Elordada EQYU Demokratııalyq ınstıtýt pen adam quqyǵy bıýrosy elimizde ótken Májilis jáne máslıhat saılaýyna qatysty aldyn ala qorytyndysymen bólisti. Sondaı-aq bıýro saıası dodaǵa qatysty esebin baıandady.
EQYU-nyń saılaýlardy baıqaý jónindegi qysqamerzimdi mıssııanyń arnaýly úılestirýshisi ári jetekshisi Iren Charalambıdestiń aıtýynsha, ótken saılaýda saıası básekelestik baıqalǵan.
«Sońǵy 13 jyl boıy Qazaqstandaǵy saılaýlardy turaqty baıqap kelemiz. Biz ózimizdi Qazaqstannyń dostary ári seriktesteri retinde sezinemiz. Jáne de osynaý tamasha elge járdem kórsetý mindettemesin aldyq. Keshe 300-den astam baıqaýshymyz búkil el boıynsha jumys istedi. Olardyń jumysynyń negizinde jáne uzaqmerzimdi baıqaýshylardyń pikirine súıene otyryp, negizgi qorytyndylardy jarııa etpekpin», dedi I.Charalambıdes.
Sheteldik baıqaýshynyń sózine súıensek, elimizde júrgizilgen reformalar Qazaqstandy halyqaralyq standarttarǵa jáne EQYU mindettemelerine saı saılaý ótkizýge jaqyndatýǵa tıis.
«Qazaqstannyń normatıvtik-quqyqtyq bazasy Demokratııalyq ınstıtýttar jáne adam quqy bıýrosynyń buǵan deıingi usynymdaryn eskere otyryp, birqatar ózgeriske ushyrady. Saılaýshylar úshin ózgertýler engizilip, tańdaý múmkindigi keńeıtildi», dedi Iren Charalambıdes.
EQYU Parlamenttik assambleıasy delegasııasynyń jetekshisi Reınhold Lopatkanyń aıtýynsha, daýys berýshilerdiń jalpy sany az ekeni baıqalǵan. Uıym baıqaýshylary ózderi barǵan ýchaskelerde adam qarasy sırek bolǵanyn málimdegen.
«Bolashaqta árbir saılaý ýchaskesiniń nátıjelerin jarııalaý ashyqtyq pen halyqtyń senimin arttyrý úshin mańyzdy bolmaq», dedi R.Lopatka.
Osy oraıda, ózin-ózi usynǵan keıbir kandıdattar úshin kandıdat retinde tirkelý erejeleri qıynǵa soqqanyna nazar aýdardy. Máselen, kandıdattar 1 mıllıon teńge kóleminde kepildik jarna tóleýi kerek edi. Bul saıası partııalardan qoldaý tappaǵan kóptegen kandıdat úshin aıtarlyqtaı mol soma.
«Jalpy, saılaý úderisine qatysýshylar belsendi naýqan júrgizdi. Eń kórnektisi «Amanat» partııasy boldy, aýyldyq jerlerde saılaýaldy qyzmettiń kórinýi tómen boldy. Partııalyq platformalar men joldaýlar áleýmettik jáne ekonomıkalyq máselelerdiń keń aýqymyn qarastyrdy, biraq Prezıdenttiń reformalyq kún tártibin tutastaı qoldady. Naýqan anaǵurlym serpindi boldy jáne negizgi qalalar men onlaın rejiminde majorıtarlyq jarystardyń belsendi ótýine yqpal etti, keıbir ózin-ózi usynǵan kandıdattar balama baǵdarlamalardy usyndy. Jalpy, kandıdattar oryn-jaılardan tys ashyq mıtıngter ótkizýden aýlaq boldy, keı jaǵdaılarda jergilikti bılik mundaı sharalardy ótkizýge ruqsat bermedi. DIAQB/SBM eshbir kemsitýshilik rıtorıka, sonyń ishinde ulttyq azshylyqtarǵa qatysty jaǵdaılar týraly aqparat alǵan joq jáne baıqaǵan joq.
Sondaı-aq Parlamenttegi oryndardy bólý kezinde qoldanylatyn áıelderge, jastarǵa jáne qazir múgedekterge arnalǵan 30 paıyzdyq aralas kvota bar. Áıelder proporsıonaldy saılaýda úmitkerlerdiń 29 paıyzyn, majorıtarlyq saılaýda 20 paıyzyn kórsetti. Partııanyń tanymal áıelder kandıdattaryn alǵa jyljytý áreketteri shekteýli bolǵanymen, birqatar tanymal áıel kandıdat retinde ózin-ózi usyndy», dep aıtylady EQYU Demokratııalyq ınstıtýt pen adam quqyǵy bıýrosy málimdemesinde.