• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 05 Maýsym, 2023

Altyn qoldy Aldabergen

490 ret
kórsetildi

Aýyl balasy Aldabergenniń esimi el arasyna erte tarady. «Jaılaýdyń sheber balasy» atanǵan Aldabergen týmysynan boıyna daryǵan sheberlikti kásibı turǵyda damytý úshin mektep bitirgen soń Aqtaý qalasyndaǵy О́ner kolledjinde «sýretshi-sheber» mamandyǵy boıynsha bilim aldy. Arnaýly orta bilimnen soń Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetin «beıneleý óneri jáne syzý páni» mamandyǵy boıynsha bitirip, týyp-ósken Beıneý aýdanynyń Sarǵa aýylyna kelip ustazdyq qyzmetke kiristi.

Aldabergenniń sýret, músin, qolónerge den qoıýy 2000 jyldan bastalady. Sol jyly 18 jasqa tolǵan jigit sýret salyp, túrli materıaldardan músin jasaýdyń qyr-syryn qu­marta izdenip, óner, sheberlik álemine súńgı jóneldi. Osy shabyt jeteginde júrip oblystyq, respýblıkalyq, halyqaralyq saıystar men kórmelerge qa­tys­ty. 2003 jyly Astana qala­synda ótken «Shabyt» halyq­aralyq festıvali, 2005 jyly Mysyrdaǵy halyqaralyq kór­me, sol jyly Almatyda uıym­das­­tyrylǵan Á.Qasteevtiń 100 jyl­­dyǵyna arnalǵan kórme, Tald­yqorǵan qalasyndaǵy «Meniń Qazaqstanym» kórmesi, elordada ótken «Astana báı­te­rek» baıqaýy sekildi nebir aıtýly jıyndardan maqtaý-madaq­taýmen oraldy.

Búginde aıtýly sheber, qoly­nan shyqqan buıymdarymen eldi tańǵaldyrýmen júrgen Alda­bergen Tilenbaev – Sarǵa aýyl­yn­daǵy mektepte eńbek páni­niń oqytýshysy. Qyzmetine saı jas urpaqty eńbeksúıgishtikke, sheberlikke baýlyp, sabaqtan tys ýaqytynda da mektep sheberhanasynan tabylady. Kóz aldyndaǵy jáne qııalyndaǵy kórinisti aınytpaı qaǵaz betine beıneleı qoıatyn sýretshi jigit matadan kıim tigip, quraq quraıdy, aǵash pen temirdi qamyrsha ılep qalaǵan buıymyńdy qolyńa ustatsa, sońǵy jyldary súıekti óńdep kádesyılar jasaýdy qolǵa aldy. Kireberistegi «Sarǵa» degen ádemi jazýdan bastap aýyl­da­ǵy úılerdiń birazynda Alda­ber­­­genniń qolynan shyqqan jeke­le­gen buıymdar tabylatyny anyq.

Ol Mańǵystaý óńiriniń ekolo­gııalyq ereksheligine saı aýyl sharýashylyǵyna, turmysqa qa­jet­ti vagondar men ózge de tuty­ný buıymdaryn jasaýdy qolǵa aldy. Sondaı-aq balalar­dyń oılaý qabiletin arttyrý, tilin da­­mytý, oı-qııalynyń júırik­­­tigin qalyptastyrý maqsa­tyn­daǵy ár jastaǵy balalarǵa ar­nalǵan tanymdyq jáne damytý qu­raldary, qazaq halqy­nyń er­tegiler men ańyzdaryna qural­­ǵan oıyndardy aǵashpen, súıek­­pen jasap keledi. Mysaly, kıiz úı beıne­sinde ja­salǵan tanymdyq oıynshyqta búldirshinderdi aıaq kıimniń baýyn baılaýǵa úıretý, asyqpen ońǵa, solǵa, joǵary-tómen baǵyttaý arqyly tustardy aıyra bilý, tok kózderine qosý jáne aıyrý, jaryqty jaǵyp-sóndirý, sanaýyshpen esep shyǵarý, beldik taǵyp úırený, ózge de úlken ómir­ge qa­jetti jáne árbir adamǵa kún­de­likti turmysta kezdespeı qoı­­maı­tyn qarapaıym ádetterdi bala tanymyna sińirý maqsaty bar.

– Qaı halyqtyń da san ǵasyr­dan kele jatqan ulttyq murasy men rýhanı qazynasy – ulttyq naqyshtaǵy ózindik qolóneri bolady. Halyq sheberleri men ustalary ulttyq qolóner buıym­dary arqyly halqymyzdyń dástúri men turmys-tirshiligin kórsete bilgen. Aldabergen Tilenbaev – halqymyzdyń oıý, tigý, qurastyrý, toqý, músindeý, beıneleý sııaqty ulttyq qolóner túrlerin zamanǵa saı jetildire jańǵyrtyp júrgen sheber. Aýdan kóleminde 2023 jyly «Eń úzdik sheber» ataǵyn ıelengen Aldabergen Jaı­laýulyna qol­ónerdiń kóp­tegen túri daryǵan. Temirden, aǵash­tan, súıekten túr­li buıym­dar jasaýy, ártúrli oı­yn­shyq­tardy aǵashtan ázirlep ony pýlt arqyly basqarýy, balalardyń sana-sezimin arttyrý úshin fetr matasy men aǵashtan ulttyq oıynshyqtar jasaýy óte qy­zǵylyqty. Ol is tigý mashına­symen jumys isteýdi de tolyq meńgergen. Quraq quraý jáne adam kelbetin bısermen monshaqtaýǵa qyzyǵýshylyǵy óte joǵary. Al­dabergen salǵan ár sýrette tereń maǵyna bar. Men «Tutqynǵa túsken túrikmen qyz» sýretin óte joǵary baǵalaımyn. Onyń shá­kirtteri aýdan, oblys, respýblıka kóleminde júldeli oryn­darǵa ıe bolyp júr, – deıdi óner­degi syrlas-syılas áriptes áp­kesi, belgili ismer Janar Meń­diqulova.

Aldabergen bıyl Mańǵystaý oblysynyń ákimi N.Noǵaevqa óńirdiń turmysyna qajetti erekshe jobasyn usyndy. Týrızmdi damytýdy basty baǵyttardyń biri etken Mań­ǵys­taýda saıahatshylardyń qater-qorqynyshsyz jáne úıdegi jaǵdaıdy saqtaı otyryp saıahattaýyna, sondaı-aq shal­ǵaıdaǵy maldy aýyldarǵa qajetti júr­meli úı tirkemesi jobasy qoldaý taýyp qoldanysqa ense, tuty­ný­­­shynyń talǵamyna tatıtyny anyq. Qazaqtyń qolónerin zamanǵa saı damytýmen birge ónerge yntyq, eńbekke qushtar shákirtterdi tárbıelep júrgen Aldabergen Tilenbaevtyń óneri joǵary baǵalanatyn kún de, ózin jańa qyrymen tanytatyn kezi de alda. Alystaǵy aýyldaǵy birtoǵa jigittiń jan túkpirinde ashylmaı jatqan óner aıdynynyń qaqpaǵy aıqara ashylyp, ıgiligin halyq kórer kúndi kútip júrmiz.

 

Mańǵystaý oblysy