IMD reıtıngi - «Ekonomıkalyq qyzmet», «Úkimettiń tıimdiligi», «Bıznestiń tıimdiligi» jáne «Infraqurylym» faktorlaryn baǵalaıtyn keshendi zertteýdiń nátıjesi. 2023 jylǵy zertteý nátıjeleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy 2022 jylǵy reıtıngpen salystyrǵanda 6 tarmaqqa kóterilip, 66,11 ball nátıjesimen 37-orynǵa taban tiredi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ekonomıka zertteý ınstıtýtynyń aqparatyna sáıkes, osy jyldyń barlyq faktory bólinisinde el pozısııasynyń jaqsarǵany baıqalady jáne tek «Infraqurylym» faktory boıynsha nasharlaý baıqalǵan (46-dan 47-orynǵa deıin).
«Ekonomıkalyq qyzmet» faktory boıynsha Qazaqstan 1 pozısııaǵa kóterilip, 57-orynǵa turaqtady. Nátıjeniń jaqsarýyna kelesi faktorlar áser etken:
«Halyqaralyq saýda» - 46-oryn (15 tarmaqqa ósý), bul tólem balansynyń aǵymdaǵy shotynyń profısıtimen (IJО́ – niń 3,7%-y, 2022 jyly - IJО́-niń 2,97%-y tapshylyǵy) jáne saýda jaǵdaılary ındeksiniń jaqsarýymen (eksport qunynyń birliginiń ımport qunynyń birligine ósýi) túsindiriledi, ol boıynsha el pozısııasynyń 58-den 6-orynǵa deıin ósýi baıqalady.
«Syrtqy ınvestısııalar» - ınvestısııalyq aktıvter portfeli 43 oryn (11 tarmaqqa ósý) (2022 jylǵy reıtıngte - 6,71 mlrd AQSh dollarynan 2023 jylǵy reıtıngte - 1,2 mlrd AQSh dollaryna deıin) jáne ınvestısııalyq mindettemeler portfeli (2022 jylǵy reıtıngte 1,42 mlrd AQSh dollarynan 2022 jylǵy reıtıngte 2,38 mlrd. AQSh dollaryna deıin) boıynsha oń serpinge baılanysty.
«Úkimettiń tıimdiligi» faktory boıynsha Qazaqstan 2 tarmaqqa kóterilip, 23-orynǵa ıe boldy. Jaqsartý 3 qosalqy faktor bólinisinde el pozısııalarynyń artýymen túsindiriledi:
«Memlekettik qarjy» - 16-oryn (3 tarmaqqa ósý) negizinen memlekettik bıýdjettiń qalyptasqan profısıti esebinen (IJО́-niń 0,09%, 2022 jyly-IJО́-niń - 4,1%);
«Bıznes týraly zańnama» - 29-oryn (5 tarmaqqa ósý);
«Qoǵamdyq júıe» - áıelder men erler arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıi (1,31-den 1,28-ge deıin) arasyndaǵy aıyrmashylyqtyń tómendeýine, sondaı-aq «Baspasóz bostandyǵy» álemdik reıtınginde el pozısııasynyń joǵarylaýyna (59-dan 53-orynǵa) baılanysty 34 oryn (3-tarmaqqa ósý).
«Bıznestiń tıimdiligi» faktory sheńberinde qosalqy faktorlar boıynsha jaǵdaıdyń jaqsarýyna baılanysty el pozısııasynyń 1 tarmaqqa 31 orynǵa deıin kóterilýi baıqalady:
«О́nimdilik jáne tıimdilik» - «Jalpy ónimdiliktiń naqty ósýi (SQP)» kórsetkishi boıynsha oń dınamıkaǵa baılanysty 40-oryn (9 tarmaqqa ósý) (2022 jylǵy reıtıngtegi 0,26%-dan 2023 jyly 3,19%-ǵa deıin).
«Qarjy» - qarjy kartalarymen operasııalardyń ósýine (2 tarmaqqa ósý) (2022 jylǵy reıtıngte jan basyna shaqqandaǵy 11 576 AQSh dollarynan 2023 jyly jan basyna shaqqandaǵy 13 750 AQSh dollaryna deıin) jáne «Aksııalardyń bastapqy jarııa usynysy (IPO)» kórsetkishi boıynsha oń dınamıkaǵa baılanysty 43-oryn, ol boıynsha el 9 tarmaqqa ósti (2022 jyly 49-dan 2023 jyly 40-qa deıin).
«Infraqurylym» faktory boıynsha jaǵdaıdyń shamaly nasharlaýy – 47 oryn (1 tarmaqqa tómendeý) «Tehnologııalyq ınfraqurylym» – 52-oryn (1 tarmaqqa tómendeý) jáne «Ǵylymı ınfraqurylym» – 56-oryn (2 tarmaqqa tómendeý) qosalqy faktorlary boıynsha pozısııalardyń tómendeýi esebinen boldy.
Respondentterdiń pikirinshe, Qazaqstan Respýblıkasy ekonomıkasynyń neǵurlym tartymdy 5 faktorynyń qataryna mynalar jatady: qolaıly bıznes-orta (respondentterdiń 56,9%), ekonomıkanyń serpindiligi (52,0%), qarjylandyrýǵa qoljetimdilik (43,5%), básekege qabiletti salyq salý júıesi (42,7%), saıasattyń turaqtylyǵy men boljamdylyǵy (42,7%).