Úmitimiz – Lıverpýlde

Sporttyń bul túrinen álem chempıo­natynyń tusaýy sonaý 1903 jyly Bel­gııanyń Antverpen qalasynda kesilgen. Sol aralyqta 50 jarystyń jalaýy jelbiredi. Eń úzdik kórsetkish ázirge Reseıge tıesili. Burynǵy KSRO-nyń tabysyn qosa eseptegende, olar 357 (144 altyn+121 kúmis+92 qola) júldege qol jetkizdi. Ekinshi oryndy Qytaı oljalaýda. Qytaı eli ókilderiniń qor­jyny 156 (73+48+35) medalmen tolyqty. Úshinshi satyǵa Rýmynııa jaı­ǵasty. Olar 133 (47+45+41) júldeni enshilep otyr. Sondaı-aq TOP-15 komandanyń qatarynda AQSh (43+38+31), Japonııa (41+47+60), Chehoslovakııa (39+38+30), Fransııa (25+29+23), Germanııa (24+27+43), Shveısarııa (19+16+14), Iýgoslavııa (17+11+9), Ita­lııa (17+8+26), Belarýs (14+7+11), Ma­jarstan (11+15+8), Ýkraına (7+8+14) jáne Soltústik Koreıa (6+2+3) gımnasshylary bar.

Dúnıejúzilik dodada barlyǵy 32 memle­kettiń órenderine bas júlde alý baqy­ty buıyrǵan eken. Qýanyshymyzǵa oraı solardyń qatarynda Qazaqstan qurama komandasynyń da múshesi bar. Ol – Sergeı Fedorchenko. 1997 jyly Shveı­sarııanyń Lozanna qalasynda uıymdas­tyrylǵan básekede almatylyq sportshy qoldy tirep sekirý jattyǵýynda aldyna jan salmaı, álem chempıony atandy.

Jalpy, otandyq sporttyq gımnas­tıka jaıynda áńgime qozǵalǵanda, eń birinshi kezekte, Nellı Kım men Vale­rıı Lıýkınniń esimderi eske oralady. Shymkenttik sportshy qyzymyz álem chem­pıonattarynda 5 altyn, 5 kúmis jáne 2 qola medal oljalady. Edige Ja­rovtaı maıtalman mamannan tálim-tárbıe alǵan Aqtóbeniń arlany 2 altyn men 1 qolany ıemdendi. Odan bólek, Kım men Lıýkınniń Olımpııa oıyndary men Eýropa chempıonaty, Álem kýbogi sekildi jarystarda jeńip alǵan júldeleri de jeterlik. Kezinde Iýrıı Sapenko men Natalıa Ilenko da tórtkúl dúnıeniń teńdessizderi bas qosqan jarystarda ja­syndaı jarqyldap, jeńis tuǵyryna kóterilgenin kóziqaraqty jankúıerler jaqsy biledi. Desek te bul keńes odaǵy tusynda qol jetkizgen tabystarymyz ekenin de esten shyǵarmaǵan jón. Al táýelsizdik alǵan kezeńdegi álem chempıo­nattarynda olja salǵan tuńǵysh jáne ázirge jalǵyz gımnasshymyz dáp osy Sergeı Fedorchenko.

Fedorchenkodan bólek, basqa da bir­qatar qazaqstandyq gımnasshylardyń osyndaı asa joǵary deńgeıdegi dodalarda daralanýǵa jaqsy múmkindikteri boldy. Solardyń arasynan Alekseı Dmıtrıenko men Ernar Erimbetovti bóle-jara ataýǵa bolady. Kóptegen asa iri jarysta jasyndaı jarqyldaǵan jerlesterimiz Olımpııa oıyndary men álem chempıonattarynda jeńis tuǵyryna synyq súıem qalǵanda súrindi.

Dál qazirgi kezde qaı komanda jalpy esepte kósh bastaýy múmkin degen saýalǵa tushymdy jaýap alý úshin sońǵy úsh álem chempıonatynyń nátıjelerine zer salǵanymyz jón. 2018 jyly Dohada uıym­dastyrylǵan dodada AQSh pen Qy­taı kómbege birdeı jetti. Olardyń árqaı­sysy 4 altynnan oljalaǵanymen, kúmis pen qolasy kóp amerıkalyqtar (4+2+3) aldyńǵy lekten kórindi. Qytaı (4+1+1) ekinshi orynda qalyp qoıdy. Úshinshi satyǵa Reseı (2+3+2) jaıǵasty. Bel­gııa, Grekııa, Nıderland jáne Sol­tús­tik Koreıa jalǵyz altyndy qanaǵat tutty. Sol jarysta Japonııa quramasy da ta­bysty óner kórsetip, 3 kúmis pen 3 qola­­ny enshiledi. Biraq altyn medaldyń joq­­ty­ǵynan segizinshi oryndy qanaǵat tutty.

2019 jyly Germanııanyń Shtýtgart qalasynda AQSh qurmasy aldyna jan salmady. Muhıttyń arǵy jaǵalaýynan kelgen dúldúlder 5 altyn, 2 kúmis jáne 1 qolany qanjyǵalaryna baılady. Ekinshi oryndaǵy Reseı túrli-tústi medaldardyń árqaısysynan úsh-úshten oljalady. Úzdik úshtikti Ulybrıtanııa (2+1+1) túıindedi. Ozyqtar qatarynda Túrkııa (1+1+0), Brazılııa (1+0+0), Bel­gııa (1+0+0) jáne Fılıppın (1+0+0) se­kildi memleketterdiń sportshylary bar.

