Keshe Májilis spıkeri Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen Palatanyń jalpy otyrysy ótti. Otyrysta depýtattar densaýlyq saqtaý máseleleri, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, eńbek daýy men janjaldy sheshý tártibin jeńildetýge qatysty jáne bankrottyq týraly zań jobalaryn maquldady.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine densaýlyq saqtaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy jóninde Densaýlyq saqtaý mınıstri Ajar Ǵınııat baıandama jasady.
«Zań jobasyn daıyndaý barysynda mınıstrlik medısına qyzmetkeriniń kásiptik jaýapkershiligin saqtandyrýdyń dúnıe júzindegi úlgilerine taldaý júrgizdi. Halyqaralyq tájirıbede medısına qyzmetkerin qorǵaý úshin qorlar men qaýymdastyqtar (Shvesııa, Kanada, Danııa) qurý arqyly, sondaı-aq jeke naryq (AQSh, Germanııa, Japonııa, Túrkııa) arqyly kásiptik jaýapkershilikti mindetti saqtandyrý júıesi qoldanylady. О́ziniń kásiptik jaýapkershiligin saqtandyrý mindeti medısına qyzmetkerine nemese densaýlyq saqtaý uıymdaryna júktelgen», dedi A.Ǵınııat.
Sala basshysynyń aıtýynsha, medısına qyzmetkeriniń kásiptik jaýapkershiligin saqtandyrýda halyqaralyq tájirıbe men Qazaqstan qoǵamynyń damýy eskerilgen. Osylaısha saqtandyrýdyń ońtaıly tetigi retinde beıimdelgen naryqtyq modeli usynylyp otyr.
«Qazir medısınalyq uıymdarda pasıentti qoldaý qyzmetin ashyp jatyrmyz. Osy modelge sáıkes pasıentti qoldaý qyzmeti shaǵymdy qaraýdy arnaıy komıssııa sarapshylary men múddeli taraptardy tarta otyryp, medıasııa elementterin qoldanyp júzege asyrady. Bul kezeńde másele medısınalyq uıymnyń ózinde de rettelýi múmkin.
Pasıent qyzmettiń nemese komıssııanyń sheshimimen kelispegen jaǵdaıda shaǵym saraptamalyq qorytyndy berilýi úshin Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Medısınalyq jáne farmasevtıkalyq baqylaý komıtetinde qaralady. Dáleldengen jaǵdaıda shaǵymǵa qatysty materıal, onyń ishinde sot-medısınalyq saraptama qorytyndysy medısınalyq uıym saqtandyrylǵan saqtandyrý kompanııasyna beriledi», dedi A.Ǵınııat.
Mınıstrdiń sózine súıensek, pasıentke keltirilgen zııan úshin ótemaqy tóleýdi saqtandyrý kompanııasy júrgizedi. Tólemnen bas tartqan jáne qanaǵattanbaǵan jaǵdaıda pasıent sotqa júginýge quqyly. Saqtandyrý jarnasynyń mólsheri qaýip dárejesine qaraı bekitilgen aktýarlyq esepteýdiń negizinde medısına qyzmetkeriniń jaýapkershilik dárejesi eskerile otyryp aıqyndalady.
Budan bólek, Densaýlyq saqtaý mınıstri medısına qyzmetkerin qorǵaý boıynsha da baıandady. Máselen, zań jobasy sheńberinde medısına nemese farmasevtıka qyzmetkeriniń kásibı mindetin tıisinshe oryndamaǵany úshin qylmystyq quqyq buzýshylyqtardy izgilendirý kózdelgen. Sondaı-aq Qylmystyq kodeks 317-babynyń sanksııalyq sharalaryn tómendetý boıynsha normalar usynylǵan.
«2018-2020 jyldary jeke jáne zańdy tulǵalardan 14 123 aryz kelip tústi. Sonyń ishinde Qylmystyq kodekstiń 317-baby boıynsha medısına qyzmetkerine qatysty kásibı mindetin tıisinshe oryndamaǵany úshin jyl saıyn 300-ge jýyq is qozǵalady. Sonyń bir bóligi ólimmen aıaqtalý qaýpi bar hırýrgııalyq beıindegi mamanǵa qatysty.
Zań jobasynda aıyppul mólsherin jáne densaýlyǵyna abaısyzda ortasha jáne aýyr zııan keltirgeni úshin qamaýǵa alý merzimin azaıtý, pasıent densaýlyǵyna aýyr zııan kelgende nemese qaıtys bolǵanda «bas bostandyǵynan aıyrý» jazasynyń merzimderin qaıta qaraı otyryp, «bas bostandyǵyn shekteýge» aýystyrý usynylady. Budan buryn Densaýlyq saqtaý mınıstrligi medısınalyq qoǵamdastyqtyń pikirin eskere otyryp, jazany izgilendirýge birneshe ret áreket jasaǵan bolatyn.
