimiz» degen edi Qazaqstannyń UOK vıse-prezıdenti Pavel Novıkov.
Sol balalar sportqa keldi me eken?
ALMATY