«ERG Resaıklıng» kompanııasy qalany qoqystan tazartady

Biz Aqtóbe qalasynyń óndiristik aı­ma­ǵynda ornalasqan «ERG Resaıklıng» kom­panııasynyń saýda alańyn aralap kórdik. Seriktestiktiń operasııalyq dırektory Rýslan Ibraev bizdi kúndelikti jumys barysymen tanystyrdy. Zaýyt alańyndaǵy qıyrshyq tas úıindileriniń janynda kádimgideı erkin demalasyń. Shań-tozań joq. О́ıtkeni ony boldyrmaý úshin osy alańnyń aýmaǵyna jáne untaqtalǵan tas úıindileriniń betki qa­ba­tyna mezgil-mezgil sý sebiledi. Bul jer­de bir tonna qıyrshyq tastyń baǵasy – 200 teńge. Al toltyra tıelgen bir «KamAZ» qıyrshyq tas 2 myń teńgege baǵalanady. Alaıda 10 tonna qıyrshyq tas tutynýshyǵa eki myń teńgege satylmaıdy. Sebebi ónim quny tasymaldaý qyz­metiniń qymbattyǵyna baılanysty jo­ǵa­rylaıdy, al zaýyttyń oǵan esh qa­ty­sy joq.

Zaýyttyń kireberis qaqpasynyń al­dyn­­da kezek kútip turǵan júk kólik­teri kóp. Búginde jol-qurylys kompa­nııa­la­­rynyń tarapynan osy kásipo­ryn­nyń ónimine suranys óte joǵary bolyp tur. Zaýyt aýmaǵyna kirgen, relsterde turǵan júk vagondaryna kúnine 15-20 vagon qıyrshyq tas tıelip, basqa óńir­lerge jiberiledi. Sonyń ishinde Atyraý, Batys Qazaqstan oblystarynyń kásip­oryn­darynan tapsyrys kóp.

Rýslan Ibraevtyń aıtýynsha, qazirgi ýa­­qytta seriktestik qoımalarynda 1 mln ­ton­nadan astam túrli ólshem­de­­gi qıyr­shyq tas jınaqtalǵan. Ádette Aqtóbe ferroqorytpa zaýytynda qıyr­shyq tas 5h20, 20h40, 40h70 ólshe­minde untaqtalady. Muny tek jolǵa tósep qana qoımaı, odan turǵyn úı qury­lysyna qajetti taýarly beton, irge­tas­tar men tas bloktar, jabyndy plıtalar, aerodrom bloktary shyǵarylady.

«Qazir biz osy qaldyqtardy óńdeý­diń jańa tehnologııalyq sıkline kóship ja­tyrmyz. Negizgi maqsat – qaldyq­syz óndiriske qol jetkizý. Qaldyq­tar­dy tereń óńdeý arqyly qurylys ma­terıaldarynyń kóptegen túrin shyǵarýǵa bolady. Qıyrshyq tastan beton, mıneraldy untaqtar alynady. Bul jol qurylysyna óte qajet», deıdi Rýslan Ibraev.

«Biz – uzaq jyldan beri áriptestermiz. Osy kásiporynnyń ónimderin jol qury­ly­syna paıdalanamyz. Bul jerden shy­ǵatyn qıyrshyq tastyń sapasy jaq­sy ári baǵasy qoljetimdi», deıdi «Magıstral Proektstroı» jaýap­ker­shi­ligi shekteýli seriktestiginiń basshysy Grıgorıı Kramer.

Jaqynda «ERG Resaıklıng» JShS Aqtóbe qalasynan 20 shaqyrym qashyq­tyq­ta ornalasqan Sazdy turǵyn úı ala­bynda jańa áleýmettik jobany qol­ǵa aldy. Bul jerde 1970 jyldan beri qum, tas, saz alynyp kele jat­qan karer bar. Qazirgi ýaqytta onyń aına­lasy turmystyq qaldyqtardan qor­dalanǵan qoqys úıindilerine toly. «ERG Resaıklıng» JShS osy aýmaqtyń 15 gektaryn alyp jatqan karerdi qoqys úıindilerinen tazartyp, tegistep, osy jerge jylyjaı turǵyzbaqshy. Las­tanǵan aýmaqty tolyq tazartý jumys­ta­ry men onyń topyraǵyn saýyqtyrýǵa úsh jyldan astam ýaqyt kerek. Bul áleý­met­tik jobanyń maqsaty – el Úkimetiniń zańsyz qoqys úıindilerin joıý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý jáne Aqtóbe qalasynyń tóńiregindegi ekologııalyq ahýaldy jaqsartýǵa atsalysý.

