Júlde jaýǵan jyl

Memleket basshy­sy Qasym-Jomart Toqaev medıa sala­sy ókil­de­riniń bəsekege qabiletin arttyrý məselesine aıryqsha kóńil bó­lip, Túrkistanda ótken Ult­tyq quryltaıda ıdeo­logııaǵa qa­tys­ty biraz mańyzdy məse­leni atap kórsetken edi. Sonyń ishinde aq­parat salasyna erekshe toqtaldy.

«Mass-medıa – elimizdi jańǵyrtý isine erekshe yqpal etetin sala. Son­daı-aq bılik pen qoǵam arasyndaǵy pármendi baılanys quraly. Aqparat quraldarynda túrli kózqarastar to­ǵysady. Ony qoǵam tynysynyń ba­rometri deýge bolady. Osy saladaǵy ózekti máselelerdi sheshý úshin aq­parat saıasatyn túbegeıli qaıta qa­raý qa­jet», dedi Prezıdent.

Kúni keshe Memleket basshysy BAQ salasyndaǵy Prezıdent syı­lyqtaryn, granttaryn jáne Al­ǵysyn saltanatty túrde tabystady. Jıyn barysynda medıa salasynyń jańa mindetterin atap ótti.

Prezıdenttiń pikirinshe, memleket, medıa jáne qoǵam arasyndaǵy kelisim Ádiletti Qazaq­stannyń berik irgetasyna aınalýǵa tıis. Sondaı-aq bul kelisim ashyqtyq, senim jáne adaldyq qaǵıdalaryna negizdelýi qa­jet ekenine ekpin berdi. Ár azamat, ár maman óz isine adal bolsa, sonda ǵana qoǵamnyń senimi artady. Al senim men adaldyq – ádiletti qoǵamnyń basty qundylyqtary.

«Buqaralyq aqparat qural­dary qo­ǵamdyq sanany jańǵyr­typ, ulttyń jańa sapasyn qalyp­tastyrýda basty ról atqarýy qajet. Mass-medıanyń aqparat keńis­tiginde ozyq ıdeıalar men kóz­qa­rastardy ilgeriletýde múm­­­kin­digi mol. Sondyqtan jýr­na­lıs­ter­diń qoǵamda eńbek pen ká­si­bı­lik kýl­­tiniń ornyǵýyna, aza­mat­­tar­dyń boıynda óz eliniń taǵ­dy­ryna degen jaýapkershilik sezi­min qa­­lyptastyrýǵa atsalysýy ma­ńyzdy», dedi Q.Toqaev.

Prezıdent azamattardyń aqpa­ratty erkin alýy, pikirin ashyq jet­kizýi, oı erkindigi Ádiletti Qazaq­stannyń aıqyn kórinisi ekenine toq­taldy. Memleket basshysynyń aıtýynsha, elimizde qalamyn qarýyna aınaldyrǵan tilshiler az emes. Keı­de olardyń jazǵan maqalasynan, da­ıyndaǵan reportajynan keıin ózekti máseleler jedel túrde she­shimin ta­ýy­p jatady. Ondaı til­shi­ler­di adal azamattar desek, artyq bol­maıdy.

«Bul án burynǵy ánnen ózgerek» demekshi, bıylǵy kásibı mereke bu­rynǵydan oq boıy ozyq tur desek qa­telespeımiz. Jýrnalıster kúni qar­sańynda medıa salasynyń bir top qyzmetkeri memleket qoldaýymen bas­panaly boldy. Osylaısha, Mem­leket basshysynyń atynan Buqa­ralyq aq­parat quraldary qyzmet­­kerleriniń kúni qarsańynda 65 pá­terdiń kilti ta­bystaldy. Mara­pattalǵandardyń qa­tarynda jýrnalıster, rejısserler, montajerler, operatorlar jáne basqa da ma­mandyq ıeleri bar.

Kəsibı mereke qarsańynda bas­panaly bolǵan BAQ ókilderiniń qa­tarynda «Qazaq gazetteri» JShS-nyń 3 qyzmetkeri bar. Áriptesterimiz – «Egemen Qazaqstan» gazeti Mədenıet jəne ədebıet bóliminiń meńgerýshisi Joldybaı Bazar, redaksııa qyzmetkeri Rıza Abaı, «Kazah­stanskaıa pravda» gazetiniń jýrnalısi Laýra Túsipbekovaǵa páter buıyrdy.

