Reseıde jarııalanǵan ishinara mobılızasııadan keıin atalǵan elden kórshiles memleketterge aǵylǵandar kóbeıdi. Qazaqstanǵa at basyn tiregen reseılikterdiń de qarasy qalyń. Ishki ister mınıstrligi taratqan málimetke súıensek, ishinara mobılızasııa jarııalanǵan 21 qyrkúıekten beri toǵyzynshy terrıtorııaǵa 98 myń reseılik kirgen eken, 64 myń adam kórshi elge ketken.
Kórshiles memleket azamattarynyń elimizge aǵylýy qoǵamda kereǵar túsinik qalyptastyrdy. Árıne, Reseıden kelgen qandastarymyzǵa, jalpy mobılızasııadan bas saýǵalaǵandarǵa kómektesip júrgender ishinara kezdesedi. Biraq halyqtyń basym bóligi mundaı úrdiske narazy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Túrkistan oblysyna barǵan saparynda kópshiliktiń kókeıinde júrgen máselege de arnaıy toqtaldy. Osyndaı almaǵaıyp kezeńde qınalǵanǵa qamqorlyq kórsetýdi adamgershilikke balady.
«Qazaqta «Kórshimen tatýdyń kóńili toq» degen sóz bar. Eń bastysy, irgeles eldermen tatý bolýymyz kerek. Budan esh utylmaımyz. Sońǵy kúnderi kórshi elden, ıaǵnı Reseıden kóptegen adam kele bastady. Kópshiligi qazirgi ahýalǵa baılanysty amaldyń joqtyǵynan kelip jatyr.
Olarǵa qamqorlyq kórsetip, qaýipsizdigine mán berýimiz qajet. Bul – saıası jáne gýmanıtarlyq másele. Osy máseleni men Úkimetke tapsyrdym. Jalpy, osyndaı kúrdeli jaǵdaıda biz eń aldymen adamgershilik, sabyrlyq, uıymshyldyq tanytýymyz kerek. Bizde eshqandaı daǵdarys joq, dúrbeleń de joq», degen Prezıdent Reseı tarapymen kelissóz júrgizip, bul túıtkildiń elimizdiń múddesine saı sheshiletinin aıtty.
Kórshi elden bas saýǵalaǵandar qatarynyń molaıýy eldegi baǵaǵa da áser etip otyr. Ásirese onsyz da kúıip turǵan turǵyn úıdi jalǵa berý máselesi odan ári ózekti bola tústi. Buryn páter jaldaý quny kez kelgenniń qaltasyna aýyr tıetin. Reseıden kelgenderdiń artqanyna baılanysty baǵa da ósken. Jalǵa berýmen aınalysatyn kompanııalardyń saıttarynda, áleýmettik jelilerde 1 bólmeli páterdiń jalǵa alý quny 600 myń teńgeden de joǵarylap ketkenine kýá bolyp otyrmyz.
Dúısenbi kúni osyǵan baılanysty Úkimette kóshi-qon máselelerine qatysty jınalys ótken. Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylovtyń aıtýynsha, shetel azamattaryna qyzmet zań aıasynda ǵana kórsetiledi.
«Biz halyqaralyq mindetterimizdi oryndaı otyryp, óz elimiz ben halqymyzdyń múddesinen joǵary qundylyq joq ekenin umytpaýymyz qajet. Eń mańyzdy máseleniń biri – quqyqtyq tártip pen qaýipsizdik. Sonymen birge arendalyq turǵyn úı baǵalarynyń ósýinen óz azamattarymyz qıyn jaǵdaıǵa tap bolyp otyr. Jaýapty organdar turǵyn úı naryǵyndaǵy ahýaldy turaqtandyrý boıynsha tıisti sharalardy qabyldaý qajet», dedi Á.Smaıylov áleýmettik jelidegi paraqshasynda.
Sondaı-aq Úkimet basshysy eńbekpen qamtý boıynsha eń aldymen qazaqstandyqtardyń jaı-kúıi, jumys jaǵdaıy basymdyqqa ıe ekenin atap ótti. Osy oraıda kásiporyndar men mekemelerge osyny esten shyǵarmaýǵa keńes berdi. Kórshiles elden kelgen mıgranttar belgilengen zańnama sheńberinde ǵana eńbek ete alady.
Atalǵan máselege qatysty qoǵam belsendileri, depýtattar da pikir bildirdi. Májilis depýtaty Erlan Saırovtyń sózine súıensek, elimizdiń eńbek naryǵyn qorǵaı otyryp, Qazaqstan azamattarynyń eńbek quqyn qorǵaýdy umytpaý kerek.
«Árbir memlekettiń basty mindeti – ishki eńbek naryǵyn qorǵaý. Bul quzyrly memlekettik organdardyń basty mindeti. Memlekettik retteýdiń áleýmettik baǵyty ishki eńbek naryǵyn qorǵaı otyryp, sapaly jumys oryndaryn qamtamasyz etý. Ulttyq múdde – halyqtyń muń-muqtajyn eskerý», degen depýtat Reseıdegi ahýaldy fors-major jaǵdaıǵa teńedi.
Reseıden aǵylǵan halyqqa «qarsy shyqqandardyń» deni áleýmettik jelide «shekarany jaýyp tastaý kerek» dep úndeý tastap jatyr. Alaıda sarapshylar mundaı usynysqa da shynaıy qaraǵan durys degen pikirlerin aıtýda. Máselen, jýrnalıst Muhtar Túmenbaı Facebook-tegi paraqshasynda: «Birinshiden, Qazaqstan búkil álemdik qaýymdastyqtyń ajyramas bir bóligi jáne sol qaýymdastyq aldynda alǵan mindettemeleri bar. Sonyń ishinde, álem ustanatyn qundylyqtardy buzbaýǵa tıis. Mysaly, jer betindegi barsha adam balasy, ultyna, násiline, dini men jynysyna jáne basqasyna qaramastan, barar eldiń talaptaryn oryndasa, zańdaryn buzbasa nemese qylmys jasap, izdestirýde bolmasa, kez kelgen memleketke emin-erkin barýyna shekteý bolmaýǵa tıis. Sol sebepti Qazaqstan da ondaı shekteý qoıa almaıdy. Ol halyqaralyq normalarǵa qaıshy keledi», dep jazdy.