Salyq tóleý – mindetiń

Salyq –  memleket da­mýy­nyń mańyzdy bóligi. Sa­lyq túsimderiniń esebinen elimizdiń qazynasy tolyǵyp otyrady. Byltyrdan beri osy salada ózgerister men ja­­ńalyqtar kóp boldy. Ási­­rese pandemııaǵa baı­­lanysty salyq tóleý merzimi ózgerip, kólik jáne múlik, jer salyǵy keıinge shegerildi. Aıtalyq, buryn kóligi bar azamattar «temir tulparǵa» arnalǵan salyqty ár jyldyń aıaǵynda tólese, byltyrǵy Salyq ko­deksine engizilgen ózgeriske saı kelesi jyldyń sáýir aıy­na aýystyryldy. Munyń sebebin mamandar ózin ózi basqarý organdary bıýdjet qarajatyn tolyq ıge­rýi úshin jasalǵanymen tú­sindiredi. Salyq jyl sońynda túsken kezde jer­gilikti ákimdikter bıýd­jet qarajatyn ıgerip úl­gere almaıdy. Al 2021 jyldan bastap, salyq tó­leý merziminiń kelesi jyl­ǵa shegerilýine baılanys­ty jer­gilikti ózin ózi bas­qarý organdaryna bıýd­­jetti ýaqtyly ıgerý tur­ǵysynan jeńil tı­geni anyq. Al salyqty asyq­paı tóleý – azamattarǵa da tıimdi.

Taǵy bir ózgeris, jaqynda barlyq qazaqstandyqqa jer jáne ıeliginde turǵan múli­giniń salyǵy kele bastaǵany belgili. Bul mindetti tólemdi azamattar bıylǵy 1 qazanǵa deıin tóleýge tıis. Buryn osy eki salyq túbirtekte eki túrli bolyp jazylyp keletin. Kópqabatty turǵyn úılerdiń turǵyndary da jerge salyq tóleıtin edi. 2021 jyldyń alǵashqy aıynan bastap, eki salyq biriktirilip, jyljymaıtyn múlik salyǵy bolyp eseptele bastady. «Jeke tulǵalarǵa arnalǵan salyq degenimiz – úıge, ǵımaratqa, saıajaıǵa, orynjaılarǵa, basqa da qurylysqa sa­lyn­ǵan salyq, ıaǵnı jekemen­shi­gińizde qandaı da bir jyljymaıtyn múlik bolsa, siz onyń salyǵyn tóleýge min­dettisiz. Al eger qandaı da bir qurylys ǵımaratynyń teń úlestik qatysýshysy bol­sańyz, salyq úlesińizdiń kó­lemine qaraı esepteledi. Es­terińizge sala ketsek, 2020 jyldan bastap, kóppáterli úılerdiń turǵyndary jer salyǵynan bosatyldy, bul zańmen bekitilgen. Páterińiz menshigińzde bolsa ǵana jyljymaıtyn múlik salyǵyn tóleısiz», deıdi Qarjy mı­nıstr­liginiń Memlekettik ki­rister komıteti basqarma basshysynyń orynbasary Aınur Sartaeva. Budan bólek, eger páter ıesinde jeke jer ýchaskesi bolsa, oǵan salyq tóleýi kerek. Al jer úılerdiń menshik ıesi eki salyqty (jer men múlik salyǵyn) jalǵyz túbirtekpen tóleıdi.

Memlekettik kiris­ter ko­mıteti qazaqstan­dyq­tardy pandemııa kezinde den­saý­lyǵyn qaterge tikpeı, salyq­ty úıden shyqpaı-aq «E-Salyq Azamat» mobıl­di qosym­shasymen tóleýge shaqyrady.

2020 jylǵa eseptelgen salyq «E-salyq Azamat» mobıl­dik qosymshasynyń «Aldaǵy tólemder» servı­sinde ornalastyrylǵan. Aza­­mattarǵa aldaǵy salyq somasyn tóleý merzimin aldyn ala bilýge jáne daıyn rekvızıtter boıyn­sha bir mezgilde tólem júr­gizýge bolady. Qarjy mınıstr­ligi Memlekettik kiris­ter komıtetiniń departament dırektory Azamat Sady­qovtyń aıtýynsha, mobıldi qosymshaǵa kirý úshin aza­mattyń uıaly telefon nómi­ri mobıldi azamattar bazasynda (HQKO-da) tirkelýi qajet. Mundaı júıe jeke de­rek­ter qaýipsizdigin qor­ǵaý maqsatynda engizilip otyr.

Salyq tólemderi son­daı-aq egov.kz portalynda, bankterdiń mobıldi qo­sym­shalarynda (Kaspi.kz, Homebank) bar. Eskerte ke­tetin jaıt, komıtettiń jáne bankterdiń mobıldi qosym­shalarynda kórsetilip turǵan salyq somasy derbes shottaǵy artyq tólemdi eskere otyryp kórsetilgen. Sondyqtan aldyn ala jiberilgen tólemderdiń somasy salyq bereshegi bolyp sanalmaıdy. Bul soma «E-Salyq Azamat»  mobıldi qosymshasynyń «Salyq jáne áleýmettik tólemder boıynsha bereshek týraly málimetter» servısinde kór­setilmegen, deıdi A.Sadyqov.