Sondaı-aq zań jobasy medısına qyzmetkeriniń mártebesin kóterýge, olardy áleýmettik qoldaýǵa, qurmetti ataq berýge baǵyttalǵan. Zań jobasynyń sheńberinde jylyna bir ret 1000 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde birjolǵy tólem arqyly 3 ataq «Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen dárigeri», sondaı-aq 500 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde tólem arqyly 17 jeńimpazǵa respýblıkalyq baıqaýdyń «Mamandyǵy boıynsha úzdik» memlekettik jáne salalyq nagradalary usynylady», dedi A.Ǵınııat.
Budan bólek depýtattar EAEO sheńberinde medısınalyq maqsattaǵy buıymdar aınalymynyń biryńǵaı qaǵıdattary men erejeleri týraly kelisimge ózgerister engizý týraly eki ratıfıkasııalyq zań jobasyn maquldady.
Jalpy, otyrysta depýtattar bastamashy bolǵan turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy máselesine qatysty túzetýler qaraldy. Joba boıynsha Májilistiń Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi Ekaterına Smyshlıaeva baıandama jasady. Ol zań jobasynyń maqsaty úılerdi basqarýdyń jańa nysandarynyń jumysyn jaqsartý ekenin atap ótti.
«Zań jobasynda jergilikti atqarýshy organdarǵa qosymsha quzyret, onyń ishinde kondomınıým obektilerin tirkeý quqyǵyn berý usynylady. 16 páterge deıingi shaǵyn úıler úshin basqarýdyń úshinshi formasy – tikeleı birlesken basqarý qarastyrylǵan. Qurylys salýshylarǵa jekemenshikke tirkelmegen páterlerdi, turǵyn emes úı-jaılardy, avtoturaqtardy, qoımalardy satýǵa ruqsat etilmeıdi, osylaısha olar úıdi jalǵa alǵan kezde kondomınıým obektileri men ortaq úı múlkin óz betinshe ıelene almaıdy. Menshik ıelerinen bereshekti óndirip alý týraly atqarýshylyq jazbany rásimdeý endi olardyń jyljymaıtyn múlkiniń ornalasqan jeri boıynsha júzege asyrylady», dedi Ekaterına Smyshlıaeva.
Sonymen qatar depýtattar eńbek daýy men janjaldy sheshý tártibin jeńildetýge qatysty túzetýlerdi ekinshi oqylymda qarady. Jumys tobynyń jetekshisi, depýtat Janat Omarbekovanyń aıtýynsha, zań jobasynyń negizgi maqsaty – eńbek daýyn retteý jáne kelissóz úderisterin uıymdastyrý salasyndaǵy zańnamany jetildirý. Sondaı-aq kelisim komıssııalary, eńbek arbıtrajdary ınstıtýty jáne kásipodaqtyń róli kúsheıtiledi. Talqylaý nátıjesinde depýtattar eki zań jobasyn da maquldap, Senattyń qaraýyna jiberdi.
Jalpy otyrysta depýtattar azamattardyń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý jáne bankrottyǵy týraly zań jobasyn jáne oǵan ilespe túzetýlerimen ekinshi oqylymda maquldady. Atalǵan zań jobasy boıynsha baıandama jasaǵan Májilis depýtaty Danııa Espaeva qujattyń azamattardyń tólem qabiletsizdigine baılanysty máselelerdi sheshýge baǵyttalǵanyn atap ótti.
Jıynda depýtattar Parlament Májilisiniń reglamentine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly máseleni qarady. Negizgi usynystar aǵymdaǵy jyly júrgizilgen konstıtýsııalyq reformany júzege asyrýǵa, sondaı-aq Memleket basshysynyń 2022 jylǵy 16 naýryzdaǵy Joldaýyn iske asyrýǵa baǵyttalǵan aǵymdaǵy jyldyń qarasha aıynda qabyldanǵan konstıtýsııalyq zańdarǵa baǵyttalǵan.
Májilis sondaı-aq Qazaqstan men Qyrǵyzstan arasyndaǵy shekara ókilderiniń qyzmet ýchaskeleri týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly zań jobasyn jumysqa qabyldady.
Otyrys sońynda Májilis depýtattary memlekettik organdar basshylaryna depýtattyq saýal joldady.