1998 jyl edi. Sol kezde Kamal Smaıylovtyń kózi tiri bolatyn. Kıiktiń asyǵyndaı ǵana shap-shaǵyn denesine týabitti talant qýaty men telegeı teńiz bilimdarlyǵy ylǵı da kemerlep, keıde arnasynan asyp-tógilip turatyn sekildi kórinetin. Ulttyq kitaphananyń úshinshi qabatyna kóterilsem, Kamal Seıitjanuly buryn-sońdy men atyn estip kórmegen áldebir kitaptardy aqtaryp, qoıyn kitapshasyna birdeńelerdi túrtip alyp otyr eken. Shamasy, kelesi bir jańa maqalasyna nemese zertteý jumystaryna kerekti dúnıeler. Biz áńgimemizdi Kámekeńniń qonaqjaı shańyraǵynyń tórgi bólmesinde jalǵastyrdyq. Jubaıy Nadlıa apaıymyz biz otyrǵan bólmege kirip-shyǵyp, áńgimemizge de qulaq túrip, qasymyzda júgirip júrgen nemeresi Ásııany álsin-áli tynyshtyqqa shaqyryp qoıady. Men dıktofondy qosyp, aldyn-ala daıyndap ákelgen suraqtarymdy qoıa bastadym.
– Kamal Seıitjanuly, siz kimge hat arnasańyz da, meıli, ol saıası qaıratker me, álde zańger, bolmasa hımık, dıplomat pa, barlyǵymen teń dárejede sóılesip, áńgimelegen salańyzdy «shemishkeshe shaǵyp», tórt aıaǵy teń jorǵadaı josylasyz da otyrasyz…
– Jýrnalıst óziniń jazam degen obektisin aldyn-ala zertteıdi. Oǵan ishteı daıyndalady. Jáne oǵan óziniń jeke dúnıetanymy jan-jaqty bolsa, tipti jaqsy. Qudaı biledi, maǵan áńgimelesýge kelerde sen de meniń buryndy-sońdy qalam tartqan dúnıelerime bir kóz júgirtip shyqqan shyǵarsyń.
– Sizdiń 11 kitabyńyzdy «súzip» shyqtym. Oqyrmandarǵa osy kitaptarǵa kelý joldaryńyz týraly aıtyp berseńiz.
– Bul uzaq áńgime. Degenmen, «sózge sóz qaıyrmasa, sózdiń atasy óledi» degen bar, negizgilerin sholyp aıtýǵa tyrysaıyn… Meniń ákem Seıitjan Troıskide medrese bitirgen, oryssha-qazaqsha birdeı saýatty, óz zamanynyń suńǵyla adamy boldy. Uzaq jyldar boıy mektepterde ustazdyq etti. Kóp shuqynyp oqýym, bilgenimdi zerdelep-zeıindep zamandastaryma usynýym, bálkim sol kisiniń tııanaqty tárbıesinen shyǵar.
Al qolǵa qalam alýyma sebepker áýelde gazet-jýrnaldardy túgin qoımaı qoparyp oqýdan bastalsa, keıinirekte ózimniń nemere aǵam Baýbek Bulqyshev atymen tikeleı baılanysty. Baýbektiń atasy Baıqońyr men meniń atam Smaıyl bir kisiniń balalary bolatyn.
– Kádimgi ataqty pýblısıst Baýbek Bulqyshevti aıtyp otyrsyz ba?
– Iá, sol Baýbek aǵany aıtyp otyrmyn. О́zi bir asa qııapatty, kelbetti adam edi. Almatydan aýylǵa kanıkýlǵa kelgende maǵan oıynshyq ákelip bergeni, qyzyqtap áńgimeleskeni esimde qalypty. Onyń sol kezde de gazetterde maqalalary shyǵyp turatyn. Osy kisige eliktep, bálkim, sondaı bolsam degen bir arman meni de jetelep jýrnalıstıkaǵa ákeldi. Sóıtip, meniń búkil ómirim jýrnalıstıkamen bite qaınasyp ketti.
– Baýbek aǵamyzdyń Muqan Imanjanovqa maıdannan jazǵan hatynda: «Seıitjannyń kishkene balasynan hat alyp turamyn. Ol: «Muqańnyń maqalalary «Sosıalıstik Qazaqstannyń» betterinde kóp shyǵyp turady dep jazady» degen joldar siz jóninde eken ǵoı.
