Jer qoınaýyn paıdalaný erejesi jetildiriledi

Atap aıtqanda, depýtattar «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń kodeksine jer qoınaýyn paıdalaný salasyn jetildirý máse­leleri boıynsha ózgeris­ter men tolyqtyrýlar en­gizý týraly» zań jobasyn tal­qylady. Atalǵan qujatqa sáıkes, jer qoınaýyn paıda­laný­shylarǵa daıyndyq keze­ńinde uńǵymalardy burǵy­laýǵa ruqsat berilmek

Ruqsat etilgen jumys túr­leriniń tizimine uńǵy­malardy qaıta ashý, obektilerdi oprobasııadan jáne synaqtan ótkizý de kiredi. Olardy iske asyrý ekologııalyq saraptamadan ótkennen keıin bekitilgen ken ornyn ıgerý jobasynyń negizinde ruqsat etiledi.

«Jalpy, zań jobasy teris áleý­mettik-ekonomıkalyq já­ne quqyqtyq saldarǵa ákep soq­tyrmaıdy, memlekettik bıýd­jetten qosymsha qar­jy­lyq shyǵyndardy talap etpeıdi, sonymen qatar jer qoınaýyn paıdalaný jó­nin­degi operasııalardy júr­gizýdiń retteýshi sharttaryn jaqsartýǵa múmkindik bere­di. Atap aıtqanda, prak­tı­ka­lyq geologııalyq barlaý ju­mys­taryna jedel kóshý, bar­lyq saraptamanyń mer­zimin 8-12 aıǵa deıin qys­qartý, rásimder boıynsha ákim­­shilik shyǵyndaryn 2 ese­ge (120 kúnnen 50 kún­ge de­ıin) qysqartý, son­daı-aq ın­ves­tısııalyq tartym­dylyqty arttyrý eskerilgen», dedi zań jobasy jóninde baıandama jasaǵan depýtat Dúısenbaı Turǵanov.

Taǵy bir túzetý jer qoı­naýyn paıdalanýshyǵa keli­simsharttyq mindettemeni oryn­damaǵany úshin aıyppul tólemeı, barlaý kezeńinde seıs­mıkalyq barlaý nátı­je­leri boıynsha keleshegi joq uńǵymany burǵylaýdan bas tartý quqyǵyn beredi. Ol úshin seısmıkalyq barlaý ju­mystaryn júrgizip, barlaý men óndirýge arnalǵan kelisimshart jasalǵan kúnnen bastap úsh jyldan keshiktirmeı tıisti ótinish berýi qajet.

Sonymen qatar qurlyq­taǵy barlaý jumystaryn júr­gizý kezeńinde barlaý joba­laryn ázirleý jáne bekitý kezin­degi habarlama jasaý tár­tibin engizýdi eskere otyryp, geo­logııalyq barlaý ju­mys­taryna jedel kóshý qa­ras­tyrylǵan. Budan bólek, jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyna aýyrtpalyq salýǵa ruqsat berýdiń jeke tártibi jáne ony berý merzimin on bes jumys kúnine deıin qysqartý jáne basqa da túzetýler engiziledi.

Budan bólek, jalpy otyrysta «Qazaqstan Respýblı­kasynyń keıbir zańnamalyq akti­lerine eksporttyq-kre­dıttik agenttik jáne shıki­zat­­tyq emes taýarlardyń (ju­­mystardyń, kórsetiletin qyz­metterdiń) eksportyn il­geriletý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy qaraldy. Atalǵan qujat jó­ninde Saýda jáne ıntegrasııa mınıstriniń mindetin atqarýshy Qaırat Tórebaev baıandama jasady.

«Zań jobasy saqtandyrý­ǵa jáne qaıta saqtandyrýǵa arnalǵan lısenzııasyz áreket etetin, shıkizattyq emes eksportty qarjylyq qoldaý jáne damytýdyń negizgi sharalaryn biriktirýge múmkindik bere­tin eksporttyq-kredıt­tik agent­tiktiń arnaıy quqyq­tyq mártebesin qurýǵa ba­ǵyt­­tal­ǵan. Qujat jobalaý qyz­meti jónindegi vedomstvo­­aralyq komıssııa joba tu­jy­­rym­damasyn maqulda­dy. Reseı, Majarstan, Aýstra­lııa jáne Úndistandaǵy eks­port­tyq-kredıttik agenttik táji­rıbesine taldaý júrgizildi. Ol EKA eksporttyq operasııa­lardy saqtandyrýdy, qaıta saqtandyrýdy, kepildendirýdi jáne qarjylandyrýdy júzege asyratynyn kórsetti», dedi Q.Tórebaev.

Mınıstrlik ókiliniń aı­týyn­sha, EKA qurý barysynda analogti úlgide saqtandyrý, qaıta saqtandyrý, kepildik berý, ýaǵdalasqan salymdar, sýbsıdııalaý, ıaǵnı ózge kom­panııalardyń fýnksııa­lary­men qaıtalanbaı­­tyn fýnk­­sııalardy qarastyrý usynylady.

