Shymkenttikter 30 tamyz – Konstıtýsııa kúnin atap ótti. Aıtýly mereke qarsańynda megapolıstegi «Túrkistan» saraıynda saltanatty kesh uıymdastyrylyp, is-sharaǵa zııaly qaýym ókilderi, óner qaıratkerleri, qarapaıym eńbek adamdary, depýtattar men etnomádenı birlestikterdiń músheleri jáne jastar qatysty.
Merekelik jıyn dala demokratııasy ústem qurǵan orta ǵasyrdaǵy qazaq qoǵamynyń kórinisin beınelegen shaǵyn qoıylymmen bastaldy. Qazaqtyń azýly Tóle, Qazybek, Áıteke bıleriniń Uly dala zańyna súıenip, ádil sheshim shyǵarǵan, sot tóreligin júzege asyrǵan dáýiri kórsetildi. Keshtiń resmı bóliginde elimizdiń Kók týy jaýyngerlik sappen sahna tórine shyǵarylyp, búkil zal toly halyq qosylyp aıtqan Ánuranymyz shyrqaldy.
Sodan soń minberge kóterilgen qala ákimi Murat Áıtenov barsha jınalǵan jurtty Konstıtýsııa kúnimen quttyqtap, izgi tilegin arnady.
– 30 tamyz – Konstıtýsııa kúnimen barlyqtaryńyzdy shyn júrekten quttyqtaımyn. Bıyl 27 jyl tolyp otyrǵan Ata Zańnyń qabyldanǵan kúni elimizdiń eń qasterli, ulyq merekesiniń biri. Konstıtýsııa – elimizdiń zańdar erejeleriniń quqyqtyq negizin qalaǵan, beıbitshilik pen tatýlyqty saqtaýǵa kepil bolǵan qundy qujat. Tarıhqa úńilsek, handar tusynda qazaqtyń quqyqtyq júıesi qalyptasyp, olardyń oryndalýy bıler tarapynan qadaǵalanyp otyrǵan. Al 1995 jyly 30 tamyzda búkilhalyqtyq referendým nátıjesinde Táýelsiz Qazaqstannyń Konstıtýsııasy qabyldandy. Konstıtýsııanyń arqasynda Qazaqstannyń quqyqtyq mártebesi asqaqtap, álemdik qaýymdastyqtyń belsendi múshesine aınaldy. О́mir bolǵan soń ýaqyt óte kele barlyǵy da ózgeredi. Sol sekildi Ata Zańǵa da zaman talabyna saı jańǵyrtýlar kerek boldy. Osyǵan baılanysty bıyl 5 maýsymda Konstıtýsııaǵa ózgerister engizýge oraı referendým ótip, sonyń arqasynda Basty Zańymyzdyń úshten bir bóligi qaıta jańǵyrdy. Endi Qazaqstan jańarǵan Konstıtýsııamen jańa dáýirge qadam basty, – degen Murat Dúısenbekuly halyq pen bılikti jaqyndata túsken, saıası reformalardyń bastaýy bolǵan, ulttyq modernızasııanyń qaınar kózine aınalǵan Konstıtýsııamyz jasaı bersin degen tilegimen baıandamasyn qorytyndylady.
Osy kúngi merekelik jıynda Shymkent qalalyq qoǵamdyq keńesiniń jáne kásipodaqtar tóraǵasy, Ulttyq quryltaı múshesi Baýyrjan Álteev te jurtshylyqty Ata Zańymyzdyń tól merekesimen quttyqtady.
Onyń aıtýynsha, Negizgi Zańnyń arqasynda elimizde árbir azamattyń quqyǵy qorǵalǵan. Beıbitshilikti saqtaýda ólsheýsiz úles qosyp otyrǵan da elimizdiń bas qujaty – Konstıtýsııa ekeni daýsyz. Ata Zań barlyq erejeniń túp qazyǵy, negizi. Búkil zańdar soǵan baryp taban tireıdi. Eldegi saıası ózgerister, reformalar Ata Zańnyń aıasynda júzege asýda. Ári ol ekonomıkalyq jańǵyrýdyń basty kepili. Qoǵamdaǵy barlyq ilkimdi jańalyqtyń jarshysy Konstıtýsııadan kelip shyǵady.
– Árbir eldiń azamaty birinshi kezekte óziniń quqyǵyn bilýi kerek. Al onyń quqyǵyn qorǵaıtyn, eldiń eldigin belgileıtin ol – Ata Zań. Sondyqtan Konstıtýsııanyń orny árqashan ózgeshe bolyp turady. Qazaqstan bas qujatty jeke-dara qabyldaǵan joq. Onyń aldynda AQSh, Anglııa, Fransııa sekildi memleketterdiń Konstıtýsııalaryn zerttep, zerdeledi. Saraptap, saralady. Sonyń negizinde adam qundylyǵyn, demokratııa qaǵıdasyn birinshi orynǵa shyǵarǵan ózindik Ata Zańyn jasap shyǵardy. Árıne, Konstıtýsııa da ózgermeı turmaıdy. Suranysqa, jaǵdaıattarǵa qaraı ol da mazmunyn túrlendirip otyrady. Bul jýyrda elimizde ótken konstıtýsııalyq reformaǵa qatysty aıtylǵan áńgime. Referendýmnyń arqasynda kezinde tek Parlamenttiń maquldaýymen qabyldanyp ketken Ata Zańnyń keıbir baptary alynyp tastaldy. Muny demokratııaǵa, halyqtyq bılikke qaraı jasalǵan qutty qadam dep qabyldaǵan jón, – dedi Baýyrjan Ilimsheuly.
Merekelik is-shara barysynda óńir basshysy eren eńbegimen kózge túsken túrli saladaǵy bir top eńbek ozattaryn marapattady. Konserttik baǵdarlamaǵa ulasqan jıyn sońynda Shymkent qalalyq mádenıet úıiniń ónerpazdary, «Qarataý» folklorlyq ansambli, Opera jáne balet teatrynyń sımfonııalyq orkestri, «Qazyna» bı ansambli óner kórsetse, Qazaqstan estradasynyń shoqjuldyzdarynyń biri «Alashuly» toby patrıottyq ánderimen kópshilikti tánti etti.
ShYMKENT