– Solaı. Baýbek áke-sheshesi asharshylyqta qaıtys bolǵannan keıin bizdiń úıde ósti, FZO-da oqydy, keıin Almatyǵa Muqan Imanjanovpen oqýǵa birge ketti, «Lenınshil jasta» birge qyzmet istedi. Ol óte yntaly, jigerli azamat edi. Almatyda oqyǵan aınalasy 5-6 jylda orys tilin sonshalyqty jetik meńgerýi onyń asa qabiletti jáne izdenimpaz adam bolǵanyn kórsetedi. Soǵys kezinde «Komsomolskaıa pravda» gazetine orys tilinde jazylǵan 5 maqalasynyń pýblısıstıkalyq qýat-kúshi orasan edi. Ony talǵampaz Ǵabıt Músirepovtiń qazaqsha aýdaryp bastyrǵany teginnen tegin emes. Baýbek Bulqyshev meniń rýhanı ustazym boldy. Kósemsóz janryna kelýime, onda ómir boıy «turaqtap» qalýyma B.Bulqyshevtiń ıgi áseri boldy. Jalpy, adam jas kezinde tez áserlengish bolady, onyń keıde adam bolashaǵyna túbegeıli baǵdar silteýi de múmkin.
– Ulytaýdan shyqqan sizdeı ulannyń ómir baspaldaqtary qyzyqtyrady.
– Bizder qazir ómirdi, zamandy tek eki túrli boıaýmen: aq jáne qaramen anyqtaıtyn «aýraǵa» kóshtik. Adam taǵdyry, zamana kelbeti tabıǵattyń ózi sekildi san sapat boıaýǵa toly. Ony nege kórmeımiz, nege baıqamaımyz? Qazir keshegi keńes zamanynda bolǵan ıgilikter men izgilikter jaıly aıta bastasań, sen bir eski zamandy kóksegen, búgingige múlde qarsy, keri tartpa kisideı kórinesiń. Nege ár boıaýdy óz túsimen aıtpaımyz? О́mirdiń óz boıaýy bar ǵoı. Iá, keńes kezinde de kedeı, nashar turatyn adamdar boldy.
Bizderdi, Ulytaýdyń orta mektebin tuńǵysh bitirgen 17 balany Qaraǵandy obkomynyń hatshysy qabyldap:
– Ulytaý alys aýdan, budan joǵary oqý oryndaryna baryp túsip jatqandar az. Sender oqyńdar, elimiz bilimdi azamattarǵa sýsap otyr, – dep aqyl aıtyp, «oqýǵa túsemiz» degen bárimizdiń ýádemizdi alyp baryp, attestatymyzdy qolymyzǵa ustatty. Sóıtip, qasymyzǵa taǵy da jetekshi muǵalimdi qosyp berip, Almatyǵa attandyrdy. Qazir nege sondaı bir qamqorlyqtyń ushtyǵyn kórmeımiz. Mektepter kompıýterlerge tolmaı-aq qoısyn, biraq, birde-bir bala oqýǵa tartylmaı qalmasyn. Kompıýterge ketken shyǵyn balalardy nadandyqtan qutqarýǵa jumsalsyn. Osy jaǵdaılardy salystyra qarasam, ótken zamannyń ótpeli kezeńnen góri jarqynyraq boıaýlary kóbirek kózge túsedi.
Biz asa qıyndyqpen oqydyq. QazMÝ-diń fılologııa fakýltetiniń jýrnalıstıka bóliminiń 3-kýrsynan keıin Qaraǵandynyń oblystyq gazetinen tájirıbe aldym. Kúni boıy kórgenimizdi qyzmetke kelip, qaǵazǵa túsirgenimizde oılarymyzdyń basy birikpeı, olardy óńdeýden ótkizgen ádebı qyzmetkerler ábden qınalyp, álek-shálegi shyǵatyn. Sóıtip júrip jýrnalıst boldyq, endi, mine, kitaptan soń kitap jazyp jatyrmyz.
– Sol kezde ózińizge qatty áser etken bir oqıǵany esińizge túsire alasyz ba?
