Almaty qalasynyń kásipkerleri dıvıdendter boıynsha orta jáne iri bızneske arnalǵan jeńildikterdi alyp tastaýǵa qarsy bolyp otyr. Almaty qalasy kásipkerler palatasynyń alańynda Salyq kodeksine dıvıdendterdi salyq salýdan bosatý jónindegi jeńildikterdiń kúshin joıatyn túzetý engizýge qatysty baspasóz máslıhaty ótti.
BAQ ókilderine máseleniń mánisi týraly Almaty qalasy kásipkerler palatasynyń dırektory Aıtýar Qoshmambetov, Almaty qalasy kásipkerler palatasy О́ńirlik keńesiniń tóraǵasy Maksım Baryshev, О́ńirlik keńes múshesi, «Fırma «Tıgrohaýd» JShS bas dırektory Janar Qurabaeva, «Qazaqstan avtokólikshiler odaǵy» ZTB bas dırektory Sábıt Amanbaev, Sayat Zholshy&Partners advokat keńsesiniń seriktesi Elena Tıýreıkına baıandap, suraqtarǵa jaýap berdi.
«Almaty kásipkerleri Salyq kodeksine dıvıdendterdi salyq salýdan bosatý jeńildikterin joıatyn jańa túzetýlerdiń eńgizilýine alańdap otyr. Kásipkerler bul norma bızneske eki ese salyq pen salmaq salyp, ınvestısııalardyń tıimdiligi men Qazaqstannyń ınvestorlar úshin tartymdylyǵyn tómendetedi dep esepteıdi», degen ýájben bastady A.Qoshmambetov baspasóz máslıhatyn.
Kásipkerlerdi qobaljytyp otyrǵan jaıt neden týyndady desek, 8 maýsymda Parlament Májilisi otyrysynda ekinshi oqylymda, shuǵyl zań jobasy aıasynda Salyq kodeksine túzetýler qabyldanǵan edi. Bul túzetýler shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri úshin dıvıdendterdi salyq salýdan bosatý túrindegi jeńildikterdi alyp tastaýdy kózdeıdi. Osylaısha, 2023 jyldan bastap rezıdent emester men jeke tulǵalarǵa tólenetin dıvıdendter (eger dıvıdendter somasy 30 myń AEK-ten asatyn bolsa) boıynsha jeńildikter alynyp tastalady.
Ulttyq palata mamandary Salyq kodeksine engizilgen túzetýlerge qatysty pikir bildirip, túzetýler qabyldanýy otandyq shaǵyn jáne orta bızneske teris áser etýi múmkin ekenin jáne engizýge neǵurlym júıeli qaraý qajettigin atap ótti.
«Dıvıdendterge salynatyn salyq qazir mynadaı tártipte tólenedi – eger kásipker kompanııany 3 jyldan az ýaqyt ıelense, onda dıvıdendter alǵan kezde ol 5% tóleıdi, eger kompanııasyna 3 jyldan astam ýaqyt bolsa, dıvıdendterge salyq salynbaıdy. Qazir dıvıdendterge 10% mólsherleme belgileý usynyldy. Eger biz jańa Qazaqstannyń qarqyndy damýyn qalasaq, onda qosymsha salyqtar engizetin túzetýlerdiń kúshin joıyp, túsinikti Salyq kodeksin jasap, kodekske kem degende 3 jylǵa ózgerister engizýdi toqtatý qajet», deıdi M.Baryshev.
Spıker qazirgi kezde eńbekaqyǵa 6 túrli salyq salynatynyn eske sala kele eńbekaqyǵa salynatyn barlyq salyqty biriktirip, biryńǵaı salyq mólsherlemesin 20%-dan aspaıtyn etip jasaýdy usyndy. Mundaı mólsherleme eńbekaqy qory úshin ońtaıly ekenin álemdik tájirıbe kórsetti.
