Mańyzdy temirjol qurylysy merziminde bitedi

Arqalyq – Shubarkól jáne Jezqazǵan – Sekseýil telimderinde temirjol tósemin tóseý boıynsha negizgi jumys aıaqtaldy. Biraq, bul jeli qurylysy bitti degendi bildirmeıdi. Budan keıin de atqarylatyn jumys kóp. Oqyrmandarymyzdyń esine ótken jyldyń jeltoqsan aıynda salynyp jat­qan Jezqazǵan – Sekseýil jáne Arqalyq – Shubarkól jelileriniń temirjol tósem­deriniń túıistirilgendigi týraly sala ke­teıik. Osyndaı mańyzdy oqıǵanyń «Jol jón­deýshi» kompanııasy» JShS áleýmettik-eko­nomıkalyq kórsetkishterine qalaı áser etti? – О́tken jyl biz úshin óte tabysty bol­ǵany eshqandaı shúbá keltirmeıdi. Eki jeliniń de tósemin turǵyzyp, ony túıis­tirýmen aıaqtaýdy qol jetken jetistigimiz retinde atap ótkim keledi, – deıdi «Jol jóndeýshi» kompanııasy» JShS bas dırektorynyń orynbasary Vıktor Bogachev (sýrette). – Josparlanǵan jumysty merziminde bitirý bizdiń tabysty kompanııa retinde kúrdeli ǵana emes, tipti asa kúrdeli mindetterdi oryndaı alatyndaı abyroıymyzdy arttyra tústi. Biliktilikpen qurylǵan ǵylymı-tehnıkalyq sheshim, ozyq menedjment óz degenine jetkizdi – biz ujymymyzdyń qol jetken tabysymen maqtana alamyz. Jezqazǵan – Sekseýil jáne Arqalyq – Shubarkól temirjol jelisi qurylysyna barlyǵy 11 myń adam men óte kóp arnaıy tehnıka tartyldy. Jezqazǵan – Sekseýil jeli boıyndaǵy eń úlken jáne eń kúrdeli telim. Osy aralyqtaǵy jumystyń 70%-yn «Jol jóndeýshi» kompanııasy» JShS atqardy. 16 aıda jumys barysynda 30 mln. tekshe metr topyraq úıilip, 244 sý ótkizetin qubyr tóselip, 12 kópir salynyp, 547 shaqyrym jol tósemi turǵyzyldy. Eki jeli boıyndaǵy osyndaı orasan zor jumysty merziminde bitirip, sapaly oryndap shyǵýda «Jol jóndeýshi» kompanııasy» JShS-niń Qyzylorda, Qaraǵandy, Pavlodar, Qostanaı, Almaty fılıaldary jol jóndeý dıreksııalarynyń eńbegi erekshe. Jumystyń saýatty uıymdastyrylýy men kadrlardyń biliktilikpen iriktelip alynýy mańyzdy ról atqardy. Qyzmetkerlerdiń aıtýyna qaraǵan­da, 2013 jyldy kompanııa jaqsy kórset­kishtermen aıaqtaǵan. Árıne, jumys bolǵan soń keıbir kemshilik te bar. Biraq, ol jumystyń jalpy jaǵdaıyna bálendeı bir keri áser etpeıdi. – Kompanııamyzdyń qol jetkizgen jetis­­­tigi týraly ótken materıaldarda aıtqan máli­metterdi qaıtalap jatqanymyzdyń jóni joq dep oılaımyn, – dep áńgimesin jalǵastyrdy Vıktor Nıkolaevıch. – «Jol jóndeýshi» kompanııasy belgili bir jumysty belsendi túrde júzege asyra otyryp uıymdastyrý men baqy­laý qyzmetin qatar atqarǵanyn atap ótkim kele­di. 33 merdigerlik uıymnyń jumysyn talapqa saı uıymdastyrýdyń ózi nege turady deseńizshi. «Jol jóndeýshi» kompanııasy» JShS temirjol jóndeý men onyń qurylysy naryǵynda biraz jyldan beri san salaly qyzmet atqaryp keledi. «Jol jóndeýshi» tehnıkany únemi jańalap jáne jańǵyrtyp otyrýy nátıjesinde edáýir óndiristik