Bıyl tuńǵysh ret otandyq mádenıet jáne óner qaıratkerleriniń shyǵarmashylyq jetistikterin qoldaý, damytý jáne nasıhattaý maqsatynda Umai ulttyq syılyǵy taǵaıyndalǵan edi. Jalpy júlde qory 54 mln teńgeni quraıtyn syılyqta tórt nomınasııa boıynsha 19 júlde tabys etiledi. Atap aıtsaq, «Teatr óneri», «Mýzykalyq oryndaýshylyq óner», «Horeografııalyq óner», «Teatrdaǵy beıneleý óneri». Osyǵan oraı Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte óner salasyndaǵy alǵashqy aýqymdy syılyqtyń sharttary men mádenıet salasyndaǵy basqa da jobalar talqylandy.
Alqaly jıynǵa qatysqan Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Nurǵısa Dáýeshov bıylǵy Balalar jylynyń aıasynda «Úzdik balalar spektakli úshin» arnaıy júlde taǵaıyndalǵanyn atap ótti.
«Syılyq 2022 jyly Qazaqstannyń shyǵarmashylyq ujymdaryna jáne jekelegen óner qaıratkerlerine 2020 jylǵy qyrkúıekten bastap 2022 jylǵy shilde aralyǵyna deıingi eki teatrlyq, konserttik, shyǵarmashylyq maýsymdaǵy spektaklder, konsertter, shyǵarmashylyq jobalar, óner týyndylary úshin tabystalady. Al syılyq mólsheriniń eń tómengisi 2 mln teńgeden bastalyp, eń joǵarǵysy 10 mln teńgege deıin barady», dedi vıse-mınıstr.
Sondaı-aq onyń aıtýynsha, «Teatr óneri» nomınasııasyna jalpy somasy 22 mln teńgeni quraıtyn jeti syılyq enip otyr: «Opera óneri» (operadaǵy erler jáne áıelder partııasy úshin), «Akterlik sheberlik» (dramalyq nemese mýzykalyq-dramalyq spektaklderdegi erler jáne áıelder rólderi úshin: operetta, mıýzıkl, rok-opera, mýzykalyq komedııada), «Úlken rejıssýra», «Spektakldiń úzdik kórkemdik bezendirilýi», «Úzdik mýzykalyq-dramalyq spektakl».
Odan bólek jalpy somasy 6 mln teńgeni quraıtyn 3 syılyqty «Mýzykalyq-oryndaýshylyq óner» nomınasııasyndaǵy jeńimpazdar alady: «Úzdik dástúrli oryndaýshy (án aıtý)», «Úzdik dástúrli oryndaýshy (aspapshy)», «Úzdik mýzykalyq ansambl (klassıkalyq/halyqtyq)». Al «Horeografııalyq óner» nomınasııasynda jalpy somasy 18 mln teńgeni quraıtyn bes aqshalaı júlde anyqtaldy. Olar «Úzdik bı ujymy» (bı ansambline: halyq, zamanaýı jáne estradalyq bıler), «Balettegi úzdik oryndaýshy» (er/áıel balet solısi), «Úzdik horeograf», «Úzdik balet spektakli» atalymdary boıynsha beriledi.
Jalpy somasy 6 mln teńgeni quraıtyn «Beıneleý jáne sándik-qoldanbaly óner» nomınasııasy qolóner sheberlerine arnalǵan. Olar taǵaıyndalǵan syılyqty «Úzdik sándik-qoldanbaly óner týyndysy» úshin alady, al «Beıneleý jáne sándik-qoldanbaly óner» eki syılyǵyna kórkem sýretshiniń/grafıka jumysy, sondaı-aq zamanaýı ónerdegi (perfomanstar, ınstalıasııalar, art-nysandar jáne t.b.) jobalar ıe bolady.
Sonymen qatar Umai-2022 syılyǵy aıasynda Balalar jylyna oraılastyrylǵan «Úzdik balalar spektakli úshin» 2 mln teńge kólemindegi arnaıy syılyq báıgege tigildi.