«Qazaqstan avtokólikshiler odaǵy» ZTB bas dırektory Sábıt Amanbaev bul salyq kásipkerlerge aıtarlyqtaı zııan tıgizedi dep esepteıdi.
«Sebebi bul norma kásipker ózi tapqan taza paıdaǵa qosymsha salyq bolyp otyr. Korporatıvti tabys salyǵyn tóleýimiz jetkilikti bolýy kerek qoı. Al bul normada ekinshi qosymsha salyq salynbaq. Bul qosymsha júkteme bekitilse, onda kásipker tabysty jasyrý jolyn izdeı bastaıdy, kóleńkege qashady. Bul norma kásipkerliktiń damýyna kedergi, memlekettik saıasatqa qaıshy», dedi S.Amanbaev.
«Fırma «Tıgrohaýd» JShS bas dırektory Janar Quralbaeva Salyq kodeksine usynylyp otyrǵan ózgerister taǵy bir tarmaqqa tıesili ekendigin alǵa tarta otyryp, bul norma qoldanystaǵy normalarmen salystyrǵanda ShOB sýbektileri úshin qolaısyz ekenin, eger qazir ShOB sýbektisi úsh jyl buryn satyp alynǵan jabdyqty satsa, oǵan QQS tólemeýi keregin jetkizdi. Usynylyp otyrǵan normany engizý kezinde tórtinshi jylǵa kásipker qosylǵan qunǵa salyq tóleýge tıis bolady.
Máselen, qazirgi tańda kásipker óz basqarýyndaǵy kompanııaǵa úsh jyldan astam ýaqyt jetekshilik etse, jekelegen sharttar oryndalsa, onda dıvıdendterge salyq salynbaıdy. Kompanııa tabysyna 20% kóleminde korporatıvti tabys salyǵy salynady. Quryltaıshy-kásipker óz tabysyn dıvıdendter arqyly alady.
«Eger zań jobasy osy qalpynda maquldansa, onda dıvıdendter boıynsha salyq jeńildigi jeke tulǵalardyń edáýir az toby úshin jeńildik retinde ózgertiletin bolady. Dıvıdendter jeke tulǵalardyń salyq salýǵa jatatyn kiristerinen aılyq eseptik kórsetkishtiń 30 myń eselengen mólsheri (shamamen 96 mln teńge) sheginde ǵana alyp tastalady. Qalǵan bóliginde dıvıdendter jalpy tabys salyǵy mólsherlemesi boıynsha salyq salynatyn bolady, ol 5%-dan 10%-ǵa deıin ulǵaıtylady», deıdi Elena Tıýreıkına.
Spıkerdiń pikirine qaraǵanda, mundaı ózgerister jeke tulǵalardyń jumysyna kedergi keltiredi, óıtkeni olardyń tabysyna túsetin salyq aýyrtpalyǵy artady.
«Salyq kodeksine osyndaı mańyzdy jáne áleýmettik shikámshil ózgeristerdi usynǵan bastamashylar osy ózgeristiń tıimdiligine qatysty eshqandaı senimdi dálel keltirmeıdi. Eshkim tipti osy ózgeristerdiń saldaryna eshqandaı taldaý jasamaǵan sııaqty. Kerisinshe, jalǵyz maqsat – bıýdjetti toltyrý kózdelgeni baıqalady», dedi E.Tıýreıkına.
Qoryta aıtqanda, Almaty kásipkerleri dıvıdendterge salyq salý boıynsha qoldanystaǵy jeńildikterdiń kúshin joıý negizsiz ekenin jáne ınvestısııalardyń ketýine ákeledi dep sanaıdy. Bıznes ókilderi Parlament Senaty osy túzetýlerge qatysty kóptegen qarsylyqqa nazar aýdaryp, dıvıdendter boıynsha qoldanystaǵy jeńildikterdiń kúshin joıýǵa jol bermeıdi dep úmittenedi.
ALMATY