Sondaı-aq bıyl taǵy bir árip­tesimiz, «Kazahstanskaıa pravda» ga­zetiniń tilshisi Galına Volo­god­skaıa Memleket basshysynyń BAQ salasyndaǵy syı­lyǵyn ıelendi.

Budan bólek, Parlament Se­na­tynyń «Parasat» baı­­­qaýyn­da «Úzdik taldamalyq materıa­ly» úshin «Egemen Qa­zaq­stan» gazeti saıa­sat jáne quqyq bó­liminiń meń­gerý­shisi Qalmahanbet Mu­qamet­qalı top jardy.

Sonymen qatar «Amanat» partııa­sy Buqa­ralyq aqparat quraldary qyzmetkerleri kúni qarsańynda jýrnalıster arasyndaǵy «Amanat» – 2023 Medıa syılyǵyn» tabystady. Jeńim­pazdar qatarynda «Egemen Qazaq­stan» gazetiniń Aqmola obly­syndaǵy menshikti tilshisi Baı­qal Baıədil de bar. Áriptesimiz Maǵ­jan Jumabaev atyndaǵy «Sóz zer­geri» syılyǵynyń ıegeri atandy. Sondaı-aq Baıqal Baı­ədil Aq­mola oblystyq «Altyn qalam» baı­qaýynyń júldesin qan­jyǵasyna baılady.

Ulytaý oblysy ákiminiń buqa­ralyq aqparat quraldary qyzmet­ker­lerine arnalǵan «Ular» syıly­ǵynyń «Ulytaý oblysy jýrnalıs­tıkasyn damytýǵa qosqan úlesi úshin» atalymynda áriptesimiz Ab­­­dolla Dastan jeńiske jetti. Ol «Ege­men Qazaqstan» gazetiniń Uly­­taý obly­syndaǵy menshikti til­­shisi bolyp qyz­met atqarady. Son­daı-aq gazettiń Shyǵys Qazaq­stan oblysyndaǵy menshikti til­shisi Mereı Qaınaruly oblys áki­mi­niń syılyǵyna ıe bolsa, Abaı ob­­lysyndaǵy tilshimiz Sát­jan Qa­symjanuly Jýrnalıster odaǵynyń Qurmet gramotasymen, Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy men­shikti tilshi Jaqsybaı Samrat Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń «Eńbek ardageri» medalimen marapattaldy.

Aıtpaqshy, «Egemen Qazaqstan» gazeti bas redaktorynyń orynbasary Baný Ádiljan, ǵylym jáne bilim bóliminiń aǵa tilshisi Azamat Esenjol, redaksııa qyzmetkeri Baqyt­jamal Qaıypjanova, basy­lymnyń Qyzylorda ob­lysyndaǵy menshikti tilshisi Murat Jetpisbaı Aq­parat jáne qoǵamdyq damý mınıstr­liginiń «Aqparat sala­sy­nyń úzdigi» tósbelgisin ıelendi.

Osy oraıda Alash ardaqtysy Mirjaqyp Dýlatulynyń «Qaı el­diń baspasózi kúshti bolsa, sol eldiń bolashaǵy myqty» degen sózi oıǵa oralady. Medıa salasynyń kúsh-qýaty qaıtse artady? Álbette, jet­kilikti deńgeıde qoldaý taýy­p, qarjylyq turǵydan qıyndyq kórmegende mundaı jaǵdaı ornaıdy. Endeshe, memleket tarapynan jýrnalısterge kórsetilip jatqan túrli deńgeıdegi marapattar men syılyqtar «arqalaǵany – altyn, jegeni – jantaq» qaýymnyń shabytyn shyńdap qana qoımaı, áleýmettik máselesin sheshýge de mol úles qosady.

Kóp adam Qazaqstan medıa ke­ńistigin Batys­pen salystyryp jata­tyny bar. Sóı­tip, damyǵan elde bılik jýrnalıske syılyq ber­meıdi dep elimizde qalyptasqan dás­túr­di synǵa alady. Biraq bul eli­miz­degi jýrnalıstıkanyń ahýalyn tú­sinbeýden týǵan ushqyr oı desek qa­telespeımiz. О́ıtkeni qazaqstandyq, ásirese qazaq tildi jýrnalıster aýdı­­torııasynyń aýqymy keń emes. Sol sebepti batystaǵydaı tek jar­­namamen kúneltetindeı múm­kindigi joq. Ekinshiden, halyq sany Qazaqstanmen shamalas, resmı hám memlekettik tiliniń taralý aýqymy uqsas elderde bılik tarapynan medıa salasyna kóptegen qoldaý kórsetiledi.