Bızneske beıim bıkeler kásip ashyp, tabys taýyp júr

Iýldýz Týraevanyń aıtýynsha, onyń áýel bastan ismerlikke qa­bileti men qyzyǵýshylyǵy erek­she bolǵan. Sondyqtan ol osy baǵytta jeke bıznesin ashý­dy jón kórgen. О́ńirlik kásip­ker­ler palatasyna júginip, «Bas­taý Bıznes» jobasy boıynsha kásipkerlik negizderin oqyp shyq­qan. Keıin «Jas kásipker» baǵ­darlamasy aıasynda 500 myń teńge kóleminde grantqa ıe bolyp, bul qarjyǵa qajetti tigin mashınalaryn satyp aldy, sóıtip óz sehyn ashqan. Bul isten ózi ǵana paıda taýyp otyrǵan joq, sonymen qatar 7 jergilikti turǵyndy jumyspen qamtyp otyr.

«Biz jasaǵan ónimder «Baby comfort» brendimen «Shonjy­da jasalǵan» markasymen shy­ǵarylady. Qolymyzdan shyqqan bu­ıymdarǵa óz aýdanymyzdan bólek Panfılov, Kegen, Ra­ıym­bek, Eńbekshiqazaq aýdan­da­rynan da suranystar tú­sip jatady. Sondyqtan aldaǵy ýa­qyta sheberhanany keńeıtip, jumys ornynyń sa­nyn arttyrýdy josparlap otyr­myn», deıdi Iýldýz Týraeva.

Shaǵyn sheberhanasynda is­mer­ler qalyńdyqtyń jasaýy, kólikterge qajet perdeler, as-úı buıymdary sııaqty turmysqa qajetti zattarǵa tapsyrys qa­byl­daıdy. Sondaı-aq bıznesmen bıke bolashaqta balalarǵa arnalǵan kıimder tigýdi de qolǵa almaqshy.

Al tekelilik jas kásipker Gúldana О́mirtaıqyzy memle­ket­tik grant esebinen kofeınıa ashqan eken. Onyń bul bastamasyna «Bastaý Bıznes» arqyly oqýy úlken sep boldy. Úsh balanyń anasy Gúldana «Bıznestiń jol kartasy 2025» baǵdarlamasy aıasynda 2 mln teńge grantqa ıe bolyp, qoǵamdyq tamaqtandyrý ortalyǵyn ashýǵa qajetti qural-jabdyqtar satyp aldy. Qalanyń ortalyǵynda ornalasqan «MELISSA» ko­feı­nıasynda qazir 3 adam jumys isteıdi. Onda kofe jáne basqa da sýsyndardan bólek, kondıterlik ónimder de pisiriledi. Kásipkerler palatasy Tekeli qalalyq fılıalynyń dırektory Turysbek Jumadilov tek bıyldyń ózinde «Bastaý Bıznes» kásipkerlik negizderine oqytýdy 73 adam aıaqtaǵanyn aıtady.

Aıtpaqshy, buǵan deıin názik jandylardyń arasyndaǵy jeke kásibin ashyp, qomaqty tabys taýyp otyrǵandar úlesi ne­gi­zi­nen qala men úlken kentterge tıesili bolsa, bıyl aýyl­daǵy aq jaýlyqty analar da is­ker­lik­ke bet burypty. Onyń bir mysalyn Kóksý aýda­nyndaǵy Eńbek­shiqazaq aýylynyń tur­ǵyny Almıra Dáýletovanyń bastamasynan baıqaýǵa bolady. Aýyldaǵy ana taýyq ósirip, tabys taýyp otyr. Oǵan «Bastaý Bıznes» jobasy arqyly memleketten alǵan qaıtarymsyz qarjy demeý bolǵan eken. Kók­sýlyq Almıra Dáýletova bu­ǵan deıin esh jerde jumys is­te­megen. Ataýly áleýmettik kómek alatyn. Keıin jeke isin bas­taýdy jón kóripti. Qazir aýla­syn taýyqqa toltyryp, jeń­­sik et pen jumyrtqaǵa qaryq bolyp otyr. Bastapqyda bul iste esh tájirıbesi joq jas ana júreksingenimen, keıin kele ká­sip­tiń qyr-syryna qanyǵa bas­taıdy. «Bastaý Bıznes» jo­basy arqyly memleketten qaıta­rym­syz qarjy alyp, batyl kirisedi.

