«Jasyl aımaqqa» aýysqan Almatyda 22 qarashada 127 adamnan indet tabyldy. Bir táýlikte 14 adam aıyǵyp úıine oralsa, esesine olardyń ornyn 38 naýqas basty. Qazir elimizde indetke qarsy ekpe qaıtara salynyp jatqany belgili. Halyqtyń bir bóligi koronavırýsqa qarsy ekpeniń alǵashqy dozalaryn alýǵa áli kúnge deıin júregi daýalamaı otyrǵanda, endi biri ony qaıtalap saldyryp jatyr.
S.Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ juqpaly jáne tropıkalyq aýrýlar kafedrasynyń professory Ravılıa Egemberdıeva: «Vaksına jasaýshylar men ınfeksıonısterdiń baqylaýyna sáıkes, alty aıdan keıin vaksınalanǵan antıdenelerdiń deńgeıi tómendep, indetti qaıta juqtyrý yqtımaldylyǵy artady. Qazir koronavırýstyń jedel juǵatyn «delta» nusqasy bar kezde, vaksınalaý men revaksınalaýdan ótý óte mańyzdy», dedi.
Alaıda maman vaksınalardyń tıimdiligi 80-90% ekenin ataı kele: «Bul vaksınalar aýrýdan birjola qorǵaıdy degendi bildirmeıdi. Álemde eshqandaı vaksına mundaı qorǵanys deńgeıin qamtamasyz etpeıdi», degendi qosty.
– Biraq ekpeden keıin aýyryp qalsańyz, aýrý egilmegenderge qaraǵanda jeńil ótedi. Vaksınanyń tolyq kýrsynan keıin adam juqtyratyn sırek jaǵdaıda, onyń vırýstyq júktemesi áldeqaıda az. Sondyqtan basqalar juqtyrǵan kezde odan ınfeksııanyń áldeqaıda az «dozasyn» alady, – dep túsindirdi R.Egemberdıeva.
Sondyqtan revaksınalaý qajet. Koronavırýs jaǵdaıynda revaksınalaý kelesi aralyqtardy saqtaı otyryp vektorlyq vaksınalardy alǵannan keıin 9 aıdan keıin, belsendi emes vaksınalar men m-RNQ vaksınalarynan keıin 6 aıdan keıin júzege asyrylady.
Professor alǵash ret jappaı qaıta egýdi qolǵa alǵan Izraıldi mysalǵa keltire otyryp, bul shara osy eldegi koronavırýstyń tórtinshi tolqynyn toqtatýǵa kómektesti dep esepteıdi. R.Egemberdıeva qazir revaksınalaýdyń qansha ret qajet ekenin eshkim de aıta almaıtynyn, degenmen onyń qorǵanys quraly ekenin atap ótti. О́z kezeginde balalar, júkti jáne bala emizetin áıelderdi vaksınalaýǵa qatysty derekter jetkilikti jınaqtaldy dep esepteıtin S.Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ juqpaly jáne tropıkalyq aýrýlar kafedrasynyń professory Kúlásh Qurmanova: «SARS-CoV-2 jańa juqpaly shtamdarynyń paıda bolýyna baılanysty qala turǵyndary barynsha, sonyń ishinde kámeletke tolmaǵandar egilýi kerek. Pfizer kompanııasynyń «Komırnatı» preparatynyń qaýipsizdigine alańdaýǵa nemese kúmándanýǵa negiz joq», deıdi. Ol koronavırýs pandemııasy basqarylatyn kezde aıaqtalatynyna senimdi. Bul tek ujymdyq vaksınalaý men keıingi revaksınalaý barynsha júzege asqanda ornyǵatyn jaǵdaı.
Almaty qalasy №15 emhanasynyń pedıatr-dárigeri Móldir Ákimjan da ýaqyt óte kele antıdenelerdiń deńgeıi tómendeıtinin alǵa tarta otyryp: «Izraıl – ekpe alyp, epıdemııalyq ahýaldy turaqtandyrǵan alǵashqy elderdiń biri. Alaıda jazda «delta» nusqasy paıda bolyp, el indetke qaıta shaldyǵa bastady. Sodan keıin ǵalymdar men dárigerler vaksınanyń ekinshi dozasynan keıin 6 aıdan keıin ımmýnıtet anaǵurlym juqpaly «delta» nusqasynyń paıda bolýy aıasynda aıtarlyqtaı tómendegenin anyqtady. Nátıjesinde, Izraıl revaksınalaý týraly sheshim qabyldady», deıdi.
Pedıatr revaksınalaý aıasyndaǵy aýqymdy zertteý derekteri týraly «Zertteýge 60 jastan asqan 1 mln 144 myńnan astam turǵyn qatysty. Olardyń barlyǵy vaksınanyń eki komponentin 2021 jyldyń 1 naýryzyna deıin aldy. Keıin olardyń barlyǵy qaıta vaksınalandy. Úshinshi ekpe KVI qaıta juqtyrý yqtımaldylyǵyn 11 esege, al aýyr aǵymdy 15 esege tómendetkeni anyqtaldy», dedi.
Pedıatr dáriger bıyl balalar mýtasııalanǵan «delta» nusqasynyń paıda bolýyna baılanysty koronavırýspen jıi aýyra bastaǵanyna toqtaldy. Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń málimetinshe, ótken jyly Almatyda 281 oqýshy indet juqtyrsa, bul kórsetkish bıyl 15 039-ǵa jetti. Kóptegen jaǵdaıda ınfeksııa úıden juǵady, otbasylarynda juqtyrý – 22%.
– Tynym tappaıtyn, baryp keletin jeri kóp balalar eresekterge vırýs juqtyrady, qart adamdar úshin vırýs óte qaýipti. Sondaı-aq kez kelgen ınfeksııa bir jasqa deıingi sábılerge qaýipti. Sondyqtan eger otbasynda kishkentaı bala bolsa, ony aınaladaǵylardyń bári COVID-19-ǵa qarsy egilgeni jón. Koronavırýs balalarda jıi aýyr bolatynyn túsiný kerek. Pandemııa bastalǵaly beri álemde 9 myń bala qaıtys boldy, – dedi dáriger.
Pedıatr balalarda da postkovıdtik sındrom eresekterdegi sııaqty júredi deıdi. Qoryta aıtqanda, mamandar vaksınalanǵan adamdardyń sany neǵurlym kóp bolsa, vırýstyń taralýy men mýtasııa yqtımaldylyǵy az bolatynyna senimdi. Máselen, dárigerler sozylmaly aýrýlary bar balalardy vaksınalaý óte mańyzdy ekenin qaıta-qaıta aıtyp otyr.
ALMATY