Reseı men Ýkraına arasynda qaqtyǵys bastalǵan alǵashqy aptalarda Qazaqstannyń elektronıka naryǵyndaǵy oıynshylar da osy kezeńmen jáne Qazaqstandaǵy oqıǵalarmen sáıkes kelgen logıstıkalyq shekteýlerge, qarjylyq turaqsyzdyqqa baılanysty óte qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵany belgili.
Geosaıası oqıǵalardyń áýel basynda jeliler Eýropa, Belarýs jáne Reseı arqyly logıstıkalyq tizbekterdiń buzylý máselesin boljady. Qazaqstan ekonomıkasy Reseımen tyǵyz ıntegrasııalanǵan. Importtyń basym bóligi el aýmaǵyna Reseı porttary nemese Eýropa arqyly avtojoldarmen kiredi. Sanksııalar kúshine ene bastaǵanda kóptegen tasymaldaýshy Reseı arqyly tranzıtti toqtatty. О́ıtkeni saýda jelileri taýar alýǵa baılanysty qıyndyqtarǵa dýshar bolýdan seskendi. Máselen, osy jyldyń naýryz aıynda teńiz, temirjol jáne avtomobıl joldary arqyly jetkiziletin keıbir tehnıkanyń jetispeýshiligine tap bolamyz dep kúdiktendik.
«Qazirgi tańda da logıstıkadaǵy jaǵdaı kúrdeli. Biraq naryq qazirgi naqty jaǵdaıǵa beıimdelip keledi. Taýarlardyń 70-75%-ǵa deıingi úlesi Qazaqstandaǵy jetkizýshilerdiń qoımalarynan alynady. Taýardyń bir bóligin biz DDP jáne CIP jetkizý sharttarynda alamyz, ıaǵnı jetkizýshi bizge taýardy qoımaǵa ózi jetkizedi. Eger kórshi memleketke qatysty engizilgen sanksııalar týraly aıtatyn bolsaq, bul bizdiń qorjynymyzda mańyzdy shamada úleske ıe Qytaıdan keletin júkterdiń tarıftik quny men tranzıttik ýaqytyna áser etken joq. Aıta ketý kerek, aqpan jáne naýryz aılarymen salystyrǵanda, bul baǵyttaǵy tarıfter eleýli shamada tómendedi. Reseıden de taýarlar eshbir qıyndyqsyz jetkiziledi, biz bul ónimderge degen tapshylyqty sezbeımiz. Biz sondaı-aq Eýropadan «eski» baǵamen taýar ákelip úlgerdik, kúrt tapshylyq joq. Eýropadan ákelinetin taýarlarǵa tarıfter 30-dan 50%-ǵa deıin ósti, tarıfterge baǵamnyń úlken qubylmalylyǵy áser etti, qazir jaǵdaı birshama túzeldi jáne mólsherlemeler turaqtandy. Sondaı-aq qıyndyq Reseı jáne Belarýs nómirlerine ıe kólikterdiń EO aýmaǵyna kirgizilmeýinen kórinedi. О́ıtkeni olar EEK pen EO arasyndaǵy júk tasymalynyń negizgi kólemin júzege asyrýshy edi. Qazaqstan baǵytynda qazaqstandyq jáne qyrǵyz nómirleri bar mashınalar frahtalady, biraq bul kólikter parki qajettilikti tolyq óteı alatyndaı úlken dárejede emes. Alaıda joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, logıstıkalyq kompanııalar beıimdelip keledi jáne avtokólik parki ulǵaıa túsýde.
Jalpy alǵanda, taýardyń kúrt tapshylyǵy sezilmeıdi, taýardy jetkizý boıynsha barlyq suranystardy jaýyp otyrmyz. Aǵymdaǵy geosaıası jaǵdaı jetkizýshilerdiń kez kelgen baǵyttan taýarlar jetkizýine eleýli áser ete qoıǵan joq. Osyndaı tehnıkanyń arasynda teledıdarlar, tońazytqyshtar, plıtalar men tumshapeshter, kir jýǵysh mashınalar bar. Árıne, qazaqstandyqtar aıfonsyz qalmaıdy. Usaq jáne qymbat jabdyqtar buryn da áýe qatynasy arqyly jetkizilip kelgen. Sondyqtan munda eshnárse ózgere qoıǵan joq», deıdi Evrika kompanııasynyń logıstıka jónindegi dırektory Vladımır Tatarınov.
ALMATY