– 1951 jyldyń qys aıynda «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetine «Muz aıdyny» degen habarym shyqty. «Aıaz soryp betteri alaýlaǵan, elektr shamdary samaladaı jarqyraǵan» degen kóterińki joldar bar onda. Áńgime osy kúngi Medeý muz aıdynynyń ornyndaǵy shaǵyn syrǵanaq jaıly edi. Soǵan áldeqandaı bolyp, kópke deıin býsanyp júrdim. Sol qysta eshkim tapsyrma bermese de, ózdigimmen Ortalyq mýzeıge bardym. Onda Qaraǵandy týraly kóptegen eskilikti materıaldar, derekter bar eken, sony qorytyndylap, maqala etip «Sovettik Qaraǵandy» gazetine joldap kelip jiberdim. Artynsha ózimizdiń fakýltettiń komsomoldyq tobynda osy kúngi belgili jazýshy Estaı Myrzahmetov ekeýmizdi, meni Qaraǵandy jaıyndaǵy eski tarıhty qozǵaǵanym úshin, Estaıdy Kenesary kóterilisi týraly jazǵany úshin talqyǵa saldy. Maǵan onsha shúılikken joq, Estaıǵa kóbirek taıaq tıdi.
Sonda men Keńes ókimetiniń óziniń ópirem ıdeologııasynan kóz jazbaı, qyraǵylyqpen qarap otyrǵanyn alǵash ret jan-dúnıemmen sezindim, túsindim, tiksindim. Keńes ókimetiniń osy qara boıaýly tustaryn búgin búgip qalýǵa bolmaıdy. Biraq bárin oryn-ornymen aıtqanǵa ne jetsin!
Dıplomdy orys tilinde qorǵadym. Sol kezde tyń ıgerý bastaldy da, usynylǵan aspırantýraǵa da qalmaı, «Lenınshil jas» gazetiniń Qaraǵandy men Aqmoladaǵy tilshisi bolyp kettim. Úsh jyldan soń meniń ornyma Sherhan Murtaza bardy.
– El moıyndaǵan, jazǵandaryn jurt izdep júrip oqıtyn jýrnalıst bolý úshin jastarda qandaı qasıet bolýy kerek?
– Eń aldymen keregi – talant, tereń bilim, sosyn shabyt. Men shabytym kelmeı, qolyma qalam almaımyn. Keıin «Lenınshil jastyń» nasıhat bóliminiń meńgerýshisi bolyp júrgenimde gazetke «Álemdegi 92 keremet» atty bir bet materıal daıyndadym. Sol kezde «Tehnıka molodejı», «Znanıe sıla» sekildi jýrnaldardy izdep júrip oqýymnyń kóp septigi tıdi. Jurtshylyq sol maqalamdy jaqsy qabyldap, kózge túse bastadym.
– Siz kıno óneri týraly alǵashqylardyń biri bolyp kitap jazdyńyz. «Qyz Jibek» sekildi kórkem fılm túsirýdiń basy-qasynda bolyp, Uly Otan soǵysynyń 40 jyldyǵyna oraı 40 serııaly derekti fılm shyǵarýdy uıymdastyrdyńyz...
– Meniń kınoǵa kelýim kezdeısoqtyq emes edi. «Bilim jáne eńbek» jýrnalynyń bas redaktory bolyp júrgen kezimde Ákim Tarazı, Qalıhan Ysqaqov bolyp, bir kezde Lenıngradtan jer aýyp kelgen Varshavskıı Lev Ignatevıchtiń kınossenarlyq sheberhanasynan tálim alyp júrdik. Ol asa zııaly, bilimdar adam bolatyn. Bir belgili adamnyń kómekshisi bolǵan eken. Sol kisiden kınoǵa boıymyzdy úıretip alǵanbyz. Komsomoldyń Ortalyq Komıtetiniń nasıhat jónindegi hatshysy retinde kınematografısterdiń plenýmdarynda da sóz sóılep júrdim. Qazaqstan Kınematografıster odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Sháken Aımanov meni jańa qurylǵan Kınokomıtetine orynbasar bolyp kelýge úgittedi. Komsomol jibermeı, aqyry alty aıdan soń sol Shákeńniń arqasynda kınoǵa keldim. Orynbasarlyq bıik laýazymdy qyzmet qoı. Biraq qaramaǵynda bir ǵana «Qazaqfılm» stýdııasynan basqa eshteńe joq.
