Jańbyrdyń az túsýinen bolsa kerek, sońǵy jyldary Shyǵys Qazaqstannyń birqatar óńirinde shóp seldir. Malmen jan baqqan aýyl turǵyndary alty aı qystan tórt túligin qalaı alyp shyǵaramyz dep alańdaıdy. Ásirese mamyrǵa deıin qar jamylyp jatatyn Marqakól, Katonqaraǵaı óńirleri úshin qıyn. Aýyl sharýashylyǵy mamandary da jospardaǵy jemshópti jınaı alý-almaýyn dóp basyp aıtpady.
Byltyr qarapaıym turǵyndar mal azyǵyn buta-qaraǵannyń arasyn qýalaı shaýyp, tyshqanshylap jınaǵan. Bıyl da sol, sýarmaly nemese ózen-kóldiń mańyndaǵy shabyndyqtar bolmasa, tepseńder men alańqaılardyń shóbi tym suıyq. Ádette shóp shyqpaǵan óńirlerde maldyń quny arzandap, shóp baǵasy qymbattaıdy.
– «Balapandy kúzde sanaıdy» demekshi, shópke áli shyǵa qoımadyq. Tehnıkalarymyzdy ázirlep, asaı-múseıimizdi túgendep jatyrmyz. Onyń ústine, kóktem kesh shyqty, jaz jaýyn-shashynsyz. Shóp jetilip úlgere qoıǵan joq. Jetilgen kúnniń ózinde túsim mol bola qoımaıtyn sekildi. Shóp shyqpasa, kópshilik el mal basyn azaıtýǵa tyrysady. Sóıtip, qysylǵan el áýre-sarsańǵa túsip baqqan malyn arzanǵa satýǵa májbúr bolady, deıdi Katonqaraǵaı aýdany, Shyńǵystaı aýylynyń turǵyny Rınat Bolatuly.
Aıtqandaı, ekpe shópterdiń ózi pisip úlgergen joq. Jylda maýsym ortasynda kópjyldyq jońyshqany shaýyp alar edi. Bıyl áli shalǵy túse qoımady. О́simdiktiń botanıkalyq quramy, qunarlyǵy babyna kelgende bir-aq shabady. Qunarly shópte turǵan mal da kúıin bermeıdi.
Statıstıkalyq derekterge súıensek, byltyr maldy qystan qysylmaı shyǵarý úshin aýyl sharýashylyǵy qurylymdary 2 590 myń tonna shóp, 122 myń tonna pishendeme, 250 myń tonna súrlem, 161 myń tonna saban, 245 myń tonna jem daıyndalǵan. Bıylǵy meje de osy jospardyń mańaıynda. Alaıda oryndala ma?
– Bıyl da qol tartpamen shabýǵa týra keletin sekildi. Sebebi alańqaılardaǵy shóp kúıip ketti. Qorshalǵan jerimiz bolsa, ózimiz-aq sýaryp alar edik, deıdi aýyl turǵyny Aıdyn Nurǵabden.
О́zimiz-aq sýaramyz degennen shyǵady, keıbir aýdandarda arnaıy jerge jańbyr men qar sýyn jınap, tyń tásilmen shabyndyqtardy sýarýdy qolǵa almaq. Eger júzege assa, qurǵaqshylyq jyldary sharýalar alańsyz jerin sýaryp, mol ónim alýǵa múmkindik mol bolar edi.
Deıturǵanmen, dál qazir shóptiń túsimine baılanysty kesip, pikir aıtýǵa bolmaıdy. Bir anyǵy, statıstıkalyq derekterde jemshóp túsimi jyldan-jylǵa kóbeıip kele jatyr. Sebebi shabyndyq kólemin keńeıtý boıynsha oblysta jumystar júıeli túrde júrgiziledi. Máselen, byltyr shabyndyq jerler kólemi 14,6 gektarǵa artqan. «Amanat» partııasy janynan qurylǵan «Jer amanaty» komıssııasynyń muryndyq bolýymen paıdalanylmaı, ıgerilmeı jatqan jerler de memleketke qaıtarylyp, komıssııa arqyly jerdi shynymen qajet etetin azamattarǵa úlestirip jatyr.
Shyǵys Qazaqstan oblysy