Kez kelgen óleń, óleń ǵana emes, shyn talanttyń janynan týǵan ádebı týyndy qudiretke júgindirmeı qoımaıdy. Bir qaraǵanda maǵan júgin, qaıtalap meni oqy dep jalyndap nemese móldirep turǵandaı kóringenimen, oı kózimen qaıta úńilse Qudaıdyń qudiretine tabyndyrady. Sezimdi, ardy, kóńildi, peıildi, yqylasty, bir sózben aıtqanda Táńiriniń adam balasyna syılaǵan eń basty artyqshylyǵy mahabbatty túısindirýge saıady. Qandaı jaǵdaı tónse de, pende balasynyń adam bolyp qalýy – keýdesindegi súıispenshilik sezimge, mahabbatqa baılanysty ekeni burynnan belgili. Osyndaı eń aıaýly sezim – mahabbat pen dostyqty biz tuńǵysh ret Shahanovtyń «Tanakózinen» túısingendeımiz.
«Izgilik pen izettiń baılaýynda,
Mama qazdar samǵaıtyn qoınaýynda.
Dostyq atty qazyna araly bar
Sonaý Maqsat taýynyń jaılaýynda»
Kókeıden sóz sýyrý – keýdeden jan sýyrýmen para-par bilgenge. Jan-júreginiń eń aıaýly, asyl sezimderin ózeginen julyp bergen aqyn ózgeniń júregine jylý syılap, túısigin oıatyp qana qoıa ma? Jan bitiredi. Aqylyna, oıyna, sezimi men aryna. Sezimge qanat bitirip, sózge jan bitirýdiń ózi oqyrmannyń raýhanı álemin baıytý degen sóz. Demek avtor ózine tuqymdyqqa ǵana alyp qalyp, jarty janyn julyp bergen shyǵarmaǵa. Eń aıaýly, názik jaratylysqa sanalǵanymen Táńiriniń qalaýymen dúnıege kelip, ósip-jetilgen jan men rýhtan kúshti ári damytýshy qubylys joq der edik. Shyn aqyn jazǵan saıyn, ishindegisin sarqyp bergen saıyn túleıtini sondyǵynan emes pe? О́z ishinen túlep, jańǵyryp otyrýǵa beıim «Táńiriniń bergen óneri» (Abaı).
Mahambetteı jigerlendirip jyrlaıtyn Muhtar Shahanov shyǵarmalaryn bir qydyryp shyqqanda osyndaı oıǵa qalasyz. Biz «Tanakóz» ben «Ǵashyqtyq ǵalamatyn» oqyp óstik desek, azdyq eter edi. Kemshin soǵar edik. Biz osy eki shyǵarmamen ómir súrdik. Mektep oqýshysy kezimizde-aq jastap oqydyq. Bulaqtaı móldir sezimderdi bylǵap almaýdy, dostyqta ar-ojdandy bıik ustaýǵa talpyndyq. Asqaq sezim qanatynda arman-qııalǵa ilestik. Izgilik pen izettiń bári shyn aqyn jazǵan shyǵarmalarda turatynyn sezdik.
Bala kúnimizden qulaǵymyzda qalǵan ánniń sózi eken: «Qýanysh pen baqytty músindegen, kelbetińnen senimniń kúshin kórem». Taldap kelip jiberse bul da talaıǵy sóz. Dúnıede qýanysh pen baqyttyń ólshemi men keskini bar da shyǵar, kim bilipti? Sezinip qana biletin dereksiz nárselerdiń quny ólsheýsiz ǵoı. Aqyndar ómir boıy jyrlap ótetin qubylystar osy eki jolǵa syıyp ketkenine qaıran qaldyrmaı qoımaıdy avtor. Adamzat balasyn osy kúnge deıin ustap turǵan úmittiń jibi men senimniń kúshi desek, olar da osy eki jolda. Baqyt formýlasyna para-par eki jol. Sulý jar, súıgen jar, asyl jar, árıne baqyt formýlasy.
Qaısysyn buryn jazǵanyn bilmeımin, aqynnyń týra osy eki joldy tarqatyp, ashyp bergen «Tereńdik jyry» degen óleńi bar. Joǵarydaǵy eki joldan buryn jazylýy da múmkin. Biraq ol da mańyzdy emes. Mańyzdysy – aqynnyń ińkár sezimmen sulýlyqqa bas ııýi. Shahanovtyń bas ııýiniń ár jaǵynda erlik jatady negizi. Jalpy adamzat balasy sulýlyqty, asyldy moıyndaıdy-aý. Biraq soǵan talpynyp nemese qasıetine jetip ómir súrý basqa áńgime degen oıdamyz. Ondaı bıikke shyǵaratyn qasıet – erlik, kesek minez dep bilemiz. «Qýanysh pen baqytty músindegen» senimi kúshti sulýlyqty moıyndaý óz aldyna, soǵan para-par alapat sezim men rýhty arqaý qylyp, onymen ómir súrýge qudiretiń jetýi kerek qoı. Avtordyń biz aıtyp otyrǵan «Tereńdik jyry» álgindeı serttiń esigin aıqara ashady. Soǵan qaraǵanda, mahabbat pen erlik egiz sııaqty. Mahabbatty tanıtyn, tanytatyn erlik. Al mahabbat, sulýlyq bolmasa erlik jasalmaıtyndaı sezile me, birtúrli. Aqyl-oıyń jete bermeıtin osyndaı sumdyqtardy túısindiretin óleń emes pe?
«О́zińsiz kelgen kúnderden,
О́zińsiz tergen gúlderden,
О́zińsiz keshken oılardan,
О́zińsiz ótken toılardan
Jalyǵyp bittim, janym-aý.
Men dese janyń daladaı,
Men dese kúlkiń móp-móldir,
Laqyldap janǵan ósek pen otqa qaramaı,
Sen maǵan arnap áýenin saldyń kóktemniń.
О́zime-ózim ete almaı qalsam ıelik,
Kúshimdi jıdym, armanym, saǵan súıenip.
Sen meniń asqar belim bop,
Shalqısyń keıde shadyman shalqar
kólim bop.
Kóńilinde tereń kóli bar
jandar baqytty,
Kóńilinde tereń kóli bar janǵa
ólim joq.
Tereńim sensiń, eńselim,
О́leńim sensiń, eńselim.
Parasat kórkin qanshama áıel halqynyń
Men saǵan qarap ólshedim»
degen aqyn arasynda súıgen jaryna shektirgen azaby men mehnatyn, onyń senimi men shydamyn aıtady. Sonyń bárine tózgen «áıel halqynyń parasat kórki» bir súıse qulaı súıerin, qulaı súıgender asqaq turaryn áıgileı kelip, «sol úshin taýdaı mereıim, sol úshin baqyttymyn men!», dep aıaqtaıdy.
Dúnıedegi baqyttyń formýlasy sonda ǵana shyǵatyn sııaqty.