Endi Sháken Aımanov maǵan «ári orynbasar, ári stýdııaǵa dırektor bol» deı berdi. Sol kezde jazýshy Ilııas Esenberlın aıdaýdan oralyp, kınostýdııanyń ssenarıı alqasynyń músheligine suranyp barǵan edi. Ilekeń men Shákeń birlesip D.Qonaevqa kirip, meni «ózi jas, qolynan is keledi, kınony jaqsy biledi» dep maqtap, dırektorlyqqa surap aldy. Ol kezde maman rejısserler joqqa tán. Búginde attary aýzymyzdan túspeıtin Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev – qazaq kınosynyń alǵashqy qarlyǵashtary edi. Ssenarıı jetispedi. Eki jyldyń ishinde 23 jazýshymen shart jasastyq. Keıbir jazýshylardyń qasyna dramatýrgterdi nemese rejısserlerdi qosyp berip, jumys jasatqan kezderimiz esimde. Bizdiń oıymyz: alatyn qalamaqysynyń tórtten birin aldyn-ala avtorlardyń qolyna berip, bastaryn baılap qoısaq, túbi birdeńe shyǵar degen úmit qoı. Sodan 7-8 ssenarıı ǵana paıdaǵa asty. Máskeýden kómekke arnaıy dramatýrg-ssenarıster de aldyrdyq.
Meniń esime qazir «Qıly kezeń» fılmin qalaı túsirgenimiz oralyp otyr. Zeıin Shashkınniń Toqash Bokın týraly kitaby boıynsha jazylǵan ssenarııdi ózgertýge týra keldi. Onda Oljas Súleımenov – stýdııada ssenarlyq alqa múshesi. Ol bir aptanyń ishinde osy taqyryp boıynsha múlde basqa, jańa ssenarıı jazyp shyqty. Ony Abdolla Qarsaqbaev qulshyna túsirdi. Fılmdi ádeıilep kelip kórgen Shyńǵys Aıtmatov:
– «Qazaqfılm» stýdııasy shyǵarǵan fılmderdiń ishindegi eń shyraılysy, – dep baǵa berdi. Sosyn «El basyna kún týsa…» kórkem fılmi.
– Osy fılmdi kórermender de, synshylar da ortaqol dúnıe dep baǵalady. Onyń sebebi nede?
– Áýeli fılm Aleksandr Bektiń «Volokalam tas joly» kitaby boıynsha túsirilmek bolǵan. Biraq avtormen ortaq til tabysa almadyq. О́ıtkeni A.Bek fılm ssenarııi tym qazaqylanyp ketken, meniń kitabymda olaı emes edi dep otyryp aldy. Sóıtip, B.Momyshulynyń óz kitaptarynan qurastyrylǵan ssenarıı arqyly kórkem fılm dúnıege keldi. Ssenarııdi kezinde «Soǵys jáne beıbitshilik» fılminiń avtory bolǵan V.Solovev jazdy. Biraq taqyrypty tap basyp asha almady ma, áıteýir, fılmniń solǵyndyǵy bul joly rejısserden emes, ssenarısten boldy. Al Baýkeńdi kadrda kórsetý ol kezde tipti de múmkin emes edi. Ol kisige degen joǵarydaǵylardyń kózqarasy onsha bolmady ǵoı. Tipti fılmniń keıipkeri Baýyrjan emes, basqasha atalsyn degen joǵarydan bolǵan usynysqa Májıt Begalınniń birbetkeı erligi bolmaǵanda tótep berý múlde qıyn edi. Ol:
– Eger keıipker Baýyrjan dep atalmasa men bul fılmdi shyǵarmaımyn, – dep bir-aq kesti.
«Mánshúk týraly jyr» fılminiń ssenarııin jazýǵa máskeýlik Andreı Konchalovskııge qolqa saldyq. Áı-sháıge kelmesten:
– Eger fılmde meniń áıelimdi basty rólge alsańdar ǵana jazamyn, – dep shart qoıdy ol.
– Oıbaı-aý, Mánshúkti Natalıa Orynbasarovadan artyq kim oınaıdy? (Sol kezde ekeýi erli-zaıypty bolatyn) – dep kelise kettik.
