Syrbaı Máýlenov atyndaǵy gımnazııa muǵalimi Balǵanat Bazarbaeva jıyrma segiz jyl boıy bala oqytyp, óskeleń urpaqqa ómirlik azyq, ólmes ónege darytyp keledi. Bilikti ustazdyń shákirtteri tarıh páni boıynsha qala, oblys kóleminde ótetin ǵylymı baıqaýlar men olımpıadalardan qur qol qaıtqan emes. Tipti respýblıkalyq bilim jarystarynan da ozyq shyǵyp, aldyńǵy qatardan kórinip júr.
Balǵanat Erkinbaıqyzy eńbek jolyn óziniń kindik qany tamǵan Uzynkól aýdanyna qarasty Itsary aýylynan bastady. Sodan beri qaraıǵy ýaqytynyń kóbi mektep qabyrǵasynda, synypta, oqýshylardyń ortasynda ótti.
«О́zimdi mektepten tys, oqýshylarymsyz, basqa salada elestete almaımyn. О́ıtkeni ómirimniń bar mánin osy ustazdyq qyzmetten taptym. Balalarǵa mektep senderdiń ekinshi úıleriń dep jıi aıtyp otyramyz ǵoı, sol sııaqty bul bilim ordasy meniń de ekinshi úıim bolyp ketti. Muǵalimniń jumysy, árıne, ońaı emes. Qansha qıyn bolsa da, janyń osy joldy qalap turǵan soń, aıaǵyna deıin júrip ótesiń. Keıingi jyldary memleket muǵalimderge kóp qoldaý kórsetip jatyr. Eńbekaqymyz ósti, áleýmettik jaǵdaıymyz jaqsardy. Munyń bári muǵalim mamandyǵynyń mártebesin ósirip, ustazdyń jaýapkershiligi men abyroıynyń artýyna yqpal etip jatqanyn sezinip jatyrmyz. Qazir mektepke jas mamandar kóptep kelip jatyr. Soǵan qýanamyz», deıdi tájirıbeli ustaz.
Burynǵy bala men qazirgi balany salystyrýǵa bolmaıdy. Qazirgi mektep qabyrǵasynda oqyp júrgen shákirtterdiń kóbi ashyq, belgili bir dárejede qalyptasqan, ózindik pikiri bar, talapshyl ári izdenimpaz bolyp keledi. Sondyqtan ustazdyń bilim men tájirıbeni ushtastyra otyryp, balanyń boıyndaǵy bar qabiletti tıimdi arnaǵa baǵyttaı bilgeni mańyzdy. Ár muǵalimniń kókeıinde oqýshym jan-jaqty bilimdi, básekege qabiletti, kisiligi mol azamat bolyp qalyptassa eken degen arman turady.
Syrbaı Máýlenov atyndaǵy bilim ordasynda búginde 400-ge jýyq bala oqıdy. Kóbi qabiletti, daryndy, oı-órisi keń, aldyna qoıǵan maqsaty aıqyn. Barlyǵy da qazirden belgili bir salanyń myqty mamany bolyp, jetistikke jetýdi armandaıdy. Bul, árıne, kóńil qýantady, sebebi aldyna bıik maqsat qoıa bilgen jastar erteń elimizdi de bıik belesterge jeteleıtin jasampaz azamat bolyp shyǵatyny sózsiz.
Al muǵalim mamandyǵy úzdiksiz izdenisti talap etetini belgili. Izdenisti toqtatqan muǵalim toqyraıdy. Bul oqý sapasy men tárbıe jumysyna, túptep kelgende balanyń bolashaǵyna keri áser etetini anyq.
«Biz únemi izdenis ústinde júremiz. Bizdiń basqa saladaǵy mamandardan ereksheligimiz – bir orynda turyp qalsaq, balalarǵa tereń bilim, sapaly tárbıe bere almaımyz. Sondyqtan ustazdardyń ustazy Ál-Farabı aıtqandaı, «Balalarǵa úıretip júrip, ózimiz de úırenemiz, oqımyz». Muǵalimniń búkil ómiri oqýmen, izdenispen ótedi», deıdi ol.
Balanyń kóńil kúıi kóbine kózinde turady ǵoı. Keıde shákirtter synypqa kúlimdep kirip, «Apaı!» dep qushaqtap, baýyryńa tyǵylyp jatady. Mundaıda Balǵanat Erkinbaıqyzy da tebirenip, shákirtiniń mańdaıynan sıpap, jyly sózimen demep, qıyndyǵy mol muǵalimdik jumystyń bir sát baqytyn sezinedi.