Brıfıngte sóz alǵan Memlekettik syılyqtyń laýreaty, «Astana Opera» Memlekettik opera jáne balet teatry dırektorynyń orynbasary Tóleýbek Álpıev atalǵan teatrdyń Umai ulttyq syılyǵyn ótkizý alańy bolyp otyrǵanyn atap ótti.
«Syılyqtan úmitker kez kelgen spektakl, ol ulttyq bolsyn, álde klassıkalyq nemese zamanaýı spektakl bolsyn, onyń kreatıvti sheshimi bolýǵa tıis. Sondaı-aq ol ınnovasııalyq elementterdi de qamtýy kerek. Qoıylymdyq toptyń spektakldiń mýzykalyq bóligin aýystyra almaıtyny túsinikti, biraq vızýaldy bóligi, ıaǵnı spektakldiń ssenografııasynda, kórkemdik ıdeıasynda, mýzykada, ártistiń sheberliginde jańa kózqaras bolýy qajet», dedi ol.
Al Beıneleý óneri boıynsha sóz sóılegen sýretshi-zerger, Qazaqstannyń Eńbek sińirgen qaıratkeri Berik Álibaı ár óner adamy úshin mádenıet pen óner salasyndaǵy tuńǵysh Umai ulttyq syılyǵyn ıelenýdiń mańyzy zor ekenin aıtty.
«Jalpy, qol óneriniń zergerlik (altyn, kúmis, óńdeý), ustalyq (qara metaldy óńdeý), aǵash óńdeý, toqyma, kesteleý, teri óńdeý, kıiz basý, keramıka jáne t.b. túrleri bar. Mine, osynshama jan-jaqty baǵytta ter tógip júrgen daryndy úmitkerler kóp bolaryna senimdimin. Sondyqtan atalǵan nomınasııada jeńimpazdy anyqtaý qıynǵa soǵary anyq. Elimizdegi beıneleý jáne qoldanbaly ónerdiń bolashaǵyna zor úmitpen qaraımyz. Sebebi berilip jatqan syılyq óner adamdaryn bir qulshyndyrady dep oılaımyn», dedi zerger.
Sondaı-aq jıyn barysynda Mýzykalyq óner baǵyty boıynsha Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, ánshi Ardaq Balajanova baıandama jasady.
Umai syılyǵy Qazaqstandaǵy mádenıet jáne óner salasynda buryn-sońdy bolmaǵan jańashyldyq. Ol týraly estigende, meni, eń aldymen baıqaýda óner adamdaryna taqyryp tańdaýda erkindik berilgeni qýantty. Basqa baıqaýlardaǵy sekildi munda taqyryptyq shekteý joq, kez kelgen óner adamy óziniń ınnovasııalyq týyndysyn usyna alady. Úzdik dástúrli oryndaýshyny tańdaǵan kezde saraptaý komıssııasynyń músheleri dástúrli ánshilerdiń qandaı mektepten shyqqanyna, aımaqtyq erekshelikterine de mán beredi dep oılaımyn. Ataýy aıtyp turǵandaı, dástúrli óner tikeleı halyqtan taraǵan, oǵan basqa eshqandaı mádenıet aralaspaǵan», dedi A.Balajanova.
Aıta keteıik, atalǵan syılyqqa ótinimderdi qabyldaý 9 jeltoqsanǵa deıin jalǵasady.
Budan bólek, brıfıngte jas otandyq jazýshylarǵa memlekettik qoldaý kórsetý, jas aqyndar men jazýshylarǵa jańa esimderdi ulyqtaý maqsatynda jyl saıynǵy «Aıboz» arnaıy ádebı syılyǵy taǵaıyndalǵany da aıtyldy. Sondaı-aq 2023 jyldan bastap jyl saıynǵy jas jazýshylar men aqyndar úshin arnaıy Prezıdenttik ádebı syılyq taǵaıyndaý qarastyrylyp otyrǵany habarlandy.