«Buǵan deıin ataýly áleý­mettik kómek alatynmyn. Qujat­ta­rymdy jańar­typ ótkizýge barǵanymda, ákimdik­tegi­ler osy mem­lekettik joba jaıyn­da aı­typ, túsindirip berdi. Al «Atameken» kásipkerler pala­ta­synyń menedjerleri bıznes-jospar qurý, qajetti esep­ter­di júrgizýdi úıretip, jeke ká­sip­ker­likti ashýǵa járdemdesti. Kish­kentaı balam óte sırek kez­de­setin aýrýǵa shaldyqqan. Tý­my­synan erekshe kútimdi qa­jet etedi. Sol sebepti qandaı da bir qyzmetke ornalasý múmkin bolmady. Sondyqtan men sııaqty úıde otyrýǵa májbúr jandarǵa bul úlken kómek», deıdi Almıra Dáýletqyzy.

Ol memleketten alǵan qarjy­ǵa nemistiń 100 bas loman braýn tu­qymdy taýyǵyn jáne syıym­dy­lyǵy 350 jumyrtqa basýǵa jete­tin ınkýbator, qajetti jem­shóp satyp alǵan. Sóıtip, sharýa­shy­­lyǵyn júrgizip ketti. Alǵa­shynda tájirıbesi az bolǵan­dyq­­tan biraz balapany shyǵynǵa da ushyrapty. Degenmen qus baǵýda tájirıbesi bar azamattarmen aqyldasyp, dárýmen berý, jemdeý tártibi jáne kú­tip-baǵý jaıynda keńes alyp, qaı­ta aıaqqa turǵan. Kásipker tutynýshy halyqtyń tabıǵı taza jumyrtqaǵa degen suranysy artqanyn da zerttep otyr eken. Sondyqtan ózi óndirgen taýaryn ótkizýde qınalmaıdy.

«Qazir eptep kásiptiń qyr-syryna qanyǵyp kelemin. Jol­da­sym Berik jańa qora tur­ǵy­­zyp, taýyqtarǵa yńǵaıly jaǵ­­daı jasadyq, úıdiń aınalasyn jaqsylap qorshadyq. Osy aıda ortasha eseppen 1700 ju­myrt­qa alamyz dep josparlap otyr­myz. Qus asyraýdyń esh qıyn­dyǵy joq. Bastysy, kútimi men jemshóbi ýaqtyly bolsa bol­ǵany», deıdi kásipker ana Almıra Dáýletqyzy.

Jalpy, Kóksý aýdanynda bıyldyń ózinde 60 shaqty turǵyn qaıtarymsyz grantqa ıe bolsa, olarǵa barlyǵy 34 mıllıon 981 myń teńge qarjy bólinipti. Onyń ishinde 21 kópbalaly otbasy, 18-29 jas aralyǵyndaǵy 9 jas kásipker jáne múmkindigi shekteýli 1 azamat 583 myń teńge kólemindegi qaıtarymsyz grantqa qol jetkizgen. Onyń ishinde 25 azamat mal sharýashylyǵyna qatysty kásip bastasa, 3 azamat qus sharýashylyǵyn damytýdy qolǵa alypty.

Sondaı-aq bıyl «Bıznestiń jol kartasy-2025» baǵdarlamasy aıasynda oblysqa qosymsha 11,8 mlrd teńge bólingen bolatyn. Sonyń esebinen Jetisý óńirinde 2,5 myńnan astam shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine qol­­daý kórsetý, 5 myń jumys ornyn qurý, 7 myń jumys ornyn saqtap qalý josparlanyp otyr. Nátıjesinde, áleýmettiń áleýetin arttyratyn jobalar damyp, jańa jumys orny men ta­bysy mol is ilgerileıtini anyq. Bastysy, memleket tara­pynan buǵan qoldaý bar. Máse­len, bıyl Almaty oblysynda «Bıznestiń jol kartasy», «Ju­mys­pen qamtý jol kartasy», «Eńbek» baǵdarlamalary jáne «Jetisý» óńirlik baǵdarlamasy sheńberindegi qoldaý qarjynyń kó­lemi 23 mlrd teńgege deıin jet­ken. Al birinshi jarty jyl­­dyqta jalpy somasy 7,5 mlrd teńge bolatyn 990 joba qar­jy­landyrylyp, 2750 turaq­ty jumys orny ashylǵan eken.

Jumyspen qamtý degennen shy­ǵady, osy jyldyń birinshi jartysynda jumyspen qamtýdyń bel­sendi sharalarynynyń nátı­jesinde Jetisýda 30 myńnan astam jumyssyz júrgen jáne ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adam­dar eńbekke tartylǵan kóri­nedi. Bul maqsatqa, ıaǵnı «Ju­mys­pen qamtý jol kartasy» baǵ­darlamasyn júzege asyrýǵa bıyl oblysqa 31,8 mlrd teńge bó­lingen. Túrli jobalardyń júzege asýy ótken jarty jylda 30 myń adamnyń eki qolǵa bir kú­rek tabýyna járdemin tıgizse, ataýly baǵdarlama aıasynda 3,3 myń jetisýlyq turaqty jumysqa ornalasqan eken.