Tájirıbeli ustazdyń aldynan ótken shákirtterdiń aldy búginde túrli salada jemisti eńbek etip, joǵary jetistikterge qol jetkizip júr. Ustazdary olardy jıi esine alyp, keıingi jastarǵa úlgi etip otyrady. Balǵanat apaıynyń úlgili shákirtteriniń biri – Dýman Haırolla byltyr tarıhtan ótken respýblıkalyq pándik olımpıadaǵa qatysyp, júldeli ekinshi oryndy jeńip alypty. Taıaýda oblystyq bilim jarysynyń jeńimpazy atanǵan talapty jas qazir respýblıkalyq olımpıadaǵa daıyndalyp jatyr.
«Ǵylymı jetekshim – ózimniń súıikti ustazym Balǵanat apaı. Búginge deıin respýblıkalyq, oblystyq, qalalyq deńgeıde ótken kóptegen bilim baıqaýynda top jardym. Osy jetistikterge Balǵanat Erkinbaıqyzynyń maǵan artqan úmiti men ustazdyq qamqorlyǵy jeteledi dep bilemin. Mektebimizdiń dırektory Danagúl Jappasbaıqyzy da osy bilim oshaǵyndaǵy daryndy balalardyń qabiletin ushtaýǵa, túrli ǵylymı baıqaýda jaqsy nátıje kórsetýine jaǵdaı jasap otyrady. Sabaǵymyzǵa jıi kirip, bilim sapasyn baqylaıdy. Jaqsy oqyǵan oqýshylarǵa únemi qoldaý kórsetedi. Taıaýda Balǵanat apaı ekeýmizge Alǵys hat tapsyryp, mereıimizdi bir ósirip tastady. Eger muǵalim ón boıyna óz mamandyǵy men shákirtine degen súıispenshilikti jınaqtasa, ol naǵyz ustaz. Ustaz talantty bolsa, shákirti talapty bolady. Meniń apaıym osy talaptarǵa ábden laıyq», deıdi 11-synyp oqýshysy Dýman Haırolla.
Bilikti mamannyń eńbegin áriptesteri de joǵary baǵalaıdy. Syrbaı Máýlenov atyndaǵy gımnazııa muǵalimderiniń aıtýynsha, Balǵanat Erkinbaıqyzy – jaýapkershiligi óte joǵary muǵalim. О́zinen de, oqýshylarynan da osyny talap etedi.
«О́zi ádistemelik birlestikke jetekshilik etedi. Búginde pedagog-zertteýshi ustazdardyń sanatynda. Osy sanatqa saı izdenimpaz ári óte tabandy. Shákirtteri de túrli bilim baıqaýynda únemi joǵary deńgeıden kórinip júr. Bizdiń kádimgideı bekitilgen negizgi oqý maqsatymyz bar. Negizinen osy maqsatty usynamyz, odan aýytqýǵa bolmaıdy. Biraq sol qatyp qalǵan oqý maqsatyn balaǵa qyzyqty etip, jalyqtyrmaı, naqty jetkizedi. Kúndelikti ótetin árbir sabaǵyna ashyq sabaq ótetindeı asa joǵary daıyndyqpen keledi. Sondyqtan syrttan shuǵyl tekseris kele qalsa, birden osy kisiniń sabaǵyna kirgizemiz. Sebebi jas muǵalimder búgin daıyndalmaı kelip qalǵan shyǵar dep qorqaqtaımyz ǵoı, al Balǵanat Erkinbaıqyzynyń ár sabaǵy joǵary deńgeıde ótetinin jaqsy bilemiz. Áriptesimizdiń osy qasıetin jańa kelip jatqan jas mamandarǵa úlgi etip otyramyz. Árdaıym, meıli ol tarıhshy, aǵylshyn tiliniń muǵalimi nemese matematık bolsyn, kez kelgen ýaqytta ózinen ádistemelik aqyl-keńes surap kelgen jas mamandarǵa kómektesýge daıyn turady. Osy qasıetin joǵary baǵalaımyz», deıdi áriptesteri.
Taıaýda ǵana oblystaǵy tarıh páni muǵalimderiniń arasynda «Pedıdııa» degen saıys ótti. Balǵanat Erkinbaıqyzy bul baıqaýda da bıikten kórinip, «Eń tájirıbeli maman» atalymy boıynsha jeńimpaz atandy.
QOSTANAI