Semeı ıadrolyq polıgony kesirinen qolsyz múgedek bolyp týǵan Káripbek Kúıikovtiń kartınalary álem nazarynda qazir. AQSh, Japonııa, Ulybrıtanııa, taǵy basqa órkenıetti elderde kórmeleri ótip turady. Sýretshi burynyraqta Nobel syılyǵyna úmitker retinde usynylǵan. Biz búgin qylqalamdy tisimen tistep salatyn avtordyń týyndysyna toqtalmaqpyz.
Sýretshiniń «avtoportreti»
Men bul sýretke mán bermeı óte shyǵar em, rasy. «Avtoportret» degen taqyryby bolmaǵanda. Ádebıette nebir ulylardyń avtoportretin oqyp qalǵan bas. «Mahańdar joq, Mahańdardyń sarqyty, Muqaǵalı Maqataev bar munda» degende, Mahambetti aıtpaýshy ma edi Muqań?! Káripbektiń myna «Avtoportretine» aınalyp eki soqtyq. Aıtaqyr dalada jurtta qalǵan bos besikti talaı kórgenbiz. Balasymen qosa qalǵanyn kim kóripti?! Taqyr jonda besikte jatqan balanyń qos qoly joq. Alla-aý, ne kúıge dýshar etken?! Qundaǵy aǵytýly besiktiń. Anasy qaıda balanyń? Besiktiń basynda aq baılamy tur, anasy joq. Qundaqsyz besikten bala qulap ketpeı me bul deısiń. Aıtarǵa aýyz barmaıdy. Anaý aıtaqyr Arqanyń dalasy, shópsiz, shalǵynsyz bolmaýshy edi bul dala. Kóz ushynda qaraýytqan taýlarǵa ulasqansha bir jylt etken jylý úıirseshi kózge. Joq. Anadaıda alysta jýsaǵan qos jylqy, olar da jaıymen jýsaǵan janýarǵa uqsasa jarar edi-aý. Arty búrisip, aldy qaýip kútip, qalshıyp, qulaq tigip qarap turǵan jylqynyń bas bitisin ańǵartady. Bulyńǵyr kúnniń astynda bolmashy shýaq joq, biraq taqyr ústimen qońyrqaı sarǵyshtanyp kóshken qoıý jalqyn kóship jatyr-aý. Bul ne gáp? Álgi kóshken sap-sary, keı tusy qońyrqaı jalqyn kóńildi tipten kúpti etip baryp, árbir jerden alabajaqtanady. Kúldibadam kún astyndaǵy álgi bala tiri me, qaıdam?! Tipten ony oılaýdyń ózi opyndyryp jiberer edi. Al Káripbek qolsyz týǵanyn kórgen anasy shoshyǵannan úsh kún boıy baýyryna baspaı qoıǵany odan da úreıli qubylys shyǵar…
Qasirettiń buǵaýy
Hamıt Erǵalıevtiń qaıǵyly ana taqyrybyndaǵy poemasyn myna sýretten soń oqymasa da bolǵandaı. Úreı shaqyrady bul sýret. Kóz toqtata qarap tursańyz, Allaǵa jalbaryndyrady. «Betin aýlaq qyla gór mundaıdyń» degizedi. Bir sábıi qara joldyń betinde qalypty áıeldiń. Shamasy, óli týǵan. Sebebi Alla kókten bala bermek bolsa da qabyldaǵysy joq. Kók deımin-aý, aspan janyp turǵan órt – tilsiz jaýǵa uqsaǵan munda. Qasirettiń qara tumanyna batqan áıel Kókten úmitsiz. Aspan qyp-qyzyl órtteı úreı shashqanda, áıel súıengen irge qaraýytyp ketken. Kelinshekke bolmashy ǵana jaryq bala jaqtan túskenimen, qaıǵydan zapy bolǵan zarlyq jannyń zaýqy soqpaıdy. Álde kókten bolmashy jaryq sepken jerde jatqan balanyń jany ma eken, kim bilipti? Qalaı jorysa da, úmitsizdik úreı kindigine ákep baılaı beredi, baılaı beredi. Áıelge qarap balany aıaısyń, balaǵa qarap áıeldi aıaısyń. Sóıte tura, jer betine zaýal tókken atomdy qarǵaısyń!