Májiliste eldi mekenderge arnalǵan óńirlik standarttar júıesi týraly Úkimet saǵaty ótti. Jıyn barysynda ózekti máseleler talqylanyp, ony damytý joldary sóz boldy.
Is-sharany ashqan Májilis tóraǵasynyń orynbasary Albert Raý О́ńirlerdi damytýdyń memlekettik baǵdarlamasynyń, sondaı-aq basqa da salalyq qujattardyń birneshe kezeńi júzege asyrylǵanyn atap ótti.
«Osylaısha, aýyldyq aýmaqtardy damytý damý áleýeti bar aýyldyq eldi mekenderdi basymdyqpen qoldaý arqyly aýyl turǵyndarynyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Qabyldanǵan is-sharalardy júzege asyrý nátıjesinde 2020-2022 jyldary sýmen jabdyqtaý qyzmetterine qoljetimdilik 90,1 paıyzdan 94,5 paıyzǵa deıin artty. 116 mektepke deıingi mekeme, 224 jalpy bilim beretin mektep, 47 dárigerlik ambýlatorııa paıdalanýǵa berildi», dedi A.Raý.
Budan keıin Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov sóz aldy. Vedomstvo basshysy ártúrli eldi mekender úshin О́ńirlik standarttar júıesi ázirlengenin jetkizdi. Qujat halyqqa qajetti nysandar men kórsetiletin qyzmetterdiń naqty tizbesin qamtıdy. Atalǵan júıe árbir eldi mekenniń mınımaldy turmys standarttaryn aıqyndaıdy. Memlekettik organdar bul júıeni óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn josparlaý kezinde paıdalanady.
«Mınıstrlik óńirlerdiń mınımaldy standarttarǵa sáıkestigi turǵysynan jyl saıyn monıtorıng júrgizip, baqylaıdy. О́ńirlik standarttar júıesi sáıkes saladaǵy Memlekettik josparlaý júıesiniń negizgi qujattarymen ıntegrasııalanǵan. Máselen, 2025 jylǵa deıingi aýmaqtyq damý josparynda jáne Aýyldyq aýmaqtardy damytýdyń 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasynda elimizdiń keńistikte damýy men aýyldyq aýmaqtaryna qatysty О́ńirlik standarttar júıesi tásilderi kózdelgen», dedi Á.Qýantyrov.
Sonymen qatar ázirlenip jatqan jańa Bıýdjet kodeksi sheńberinde О́SJ erejelerin jalpy sıpattaǵy transfertterdi, memlekettik organdar men oblystardyń ınvestısııalyq josparlaryn qalyptastyrý bóliginde bıýdjettik josparlaýmen baılanystyrý kózdelgen. Mınıstr keltirgen derekterge sáıkes, 2021 jyly óńirlerdegi barlyq eldi meken boıynsha nysandarmen jáne kórsetiletin qyzmettermen qamtamasyz etý deńgeıi 2019 jylmen salystyrǵanda 9,3 paıyzǵa ulǵaıyp, 64,1 paıyzdy quraǵan.
«Sonymen birge óńirler ákimdikteriniń, múddeli memlekettik organdardyń, qoǵamdyq uıymdardyń usynystaryn, sondaı-aq ótken jylǵy parlamenttik tyńdaýlardyń qorytyndylary boıynsha sizderdiń usynymdaryńyzdy eskere otyryp, mınıstrlik 2022 jyly О́ńirlik standarttar júıesin jetildirý boıynsha aýqymdy jumys atqardy.
Mınıstrdiń aıtýynsha, О́SJ kórsetkishterin esepteýdiń jańa ádistemesine nysandar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn sıpattaıtyn kórsetkishter qosylǵan. Endi nysannyń tehnıkalyq sıpattamalary jáne materıaldyq-tehnıkalyq bazamen jaraqtandyrylý deńgeıi de eskerilmek.
«Máselen, buryn qoldanylǵan О́SJ ádistemesinde jumys istep turǵan nysannyń bar-joǵy ǵana baǵalandy. Mysaly, Aqmola oblysynyń Zerendi aýylynda úsh mektep bar, О́SJ boıynsha qamtamasyz etilýi 100 paıyz dep esepteldi. Qazirgi ýaqytta Zerendi aýylynda 3 mekteptiń 2-i kúrdeli jóndeýdi qajet etedi, sondaı-aq taǵy 1 mekteptiń qurylysy qajet. Tıisinshe, sapalyq kórsetkishterdi eskere otyryp, jańa О́SJ ádistemesi boıynsha Zerendi aýylynyń qamtamasyz etilý deńgeıi 81 paıyzǵa deıin tómendedi», dedi Á.Qýantyrov.
Vedomtsvo basshysy basty maqsat qala men aýyl arasyndaǵy aıyrmashylyqty barynsha azaıtý ekenin jetkizdi. Osyǵan baılanysty 2022 jylǵy О́ńirlik standarttar júıesi kórsetkishterin monıtorıngteýdiń negizgi salalaryn baıandap berdi.
«Mektepter boıynsha eldi mekenderdi qamtamasyz etý deńgeıi 83, mektepke deıingi bilim berý mekemeleri – 82, Tehnıkalyq jáne kásibı bilim nysandary 57 paıyzdy qurady. «Densaýlyq saqtaý» salasyndaǵy mekemelermen qamtamasyz etý deńgeıi – 75, dárihanalardyń qamtylýy 32 paıyzǵa jetti. Mádenı-demalys uıymdary boıynsha eldi mekenderdiń qamtamasyz etilý deńgeıi 72, murajaılar – 45, dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni – 54 jáne sporttyq jattyǵý zaldary 56 paıyzdy qurady.
«Injenerlik ınfraqurylym» salasynda: ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý boıynsha ınjenerlik ınfraqurylym salasyndaǵy nysandarmen jáne kórsetiletin qyzmettermen qamtamasyz etý deńgeıi – 89, sý burý júıesi boıynsha 51 paıyzǵa teńesti. «Kólik ınfraqurylymy» salasynda, eldi mekenderdiń qalaishilik/kentishilik joldarmen qamtamasyz etilý deńgeıi – 76, joldy jaryqtandyrý – 45, avtokólik jýý oryndary – 60, temirjol vokzaldary boıynsha 60 paıyzǵa jetti», dedi Á.Qýantyrov.
Budan bólek, Ulttyq ekonomıka mınıstri bıýdjettik baǵdarlamalar sheńberinde óńirlerdi damytý jumystaryna toqtaldy. Máselen, 2023 jyly óńirlerdiń ınjenerlik jáne kólik ınfraqurylymyn damytý úshin 14 oblys ortalyǵynda 67 bıýdjettik ınvestısııalyq jobany iske asyrýǵa 42,1 mlrd teńge bólindi. Osy qarajat sheńberinde qala ishindegi 60 shaqyrymǵa jýyq joldardy jáne 140 shaqyrym ınjenerlik jelilerdi jańǵyrtý jumysy júrip jatyr. Budan basqa, 29 mono jáne shaǵyn qalalarda 74 jobany júzege asyrýǵa 34,9 mlrd teńge qarastyrylǵan. Qalaishilik joldardyń 90 shaqyrymyn jáne ınjenerlik jelilerdiń 180 shaqyrymyn jańǵyrtý josparlanǵan.