Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýda agroónerkásip kesheni úshin óte ózekti usynystar aıtty. Jalpy, aýyl sharýashylyǵyndaǵy jaǵdaı kúrdeli, mańyzdy máseleler kóp.
Eń negizgi problema – jetkilikti mólsherde jáne uzaq merzimge beriletin arzan nesıelerdiń qoljetimsizdigi, sondaı-aq aınalym qarajatynyń tapshylyǵy, tehnıkanyń, qosalqy bólshekterdiń, tyńaıtqyshtardyń, pestısıdterdiń jáne t.b. únemi qymbattaýy, kadrlardyń jetispeýi. Prezıdent aıtqandaı, agroónerkásip kesheni ustanýǵa tıis jańa ári turaqty ereje jumys isteý úshin 2025 jylǵa deıin qabyldanǵan ulttyq jobany qaıta qarap, jańa joba qabyldaý jumystaryn bastaý qajet. Alaıda bul máseleni 2024 jyly qolǵa alý kerek.
Aýyl sharýashylyǵynyń turaqty damýyn qamtamasyz etý úshin agroónerkásip salasyn damytýdyń memlekettik baǵdarlamasynda kózdelgendeı, 2025 jylǵa deıin ósimdik sharýashylyǵy men mal sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý baǵdarlamasyn aǵymdaǵy nusqada qaldyrý oryndy dep sanaımyz. Úkimet Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń ósimdik sharýashylyǵy óniminiń óndirisin forvardtyq satyp alý jáne avans berý (biryńǵaı operator arqyly) jónindegi usynystaryn qoldaǵan jaǵdaıda Azyq-túlik korporasııasynyń nysanaly qarjylandyrý kólemin halyqtyń azyq-túlikke jyldyq qajettiliginiń 80 paıyzyna deıin jetkizý qajet. Mal sharýashylyǵy boıynsha osyndaı qaǵıdatty qoldaný qajet dep sanaımyz.
Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Budan basqa, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary tizbesine kiretin ónimderdiń barlyq pozısııasyn memlekettik satyp alý kólemine qosý qajet. Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Prezıdent mashına-traktor parkin jańartý jóninde tapsyrma berdi. Sebebi Qazaqstandaǵy aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń 80 paıyzy eskirgen. Tehnıkany jańartpaı, eńbek ónimdiligin arttyrý jáne fermerlerdiń tabysyn arttyrý múmkin emes. 2022 jylǵy shildede Qazaqstan fermerleriniń qaýymdastyǵy «Jasyl damý» AQ-nyń kádege jaratý alymynan túsken qarajatynan otandyq tehnıkany jeńildikpen lızıngteý baǵdarlamasyn qabyldaý týraly usynyspen Prezıdentke hat joldady. Osylaısha, 5 tamyzdan bastap tıisti baǵdarlama iske qosyldy. Bul boıynsha fermer jyldyq 6 paıyzben, tóleý merzimin keıinge qaldyrý arqyly, bastapqy jarnasyz tehnıkany alý múmkindigine ıe boldy. Lızıngke bólingen qarajat somasy 40 mlrd teńgeni quraıdy. Árıne, biz bul qarajat tehnıka parkin úlken kólemde jańartý úshin jetkiliksiz ekenin túsinemiz. Alaıda alǵashqy qadam jasaldy dep sanaımyz jáne eger bul tájirıbe sátti bolsa, jeńildikti lızıngke bólinetin qarajat kólemin ulǵaıtýdy usynatyn bolamyz.
Prezıdent aýyl sharýashylyǵy salasyn, sonyń ishinde agroónerkásipti ár kez nazarynda ustaıtynyn bildirdi. Bul osy salaǵa Prezıdent tarapynan úlken baqylaý ári qamqorlyq bar ekenin baıqatady. Endi Prezıdent bergen tapsyrmalardyń ýaqtyly ári sapaly oryndalýy mańyzdy. Bizde negizi úlken áleýet bar. Sol áleýetti paıdalanyp agroónerkásip keshenin joǵary deńgeıli salaǵa aınaldyrýǵa bolady. Ol úshin qarjy qajet, árıne. Sonymen birge úlken erik-jiger, kásibı kózqaras ta kerek. Sonyń bári toǵysqanda sala alǵa ozady. Memleket basshysy sony meńzep otyr.
Jıgýlı DAIRABAEV,
Qazaqstan fermerler qaýymdastyǵynyń tóraǵasy