Alaıaqtyqtyń alýan túrin meńgerip alǵan toptar aıylyn jııar emes. «Ańqaý elge aramza molda» bolyp júrgender qaqpanǵa túsetin qurbandaryn tańdap, qarapaıym halyqty aldap, olardyń soqyr tıynyna deıin ıemdenip ketip júr.
О́tirikti sýdaı sapyryp, áleýmetti ábigerge salǵan qarjy uıymdarynyń arbaýyna túskender qansha qarjysynan aıyryldy? Qarjy pıramıdalarynan zardap shekken jábirlenýshilerdiń sany qanshaǵa jetti? Qylmystyq iske qatysy bar uıymdardy ne kútip tur? Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken baspasóz máslıhatynda IIM Tergeý departamentiniń basshysy Sanjar Ádilov qoǵamdy tolǵandyrǵan máseleniń mánisine úńildi.
«О́tken jyly elimiz boıynsha qarjy pıramıdalarynyń qurbany retinde 31 myńnan astam azamat tirkeldi. Olarǵa 54 mlrd teńgeden astam qarjy kóleminde zalal keltirilgen. Búgingi tańda ishki ister organdarynyń óndirisinde osy sanattaǵy 65 qylmystyq is bar, 3 myńnan astam adam jábirlenýshi bolyp tanyldy», dedi IIM ókili baspasóz máslıhatynda sóılegen sózinde.
Sanjar Ádilovtiń málimetinshe, sońǵy jyldary qylmyskerlerdiń qyzmeti ekonomıkalyq belsendiliktiń joǵarylaýymen, sondaı-aq halyqtyń ınvestısııalarǵa qyzyǵýshylyq tanyta bastaýymen baılanysty bolyp tur.
«Saıttardy buǵattaý, uıymdastyrýshylardy, fılıaldardy, qurylymdyq bólimshelerdi ornatý sekildi sharalardyń nátıjesinde 180-nen astam qarjylyq ınvestısııalyq kompanııa men fırmanyń qyzmeti toqtatyldy.138 adam qylmystyq jaýapkershilikke tartylyp, olardyń 50-i sottaldy, qalǵandaryna qatysty sot talqylaýy júrip jatyr», deıdi spıker. Sondaı-aq ol blogerlerdiń de qarjylyq pıramıda qyzmetine belsendi qatysatynyn atap ótti.
Osyǵan oraı S.Ádilov Astex.kz, ACD Technology jáne Mudarabah Capital JShS-lary qarjylyq pıramıdalar jelisiniń qyzmetinen zardap shekken jábirlenýshilerdiń ótinishteri jáne Ishki ister mınıstrligi ǵımaratynyń mańyndaǵy jábirlenýshimen bolǵan oqıǵaǵa qatysty arnaıy málimdeme jasady. «Bul qarjy pıramıdalary ózderin ústeme tabysty ınvestısııalar salasyndaǵy tabysty uıymdar retinde jarnamalap kelgen. Azamattardyń qarajatyn tartý úshin qylmyskerler yntymaqtastyq týraly sońǵy kelisimsharttar jasasyp, qarajat memlekettik satyp alýǵa qatysý úshin jiberilip otyrǵan. Kórsetilgen qyzmetten salymshylarǵa aı saıyn 20 paıyzǵa deıin dıvıdendter tóleýge ýáde etilgen», deıdi spıker.
Alaıda is júzinde Astex.kz jáne ACD Technology JShS-lary memlekettik satyp alýǵa qatyspaı, ınvestorlarǵa dıvıdendter jańa salymshylardyń jarnalary esebinen tólenip kelgen. «Bul rette túsetin qarjy kólemin ulǵaıtý maqsatynda joǵaryda atalǵan qarjy pıramıdalarynyń qyzmetine belgili blogerler jarnama jasaý úshin tartyldy. Qazirgi ýaqytta osy seriktesterdiń ústinen qylmystyq is qozǵalyp, biraz aýqymdy jumys atqaryldy. Kóptegen ekonomıkalyq, býhgalterlik sot saraptamasy taǵaıyndaldy», dep málimdedi departament qyzmetkeri.
Jábirlenýshilerge keltirilgen materıaldyq zalaldy óteý maqsatynda tergeýshi kúdiktiler men olardyń týystaryna tirkelgen Almaty, Nur-Sultan qalalarynda jáne Almaty oblysynda ornalasqan múlikke (4 jer ýchaskesi, 10 páter, 5 jeke úı, 2 avtomobıl, 1 dúken jáne kompanııanyń barlyq esep aıyrysý shottaryna) tyıym salǵan. Tyıym salynǵan múliktiń taǵdyryn sot sheshedi. Osy qylmystyq is sheńberinde 14 adam kúdikti dep tanyldy.
«Elge tanymal úsh bloger – Meıirjan Tórebaev, Meıirhan Shernııazov jáne Ázim Saıdbaev osy qylmystyq is boıynsha kúdikti dep tanyldy, ekeýine qatysty «kepil» túrindegi bultartpaý sharasy qoldanylsa, bireýi kúzetpen ustaldy», deıdi Sanjar Ádilov.