Endi «Atamannyń aqyry», «Qyz Jibek» sekildi jaqsy fılmder dúnıege kele bastady. Asanáli Áshimov eki fılmde qatar oınaýǵa úlgerip júrdi. Bireýinde – Shadııarov, ekinshisinde – Bekejan degendeı. «Qyz Jibek» fılminiń ssenarııin Ǵabeń (Músirepov) bastan-aıaq qaıtadan jazyp shyqty. Fılm bir serııaǵa syımaı, ekinshi serııasyn shyǵarýǵa qarjy tabylmaı qınalǵanda Dımekeń (Qonaev) qolma-qol kómektesti.
Fılm túsirýdiń, ásirese, fınaly qyzǵylyqty boldy. Ol – basty róldegi akterler Merýert О́tekeshova men Quman Tastanbekovtiń úılený toıy edi. Gazetter «Qyz Jibek pen Tólegen qosyldy!» dep jar salyp jatty. Al jastar fılmde bir-birine ǵashyqtar rólin oınap júrgendikten, olardyń shynaıy sezimderi syrt kózge baıqala bermeıtin. Sóıtip, ásheıindegi «sypsyń» bul joly aýyzyn ashyp qaldy. Biraq osylaı bolǵanyna qalyń jurtshylyq talaıǵy bir armanyna jetkendeı shyn júregimen jaryla qýandy.
Bir kúni maǵan Ámen Haıdarov kelip:
– Kamal, sen «Qarlyǵashtyń quıryǵy nege aıyr?» ekenin bilesiń be? – dedi.
– Bilemin, ertegi ǵoı.
– Bilseń, maǵan sol ertegini mýltfılm jasaýǵa aqsha taýyp ber, – deıdi.
Aqsha qashan da jetpeıdi. Máskeýge de, ózimizdiń komıtetke de aıtpaı, stýdııanyń qarjy-josparlaý bóliminiń bastyǵyn shaqyryp alyp:
– Anaý «Qyz Jibek» pen «Atamannyń aqyryna» bólingen qarjydan Á.Haıdarovtyń mýltfılmine 30 myń som (ol kezde ájeptáýir kóp aqsha) bólińiz. Túbi qaıtarymy bolady, – dep tizege salyp otyryp, Ábekeńe qajetti qarjysyn áperdim.
Á.Haıdarov ózi sýretshi, ári Máskeýden eki jyldyq rejısserlik kýrsty bitirip kelip, burynǵy dırektorǵa ótinishin ótkize almaı sergeldeń bolǵan eken. Balasha qýandy. Sóıtip, qazaqtyń tuńǵysh mýltfılminiń shyǵýynyń da kýási, sebepkeri boldyq. Bitken fılmdi Lenıngradta ótken Búkilodaqtyq kınofestıvalge Sháken Aımanov, Nurǵısa Tilendıev, Májıt Begalın bolyp, bárimiz alyp bardyq. Mýltfılm baıqaýdyń birinshi orynyn jeńip aldy. Odaqtyq ekranǵa qabyldandy, shyǵarǵan qarjymyz eselep qaıtty.
– Kamal Seıitjanuly, 40 serııa men «Tamasha» týraly umytyp barasyz…
– Men kıno týraly talmaı aıta berýge barmyn, 40 serııanyń qalaı týǵanyn aıtsam, kúlersiń. Sol mereıtoıdy teledıdarda qalaı (men ol kezde teleradıokomıtetiniń tóraǵasymyn) atap ótemiz dep oılanyp júrgen kezde basymnan «40» degen san shyqpaı qoıdy. Bir túni tańda oıanyp ketip, osy týraly oıda júrgen taqyryptardy tizbektesem, sany 27-28-ge jetip jyǵyldy. Keıde nebir qundy oılardyń osylaı tún ortasynda keletini de bolady (kúldi). Qalǵanyn teledıdardyń kórkemdik keńesimen aqyldasyp otyryp, fılm sanyn 40-qa jetkizdik. Onyń 40 serııaly bolatyn sebebi, soǵys jyldary Máskeýdiń búkil kınosheberleri osy Almatyda turdy. Bizdiń arhıvimizde olar túsirgen kınohronıkalar sonsha kóp, al, olardyń bárin paıdalansaq, 40 serııadan da asyp ketetin edi. Degenmen, bul da bizdiń ózimizdiń shyǵarmashylyq kúsh-qaıratymyzdy, ajar-kelbetimizdi tanytqan bir ǵanıbetti is boldy. Teledıdarda sol jyldary kórermen kóńilinen shyqqan talaı- talaı jaqsy habarlar bar edi. Sonyń eń shoqtyqtysy – óziń bastap ashqan, Luqpan Esenov 20 jyl boıy tutqasyn ustap kele jatqan «Tamasha» oıyn-saýyq otaýy. Sol, óziń aıtqandaı, «Tamashany» jurtshylyqqa jetpeı turyp, talaı-talaı talqydan ótkizetinbiz. Marqum Ospanhan Áýbákirov:
– Kámeke, jazǵan syqaǵyma áýeli ózim tyrqyldap kúle almasam, basqalar da kúlmeıdi dep eseptep, jazǵandarymdy jyrtyp-jyrtyp laqtyryp tastaımyn, – deýshi edi. Sondaı syqaqtyń ózine de syn kóz kerek. «Tıse – terekke, tımese – butaqqa», borata berýge bolmaıdy. «Tamasha» – shyǵarmashylyq ujymnyń pikir birlestiginiń jemisi.