qordy ıelenip otyr. Kompanııanyń barlyq fılıaldary kirme joldarmen, qýatty óndiristik-qoıma bazalarymen, rels-shpal órimin qurastyrý men tarqatýǵa, júk túsirý-tıeý jumysyn júzege asyrýǵa qajetti mehanızmderdiń tolyq keshenimen qamtamasyz etilgen. Rels-shpal tóseýde paıdalanylatyn krandar, motorly platformalar, túzetkish-nyǵyzdaǵysh, árlegish mashınalar, elektrballaster jáne basqa da jol mashınalary men mehanızmderiniń qajetti tolyq kesheni bar. Budan basqa, temirjoldy paıdalanýǵa bergenge deıingi tehnologııalyq úrdisti tolyq oryndaýǵa múmkindik beretin arnaıy qozǵalmaly quram (sáıkestendirilgen almaly-salmaly qural-jabdyqpen jabdyqtalǵan platformalar, hopper-dozatorlyq jáne qyzmettik-tehnıkalyq vagondar), avtomobılder men traktorlar, mehanıkalandyrylǵan jáne jol jóndeýshiniń kúndelikti qural-jabdyǵymen jetkilikti qamtylǵan. Ujym Jezqazǵan – Sekseýil já­ne Arqalyq – Shubarkól temirjol qury­lysynda bas merdiger qyzmetin atqarýda biliktiligin dáleldep, ózin jaqsy jaǵynan kórsete bildi. Osynyń ózi ótken jylda qol jetken basty tabys bolyp tabylady. 2012-2013 jyldarda «Jol jóndeýshi» kompanııasy» JShS men onyń áriptesteri «Bazıs», «BI Group» jáne «Naıza Qurylys» kompanııalary qurylysy júrip jatqan eki temirjol tósemine 44,1 mln. tekshe metr topyraq úıip, 20 kópir saldy, 405 sý ótkizetin qubyr ornatty, 757 shaqyrym rels-shpal órimin qurastyryp, jol boıyna tósep shyqty, sonymen qatar 258 shaqyrym elektr jelisin tartyp, 227 shaqyrymǵa talshyqty-optıkalyq jeli júrgizdi. Bul óte jaqsy kórsetkish. Merziminde salynyp bitken jeli budan keıingi qurylys júrgizýge qajetti materıaldy qys kezinde jetkizýge múmkindik berip otyr. Degenmen, bıylǵy jyldyń qary qalyń túsip, aıazdy bolǵan qysy jumys barysyna ózindik yqpal etti. Jezqazǵan – Sekseýil jáne Arqalyq – Shubarkól jelisi boıynda keı jerde tereńdigi 17 metrge deıin jetetin kóptegen oıyqtardyń bolýyna baılanysty jumysshy poıyzdardyń qozǵalysyn uıymdastyrýda qıyndyq týdy. Qarly boran nátıjesinde oıyqtardy qar basyp qaldy. Sondyqtan da qurylysqa qajetti materıal jetkizý naýryz aıynan bastaldy. О́tken jyly negizgi kúsh pen qarjylandyrýdyń basym bóligi negizgi joldy túıistirýge baǵyttalǵandyqtan, qardan qorǵaıtyn qorǵanyshtar qurylysy 2014 jylǵa josparlanǵan bolatyn. Jalpy alǵanda, temirjol salý barysynda kezdesetin oıyqtar úlken kedergi bolady. Olardy qar kóshkininen qorǵaıtyn joba da bar jáne ol bıylǵy jyly júzege asyrylady. Qazirgi kezde ujym mańyzdy jumys atqaryp jatyr. Birinshiden, erigen qar sýy tolyp qalmaýy úshin oıyqtar qardan tazartylýda. Ekinshiden, kóktemgi tasqynnyń aldyn alyp, joldy sý shaıyp ketpeýi úshin sý ótkizetin qubyrlar ashylyp, kópirlerdiń asty tazartylýda. Temirjolshylardyń tilimen aıtqanda, erigen qar sýynyń selge aınalyp ketpeýiniń aldyn alý sharalary