«Úlken jetilik» (G7) elderi kópultty korporasııalarǵa salyq salý jónindegi tarıhı kelisimge qol jetkizdi. Londonda ótken kezdesýde ekonomıkasy damyǵan elderdiń qarjy mınıstrleri halyqaralyq korporasııalar tirkelgen elderinde emes, tabys tabatyn elderinde salyq tóleýi tıis ekenine kelisti.
Sondaı-aq eń tómengi korporatıvtik salyq 15 paıyz deńgeıinde bolmaq. Bul jekelegen elderdiń salyq mólsherlemesin azaıtý arqyly korporasııalardy ózderine shaqyrýyn toqtatý úshin qajet.
Jańa erejeler Amazon jáne Google sekildi alpaýyt korporasııalarǵa qoldanylady. Máselen, Microsoft kompanııasynyń Irlandııadaǵy fılıaly byltyr 315 mlrd dollar tabys tapty. Alaıda atalǵan eldiń úkimetine bir tıyn salyq tólemegen. О́ıtkeni kompanııa Bermýd araldarynda tirkelgen.
Salyq kelisimi AQSh, Ulybrıtanııa, Fransııa, Germanııa, Kanada, Italııa jáne EO elderi arasynda ornatyldy. Salyq júıesin birizdendirý týraly kelisimge kóp jyl talqylaýdan keıin qol jetkizildi.
Qujat basqa elderge, sonyń ishinde «Úlken jıyrmalyq» (G20) elderine qysym jasaýǵa qoldanylýy múmkin. G20 jıyny kelesi aıda ótkiziledi.
Kóptegen elderdiń úkimetteri transulttyq korporasııalardy burynnan beri sol elde túsken tabysynan salyq tóleýge májbúrlemek bolǵan. Alaıda alpaýyt kompanııalar fılıalyn bıznes júrgizgen elde emes, salyǵy az elderde tirkep, tapqan tabysynyń barlyǵyn sol jerde deklarasııalaǵan. Bul – jańa paıda bolǵan problema emes. Biraq sońǵy onjyldyqta Google jáne Facebook sııaqty tehnologııalyq alpaýyttar qurylǵannan keıin ózekti bola tústi.
Daıyndaǵan
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»