Úmit otyn jaqqan uıa

Bizdiń kópbeıindi oblystyq aýrýhana res­pýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjet esebinen jyl saıyn joǵary tehnologııalyq jab­dyq­tarmen qamtamasyz eti­lip, ma­terıaldyq-tehnı­kalyq bazamyz únemi jańartylyp kele­di. Byltyr mobıldi sıfrlyq rent­gen júıesin, úsh jumys or­nyna arnalǵan rentgendik dıag­nostıkalyq apparat, ÝDZ, 3D optıkalyq kogerentti tomogra­fyn, vıdeodýodenoskop, 6 anes­te­zıologııalyq jumys stansa­syn satyp aldyq. Jalpy, mate­rıaldyq-tehnıkalyq qamtama­syz etý men jab­dyqtaýǵa 600 mıllıon teńgeden asa qara­jat bólindi. Bıyl jergilikti bıýd­jetten osy maqsatta 300 mıl­lıon teńge qarastyrylyp otyr. Oǵan ýrologııaǵa arnalǵan beıne­endoskopııalyq keshen, koagý­lıasııaǵa arnalǵan joǵary jıi­likti elektrokoagýlıator, elek­tro­hırýrgııalyq apparat, ýltra­dybystyq dıagnostıka­lyq medı­sınalyq portatıvti júıe, defıbrıllıator-monıtor, estý júıesin tekserýge arnalǵan obek­tıvti aýdıologııalyq mo­dýldik qurylǵy tárizdi birqa­tar qural-jabdyqty alýdy jos­parlap otyrmyz. Osynyń bar­lyǵy memleket tarapynan kór­setilip otyrǵan jandy qamqor­lyq ári adamdardyń densaýlyǵyn saqtaýǵa, aýrýdyń aldyn alýǵa baǵyttalyp otyrǵan ıgi qadam dep aıtýǵa ábden bolady.

Kópsalaly oblystyq aýrýhana soltústik óńirdegi praktı­kasy men ǵylymy, bilimi sapaly ıntegrasııalanǵan je­tek­shi medısına­lyq uıym eke­nin joǵaryda atap óttim. Biz­diń ­basty mindetimiz – oblys hal­qyna zamanaýı jabdyqtar men ınnovasııalyq tehnologııalar­ǵa negizdelgen qoljetimdi medı­sı­nalyq kómek kórsetýdi sapaly uıymdastyrý. Aýrýhanada joǵary tehnologııalyq medı­sı­nalyq qyzmetter kardıo­hı­rýrgııa, neırohırýrgııa, rentgen-endo­vaskýlıarlyq hırýrgııa, angıohırýrgııa, onkolo­gııalyq beıin, ortopedııa baǵyttarynda júzege asyrylady. Byltyr 12 aıda aýrýhanada 28 myń­nan asa naýqas stasıonarlyq em qa­byl­dasa, 95 myńǵa jýyq adam­ǵa ambýlatorııalyq qyzmet kór­se­tildi, 12 myńnan asa adamǵa operasııa jasaldy.

Jyl ozǵan saıyn medısına salasyna jańa tehnologııalar engizilip, damyp keledi. Osy rette, she­berlik synyptary, oqytý jáne túrli semınarlar jıi ót­ki­zilip turady. Byltyr aýrýha­nada elimizdiń jáne taıaý shetel­derdiń jetekshi mamandary­nyń qatysýymen 5 sheberlik syny­by uıymdastyryldy. Atap aıtqan­da, qýyq asty beziniń qaterli isigi kezindegi radıkaldy prostatektomııasyna, ókpe arterııa­sy tarmaqtarynyń ónýimen ókpe­niń ortalyq qaterli isigi kezin­de­gi bronhoangıoplastıkalyq lobek­tomııasyna, varıkozdy emdeý ke­zinde endovazaldy lazerlik koagýlıasııasyna, semizdik jáne metabolıkalyq sındromyna barıatrııalyq operasııalar, jú­rektiń qolqa bólimine kardıoverter-defıbrıllıator, stent-graft ornatýǵa qatysty operasııalar jasaldy. 2022 jyly aýrýlardy dıagnostıkalaý men emdeýdiń 30 jańa ádisi engizildi.