Byltyr Japonııanyń Kıtakıýsıý qalasynda jalaýy jelbirgen mereıli 50-shi álem chempıonatynda Qytaı qarsylas shydatpady. Qytaı eliniń órenderi 5 altyn, 1 kúmis jáne 2 qolany qorjynǵa saldy. Ekinshi orynda – Japonııa. Jarys qojaıyndary 2 altyn, 5 kúmis jáne 1 qolany ıelendi. Italııa (1+2+1), AQSh (1+1+3), Reseı (1+1+2), Brazılııa (1+1+0) jáne Fılıppınniń (1+1+0) de qarqyny jaman bolǵan joq. Sondaı-aq Germanııa (0+1+0), Izraıl (0+0+1), Ýkraına (0+0+1) jáne Fınlıandııanyń (0+0+1) týy Kı­takıýsıý kóginde jelbiredi.

Joǵaryda atalǵan úsh jarysta Qazaq­stan qalaı óner kórsetti? Endi osy sa­ýalǵa qysqasha toqtala keteıik. 2018 jyly Dohada jalǵyz Narıman Qur­banov fınaldyq saıysta kúsh synasý qurmetine ıe boldy. Ol «atta» besinshi oryn ıelendi. Jerlesimiz qansha jantalasqanymen, Sıao Joten (Qytaı), Maks Ýıtlok (Ulybrıtanııa), Lı Chjı­gaı (Taıpeı) jáne Sem Mıkýlaktyń (AQSh) aldyn oraı almady. 2019 jyly Shtýtgardtaǵy nátıjemiz tym tómen boldy. Kóp saıystyń qorytyndysy boıynsha maqtaýly Mılad Karımı 21-orynda qalyp qoıdy. Esesine 2021 jyly Kıtakıýsıýde qos birdeı otanda­symyzdyń oljaǵa kenelýine tamasha múmkindigi boldy. «Atta» Stıven Nedorosık (AQSh), Ven Hao (Qytaı) jáne Kadzýma Kaııa­ny (Japonııa) alǵa ozdyrǵan Qurbanov tórtinshi oryndy qanaǵat tutty. Karı­mı eki jattyǵýda fınalǵa shyqty. Bir­aq eki retinde de joly bolmady. Ol «mań­daıshada» besinshi jáne erkin jat­tyǵýda  jetinshi satylarǵa jaıǵasty.

Baıyptap qarsańyzdar, qazaq gımnasshylary birte-birte jeńis tuǵyryna jaqyndap keledi. Kúni keshe ǵana ótken eki birdeı asa iri halyqaralyq dodada Narıman Qurbanov tamasha óner kórsetip, óz jankúıerlerin qýanysh pen shattyqqa bóledi. Parıjdegi Álem kýboginiń kezeń­dik saıysynda ol kúmis medal ıelense, Sombatheıde ótken Álemdik sha­qyrý kýboginde bas júldeni oljalady. Osy jaıttar Narımannyń naǵyz babynda ekenin anyq ańǵartyp tur. Al chem­pıonnyń ózi BAQ ókilderine bergen suhbatynda: «Majarstanda men az-kem qatelikke boı aldyrǵanymdy moıyndaımyn. Sonyń saldarynan kúmis medaldy qanaǵat tuttym. Al Fransııada bári kerisinshe boldy. Parıjde men osy jylǵy eń kúrdeli kombınasııany minsiz oryndadym. Nátıjesinde, altyn aldym. Árıne, mundaı jaǵdaılar adamnyń kóńiline senim uıalatyp, odan da iri jeńisterge jeteleıdi. Osy arqyly men sanaýly kúnderden keıin ótetin álem chempıonatyna daıar ekenimdi baıqattym», dep aǵynan jaryldy.

2021 jylǵy álem chempıonatynyń jeńimpzdary men júldegerleri

Erler

Jeke kópsaıys: 1. Chjan Bohen (Qy­taı); 2. Daıkı Hasımoto (Japo­nııa); 3. Ilıa Kovtýn (Ýkraına).

Erkin jattyǵý: 1. Nıkola Barto­lını (Italııa); 2. Kadzýkı Mınamı (Ja­ponııa); 3. Emıl Saravýo (Fın­lıandııa).

At: 1. Stıven Nedorosık (AQSh);

Ven Hao (Qytaı) men Kadzýma Kaııa (Ja­ponııa).

Shyǵyrshyq: 1. Lan Sıýnıýı (Qy­taı); 2. Marko Lodadıo (Italııa);

Sal­vatore Mareska (Italııa) men Grı­gorıı Klementev (Reseı).

Qoldy tirep sekirý: 1. Karlos Iýlo (Fılıppın); 2. Hıdenobý Enekýra (Ja­po­nııa); 3. Andreı Medvedev (Izraıl).

Bórene: 1. Hý Sıýıveı (Qytaı); 2. Kar­los Iýlo (Fılıppın); 3.Shı Sýn (Qy­taı).

Mańdaısha: 1. Hý Sıýıveı (Qytaı);

Daı­kı Hasımoto (Japonııa); Broýdı Meloýn (AQSh).

Áıelder

Jeke kópsaıys: 1.Angelına Melnıkova (Reseı); 2. Lınn Vong (AQSh); 3. Kaıla dı Chello (AQSh).

Qoldy tirep sekirý: 1. Rebeka Andrade (Brazılııa); 2. Azııa D’Amato (Italııa); 3. Angelına Melnıkova (Reseı).

Bórene: 1. Veı Sıaoıýan (Qytaı);

Re­beka Andrade (Brazılııa); 3. Lo Jýı (Qytaı).

Tomar: 1. Ýrara Asıkava (Japonııa); 2. Paýlına Shefer (Germanııa); 3. Maı Mýrakamı (Japonııa).

Erkin jattyǵý: 1. Maı Mýrakamı (Japonııa); 2. Angelına Melnıkova (Reseı); 3. Lınn Vong (AQSh).