júrgizilýde. Sonymen, jańa salynǵan jeliniń beriktigin synap baıqaǵan alǵashqy qys ta aıaqtaldy. Úshinshiden, baǵyttamalyq burmalar ornatylýda, ballast prızmasy qalyńdyǵy normaǵa sáıkestendirilýde, baılanys jáne belgi berý, energııamen jabdyqtaý dıstansııalarynyń qyzmetkerleri qajetti apparatýra qondyryp, elektr jelisin tartyp, jumysyn toqtatqan joq. Rels-shpal órimin toqý jalǵasýda. Olaı bolsa, jumys qarqyndy júrip jatyr. Temirjolda jumys qashan da kóp. Sonyń ózinde qazirgi kezde jaz boıy atqarylatyn jumystyń qamy jasalýda. Al, aldaǵy ýaqytta atqarylatyn jumys qyrýar. 2014 jyly tapsyrys berýshi – «Qazaqstan temir joly» ulttyq kom­pa­nııasy eki temirjol jelisi boıyn­sha da jyldyń aıaǵyna deıin júk tasy­maly qozǵalysyn qamtamasyz etýge múmkindik beretin keshenniń birinshi kezegin paıdalanýǵa berý mindetin qoıyp otyr. «Jol jóndeýshi» kompanııasy» JShS ujymy qazirgi kezde josparlaý jáne ınjenerlik daıyndyq jumysyn júzege asyrýmen aınalysýda. Taǵy da arnaıy tehnıka men adam kúshin tartyp, qosymsha resýrstardy jumyldyrýda. Kompanııa aldyna qoıylǵan mindetti oryndaýǵa tas túıin daıyn otyr. Uzyndyǵy 762 shaqyrymdyq jol boıyndaǵy topyraq úıindisi men jasandy qurylystardy turǵyzýdy bitirip, stansııa taramdaryn tósep, baılanys jáne belgi berý, ortalyqtandyrý jáne bloktaý qurylǵylaryn ornatyp, ES qosyndaryn salýda. Budan basqa jeli boıyn tutastaı elektr energııasymen qamtamasyz etip, óndiristik ǵımarattar men ımarattar salý qajet. «Jol jóndeýshi» kompanııasy» JShS úshin Jezqazǵan – Sekseýil jáne Ar­qalyq – Shubarkól temirjol jelisi qury­lysynyń jobasyn júzege asyrý úlken jaýapkershilikke aınalǵan. Ujym úlken tájirıbe jınap, menedjmentin jaqsartyp, qyzmetkerleriniń biliktiligin arttyryp, ósip, órkendep damydy. Buryn da aıtylyp kelgendeı, atalǵan jobany júzege asyrý Ortalyq Qazaqstannan jáne Qytaımen shekaralas Dostyq stansasynan Aqtaý teńiz porty jáne odan ary Eýropa elderine týra shyǵýdy qamtamasyz etedi. Onyń basty artyqshylyǵy – eń tóte jol ekendiginde. Qytaıdan Eýropa elderiniń porttaryna deıin tasymaldanatyn júktiń joldaǵy ýaqyty 40 kúnnen 12 kúnge deıin qysqarady. Bul óz kezeginde Dostyq stansasy men Aqtaý porty aralyǵynda tasymaldanatyn júk kólemin úsh esege deıin arttyrýǵa múmkindik beredi. Otandyq jolaýshy jáne júk tasymaldaıtyn quramdar úshin araqashyqtyq birden 1100 shaqyrymǵa qysqarady. Búgingi kúni Qytaı shekarasyndaǵy Dostyq stansasy men elimizdiń batysynda ornalasqan Aqtaý portyna deıingi araqashyqtyq 4165 shaqyrym bolsa, Qorǵas stansasynan Aqtaý portyna deıingi araqashyqtyq 3594 shaqyrym. Jańa salynyp jatqan temirjol paıdalanýǵa berilgennen keıin osy araqashyqtyq alǵashqy marshrýt boıynsha – 3027, ekinshi marshrýt boıynsha 3110 shaqyrymdy quraıdy. Lıýbov GOVORÝHINA, «Trans-Ekspress Qazaqstan» jýrnalynyń redaktory.