Kópsalaly aýrýhananyń qu­ra­myna pe­rı­nataldyq orta­lyq ta kiredi, ol – oblysta 3 deńgeı­li mamandandyrylǵan aký­sherlik, gıne­ko­­logııalyq, neona­tologııalyq kómek kór­se­te­tin, áıelderdi bosandyratyn jal­ǵyz em­deý-pro­fılaktıkalyq me­kemesi. Jyl saıyn or­talyqta 4,5 myńǵa jýyq áıel dú­nıege sábı ákeledi. Sondaı-aq onda óńirdiń medısına­lyq uıymdarynan joldamamen ji­berilgen júkti áıelder em alady, jańa týǵan sábılerge, onyń ishinde dene salmaǵy tómen nemese óte tómen sharanalarǵa kú­tim kórsetiledi. Ortalyqta za­­­­manaýı jabdyqtardy paıdalana otyryp, la­paro­skopııa­lyq, gısteroskopııalyq, sondaı-aq, organ­dardy saqtap qalatyn operasııalar júzege asyrylady. Onyń konsýltasııalyq-emhana­lyq blogynda dárigerler ÝDZ júrgizip, akýsher-gınekologter, genetıkter konsýltasııalar ótkize­di, sondaı-aq gematologııalyq, sıto­genetıka­lyq, ımmýnologııalyq zerthanalyq tekserýler jáne me­dısınalyq-genetıkalyq skrınıngter júrgiziledi.

Aýrýhananyń qurylymdyq bólimshesi sanalatyn onkologııalyq ortalyq qa­ter­li aýrýlardy erte anyq­taý­­ǵa skrınıngtik zertteý­ler júr­gizý, aldyn alý, oblys­ta­ǵy me­dısınalyq uıym­darǵa on­ko­lo­gııalyq kómek máseleleri bo­ıynsha uıymdastyrý-ádis­te­melik jumystardy júzege asyrý, oblys turǵyndaryna konsýl­tasııalyq-dıagnostıkalyq kó­mek kórsetip, onkologııalyq naý­qastardy emdeý baǵytynda qyzmet etedi. Jyl saıyn 100 myń­nan asa adam sút bezi, jatyr moıny, tik ishek jáne toq ishek qaterli isikterin erte anyqtaý­ǵa baǵyttalǵan skrınıngtik zert­teýden ótedi. Odan bó­lek, 25 myńnan asa naýqas qa­byl­danyp, olarǵa konsýltasııa be­riledi. Osy rette, aıta ketsek, 2021 jyldan beri salystyrmaly turǵydan qarasaq, qaterli isikke shaldyǵýshylar sany 2,3 myńǵa deıin kóbeıgen. Teri-venerologııalyq kómek kórsetý qyzmeti óz stasıonary bar 150 kelýshige arnalǵan emhanada usynylady. Byltyr 12 aıda onda 20 myńnan asa kelýshige qyzmet kórsetildi, onyń 10 myńnan astamy jastar men oqýshylar.

Bir atap óterligi, aýrý­ha­na bólimsheleriniń meńgerý­shi­leri, onkologııalyq, der­ma-vene­rologııalyq jáne perınatal­dyq ortalyqtyń mamandary Aqmola oblysynyń shtattan tys bas mamandary bolyp sana­lady. Olar oblys aýdanda­ry­na uıymdastyrýshylyq-ádis­temelik kómek kórsetedi. Sanı­ta­rlyq avıasııa jelisi bo­ıynsha aýdandarǵa josparly shyǵý­lar júzege asyrylady. Máselen, byltyr anestezıolog, hırýrg, neıro­hırýrg, neonatolog, kardıohırýrg, nevropatolog, akýsher-gınekolog sekildi dári­gerler bas-aıaǵy 260 ret oblys aýdandary­na shyǵyp, kómek qolyn sozǵan. Dárigerler byltyr telemedısına boıynsha 1624 onlaın konsýltasııa ótkizgen, onyń 126-sy beınekonsýltasııa.