– Sher-aǵamen ekeýińizdiń «Egemen Qazaqstanǵa» basylǵan maqalalaryńyz halyqtyń kóńil kúıin, zamana shyraıyn shynaıy sýrettegen shyǵarma boldy. Qazaqstannyń eki birdeı qaıratkeriniń janaıqaıyna joǵary jaqta qulaq asqandar bar ma?
– Qazir ol maqalalar «Elim, saǵan aıtam, Elbasy, sen de tyńda» degen atpen kitap bolyp shyqty. Bizdiń maqalalarymyz halyqqa oı salý, el tizginin ustaǵandarǵa qulaqqaǵys jasaý maqsatynda ári qalamger retinde zamana ózgeristerine degen óz kózqarasymyzdy bildirý úshin jazyldy. Joǵary jaqtaǵylardyń birazy ol maqalalardy oqyǵanynan habardarmyz. Bizge keregi de sol – qazirgi jaǵdaı barynsha kúlbiltesiz, ashyq aıtylýy kerek. Ony basshylar da túsinip otyr.
– Qazir nemen shuǵyldanyp júrsiz?
– «Qazaq kınosynyń tarıhy» degen kitapty jazyp bitirdim. Endi «Tańdamaly qazaq pýblısıstıkasy» atty kitap qurastyryp jatyrmyn. Buǵan sonaý Álıhan Bókeıhanovtan bastap qazaq pýblısıstıkasynyń búgingi kúnge deıingi úzdik shyǵarmalary engizilmekshi.
– Otbasyńyz týraly aıta otyrsańyz.
– Jubaıym Nadlıa Nájimedenqyzy Shymanova – orys tili ádistemesiniń mamany, professor. Qazaq mektepterine arnalǵan orys tiliniń oqýlyǵyn birneshe qaıtara shyǵarǵan. Úlken ulym Sálim – bıologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Lenındik syılyqtyń laýreaty ataqty Murat Aıtqojınniń shákirti. Qazir sheteldik «Baır» fırmasynda jumys isteıdi. Qyzym Zaıra – kardıolog-dáriger. Shveısarııanyń «Lıarosh» fırmasynda qyzmet isteıdi. Qazir bir kongreske qatysý úshin shetelge ketti. Marqum Nurlan degen ulymnyń qyzy – Názııa osynda aǵylshyn tilin jetik meńgerýden ótkizilgen konkýrstan jeńip shyǵyp, Amerıkanyń Mıssýrı shtatynda oqyp júr. Mektepte oqıtyn Narıman, Taıyr, myna júrgen Ásııa degen nemerelerim bar.
* * *
Balalaryn, nemerelerin aıtqanda Kamal Seıitjanulynyń júzi jaınap, jandanyp qoıa berdi.
– Mys ta altyn, jez de altyn, altyn da – altyn,
Adamda syr bolmaıdy aıtylmaıtyn, – deýshi edi bir ánde. Saǵan búgin bar syrymdy aǵyttym, altyny bolsa alarsyń, – dedi Kamal Seıitjanuly.
Qoıshyǵul JYLQYShIEV,
Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy A.Baıtursynuly atyndaǵy syılyqtyń laýreaty,
Qazaqstannyń Qurmetti jýrnalısi
Atyraý oblysy