Osy oraıda eksporttyq-kredıttik agenttik jumysynan qandaı nátıje kútiletinine toqtaldy. Birinshiden, 2025 jylǵa oraı 41 mlrd dol­­lar­ǵa deıin shıkizat­tyq emes taýarlar eksporty kó­lemi­niń ósýi týraly «Qazaq­stan­dyq­tardyń ál-aýqatyn art­tyrý­ǵa baǵyttalǵan or­nyq­ty ekono­mıkalyq ósý» ulttyq jobasy ındıkatoryna qol jetkiziledi.

Ekinshiden, eksporttaýshy­lardy qoldaýda mańyzdy fýnk­sııalardy ıelenetin ekono­­mıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń damy­ǵan eld­eri tájirıbesi boıyn­sha elimizde alǵash ret za­ma­naýı eksporttyq-kredıt­tik agent­tik qurylady. Úshin­shi­den, operasııalyq qyzmetke ara­­las­pastan, Úkimetke jáne múd­deli memlekettik orga­n­darǵa EKA esep berý jáne ba­qy­­laýyn­da bolý meha­nızm­deri qurylady.

«Zań jobasy arqyly «Saýda qyzmetin retteý týraly» zańda EKA quqyq­tyq mártebesin kózdeý usyny­lady. Iаǵnı shıkizattyq emes eksportty damytý men ilgeriletýde ulttyq ınstıtýt mártebesin ıelenetin, Úkimettiń sheshimi boıynsha aıqyndalatyn zańdy tulǵa uǵymy túsindiriledi», dedi Q.Tórebaev.

Budan keıin depýtattar «Eýra­zııalyq qaıta saqtandyrý kompanııasyn qurý kelisimin ratıf­ıkasııalaý týraly» zań jobasyn qabyldady. Eýra­zııalyq qaıta saqtandyrý kom­panııasy Eýrazııalyq eko­nomı­kalyq odaq aıasyn­da halyq­aralyq qarjy uıy­my retinde áreket etedi jáne eks­port­taýshy­lardyń saqtan­dyrý táýekel­deriniń bir bóligin óz moınyna alady.

«Bul kelisimdi jasasý oǵan múshe memleketterdiń eksportty qoldaýdyń birlesken shara­laryn, onyń ishinde saq­tan­dyrýdy kózdeıtin Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly sharttyń 41-tarmaǵyn iske asyrý. Atal­ǵan qujat jańadan qury­la­tyn Eýrazııalyq qaıta saq­tandyrý kompanııasynyń maq­sa­ttaryn, mártebesin jáne min­det­terin aıqyndaıdy. Kom­­pa­nııanyń fýnksııalaryn jáne jarǵylyq kapıtalǵa qaty­­sý úlesterin tóleý tárti­bin bekitetin jarǵy kelisimniń ajyramas bóligi bolady», dedi Q.Tórebaev.

Onyń aıtýynsha, kelisim­di qabyldaý EEK-ke múshe memleketterdiń qarjy uıym­daryna ózara halyqaralyq saýda jáne ınvestısııalyq qyzmetti qoldaýǵa, birlesken bıznes-jobalardyń úshinshi el­derdiń naryqtaryna shy­ǵýy­na belsendi qatysýǵa múmkindik beredi.

«Eýrazııalyq qaıta saqtan­dyrý kompanııasy eksport­tyq-ımporttyq operasııalar­dy qoldaıtyn uıymdardy qaıta saqtandyrý qorǵanysy­men qamtamasyz etý arqy­ly syn-qaterlerin tómen­de­tedi. О́z kezeginde el ekonomı­kasy EAEO elderimen saýda aınalymyn edáýir ulǵaıtý, olardyń birlesip óndirilgen ónimderin úshinshi elderge ótkizý úshin serpin alady. Keli­simde qoldanystaǵy zańna­manyń barlyq talaby es­kerilgen, osyǵan baıla­nys­ty ony ratıfıkasııalaý Qazaq­stan zańdaryna esh ózgeris engizbeıdi», dedi Q.Tórebaev.

Sondaı-aq jalpy otyrysta Májilis komıtetteri bir­qatar ratıfıkasııalanatyn qujatty jumysqa aldy. Olardyń qatarynda Táýel­siz Memleketter Dostas­ty­ǵyna qatysýshy elderdiń aýmaq­taryn sanıtarlyq qor­ǵaý salasyndaǵy ynty­maqtastyq týraly kelisim, Qazaqstan men Qytaı úkimetteri arasyndaǵy memleketterdiń azamattaryna qatysty aqparat almasý týraly kelisim bar. Jıyn sońynda depýtattar tıisti memleket­tik mekemeler basshylaryna saýal­daryn joldady.