О́tken jyly aýrýhana Ult­tyq akkredıtteý standarttaryna sáıkestikti syrtqy keshendi baǵalaýǵa daıyndyq boıynsha úlken jumys júrgizip, tekseris qorytyndysy jáne akkredıtteý komıssııasynyń sheshimi boıynsha kópsalaly oblystyq aýrýhanaǵa 1-sanat berilip, 3 jyl merzimge akkredıtteldi.

Kópsalaly oblystyq aýrýhana Sh.Ýálıha­nov atyndaǵy Kók­shetaý ýnıversıteti janyn­da­ǵy joǵary medısına mektebiniń, sondaı-aq, Kókshetaý joǵa­ry medısınalyq kolledji­­niń klı­nıkalyq bazasy bolyp tabylady. Jyl sa­ıyn myńnan asa stýdent, ıntern men rezıdent ­aýrýhanada tájirıbe men oqytýdan ótedi.

Árıne, bizde sheshimin kút­ken kóptegen ózek­ti másele de joq emes. Ol – aýrýhananyń ma­terıaldyq-tehnıkalyq bazasyn odan ári jaq­sar­tý, jańa ozyq tehnologııalardy engizý, eń ózek­ti sanalatyn kadr máselesin sheshý. Máselen, aýrýhanaǵa akýsher-gınekolog, anestezıolog-­reanımatolog, terapevt, allergolog, hımıoterapevt, hırýrg tárizdi ­11 dáriger jetispeıdi. Sondaı-­aq aldymyzǵa aýrýhananyń odan ári damýy úshin 2021-2025 jyl­­dar­ǵa arnalǵan «Deni saý ult» árbir ­azamat úshin sapaly jáne qoljetimdi densaýlyq saqtaý» ulttyq joba­syn iske asyrý mindeti, densaýlyq saqtaý bas­qarmasymen kelisilgen me­morandým ındıka­torlaryn oryndaý mindetteri tur.

Kókshetaý qalasy búginde qar­qyndy ósip kele jatqany kóz qýantady. Sonyń ishinde Saryarqa shaǵyn aýdanynda bıyl 630 tósektik orynǵa arnal­ǵan kópsalaly aýrýhananyń qury­lysy josparǵa engizildi. Bul aýrýhana oblysymyzdyń já­ne kórshi óńirdiń jaqyn mań­­daǵy aýdandarynyń bar­lyq turǵyndaryna jo­ǵa­ry tehnologııalyq, maman­dan­dy­rylǵan qoljetimdi medı­sı­na­lyq kómekti qamtamasyz etetin bolady. Aýmaǵynda aýrýhananyń tıimdi jumys isteýi úshin negizgi keshendi ǵımaratynan basqa, bar­lyq nysan jobalanǵan. Atap aıtqanda, 208 oryndyq jabyq avtoturaq, tikushaq alańy, qazandyq, garaj, patologııa­lyq-anatomııalyq bólimshe (má­ıithana), qoıma, jedel járdem vagondaryn dezınfeksııalaý pýnkti bolady.

Nysandy salýdaǵy basty maq­sat – eldiń soltústik óńirinde ǵylym men bilim berý táji­rıbe­sin sapaly ıntegrasııalaı otyryp, ozyq tehnologııalardy paıdalaný arqyly zertha­nalyq-dıagnostıkalyq zertteýlerden bastap, sta­sıonarlyq emdeýge deıin usynylatyn qyz­metterdiń keń spektri bar, halyqaralyq deń­geıdegi aýrýhana qurý. Árıne, jańa aýrýhana bolǵandyqtan, zamanaýı qural-jabdyqtar arqyly materıal­dyq baza tolyqtyrylady, soǵan sáıkes kadrlyq áleýetimiz de ny­ǵaıady dep jos­parlap otyrmyz.

Nurlan JAROV,

Aqmola oblystyq kópbeıindi aýrýhanasynyń bas dárigeri, oblystyq máslıhattyń depýtaty