Jobanyń birinshi kezeńi boıynsha tazartylýǵa tıis aýmaqqa qıyrshyq tas jetkizýge qajetti qujattar ázirlendi. Serik­testik basshylary Sazdy, Saz­d­y-2, Baýyrlastar eldi mekenderiniń turǵyndarymen kezdesti jáne qoǵamdyq tyńdaý ótkizdi. Osy tóńirektegi eldi meken­derdiń turǵyndary eski qum kare­rin jabýdy jaqtaıdy. О́ıtkeni onyń qazanshuńqyrlary turmystyq qal­dyqtardy zańsyz tógetin qoqys úıindisine aınalǵan. «ERG Resaıklıng» JShS basshylyǵy ákimdiktiń tapsyrmasymen úsh jylda zańsyz qoqys úıindisinen tazartýdy qolǵa alsa da, jasyl tehnologııalar jobasyn iske asyrýǵa qarsy shyǵýshylar tabylyp jatyr.

Rýslan Ibraevtyń sózine qaraǵanda, toptyń enshiles kompanııalary Aqtóbe men Hromtaý qalalarynda myńdaǵan adamdy jumyspen qamtyp otyr. Al jylyjaı túrindegi jasyl tehnologııalar jobasyn júzege asyrý nátıjesinde kásiporynnyń eńbekkerleri ǵana emes, sondaı-aq jaqyn tóńirektegi úsh eldi mekenniń turǵyndary da taza tabıǵı ónimmen qamtamasyz etiledi.

«Aqtóbe aglomerasııasynyń aýmaǵy úlkeıip barady. Buryn osy jerde bir ǵana Sazdy eldi mekeni bolsa, sońǵy jyldary 10 myńǵa jýyq turǵyny bar úsh turǵyn úı alaby paıda boldy. «ERG Resaıklıng» kompanııasy bıyl sáýir aıynda Sazdy kareri qazandyqtaryndaǵy 15 gektar aýmaqty zańsyz qoqys úıindilerinen tazartýdy bastady. Eki aı ishinde qazan­dyq­tardy tazartý jáne karer aınalasynda úıilgen qoqystardy suryptaý jumystary júrgizilip, qaldyqtar qala­lyq qoqys polıgonyna shyǵaryldy. Buǵan qosa, jol boıyna turǵyndardy tazalyqqa shaqyrǵan banner ilindi. Alaıda, ókinishke qaraı, búgin tańerteń tazartylǵan aýmaqta erteńine qoqys tolyp qalady», deıdi Aqtóbe qalasy Astana aýdany ákiminiń orynbasary Almaz Jaqsylyqov.

«ERG Resaıklıng» kompanııasynyń ju­mysqa asqan jaýapkershilikpen kirisýi­niń bir aıǵaǵy – atalǵan jobany júzege asyrý barysynda arnaıy ma­man dáriger – gıgıenıst-epıdemıo­log jumysqa tartylǵan. Dárigerdiń kóz­qa­rasy aıqyn: osy aýmaqty tazartý ju­­mystary turǵyndar densaýlyǵyn qor­ǵaý­ǵa jáne olardyń sanıtarlyq-epı­de­­mıologııalyq qaýipsizdigine kepil­dik beredi.

Sazdy kareriniń tereń shuńqyrlaryn zańsyz qoqys úıindilerinen tazartý jáne aýmaqty kógaldandyrý jumystary jalǵasyn taba beredi. Bul eń aldymen turǵyndardyń densaýlyǵy úshin qajet. Zańsyz qoqys úıindileri ekologııalyq ahýalǵa da teris áser etedi.

«Bul jerdegi qoqys tógilgen qazan­shuń­­qyrlarǵa kóktemde erigen qar sýy jınalyp, oǵan qosylǵan zııandy qal­dyq­tar jer astyna sińedi. Jerasty sýy men jer betiniń sýy ózara baılanysty ekenin jurttyń bári biledi. Osy tóńirekte jerasty sýy óte jaqyn ornalasqan. Jaqyn jerdegi aýyldardyń kóbiniń aýlasynda qudyq bar. Odan jurt malyna sý alyp beredi, baý-baqshasyn da sýarady. Sý jınalyp qalmas úshin zańsyz qoqys úıindilerin joıý jáne shuńqyrlardy tegisteý kerek», deıdi dáriger.

Osylaısha, 1990 jyldardan beri úıilgen ken qaldyqtaryn kúrdeli qaı­ta óńdeýdi bastaǵan kásiporyn Aqtóbe qalasynyń Sazdy turǵyn úı alaby tóńireginde jasyl beldeý orna­týǵa kiristi. Tutastaı alǵanda, las­tan­ǵan topyraqty zararsyzdandyrý jáne saýyqtyrý sharalary atalǵan eldi me­ken­niń tóńiregin tazartyp qana qoı­maı, Aqtóbe qalasynyń ekologııalyq ahýalyna da oń áserin tıgizbekshi.

Aqtóbe oblysy