Astana Media Week: Seriktestik pen áriptestik alańy

Elimizdiń jáne sheteldiń jetekshi medıa sarapshylary men mamandary bas qosqan forým osymen jetinshi márte ótkizilip otyr. «Medıa kúshi: úrdister, ózgerister, etıka» taqyrybyn arqaý qylǵan úsh kúndik jıynnyń alǵashqy kúni jańa trendter, podkastar, neırojeli, feıkter jáne synı oılaý máselelerine arnaldy.

Aptalyqtyń ashylýynda Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva otyrysqa qatysýshylardy quttyq­tap, sóz sóıledi. «Buqaralyq aqparat quraldary qoǵamdyq ómirdiń barlyq salasyna óz yqpalyn tıgizedi. Salada úzdiksiz transformasııa jáne sıfr­landyrý ádisteri, jańa platformalar, kommýnıkasııa jáne habarlama berý quraldary únemi ózgerip otyr. Munyń BAQ-ty ınnovasııalarǵa beıimdelý­ge, únemi damyp, jetildirip otyrýǵa ıtermeleıtini anyq. Sondyqtan ózara tájirıbe almasyp, bilimimizben bólisý de aptalyqtyń mańyzy zor. Bul jerde aıtylǵan keleli oılar, ıgi bastamalar bárimiz úshin de paıdaly bolady», dedi mınıstr.

Medıaaptalyqtyń birinshi kúni sıfr­lyq jaýapkershilik jáne BAQ qaýip­sizdigi taqyrybyndaǵy plenarlyq otyryspen ashyldy.

«Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamdyq birlestiginiń bas­shysy Raýan Kenjehanuly mode­ra­tor­lyq etken otyrysqa Máde­nıet jáne aqparat vıse-mınıstri Evge­nıı Kochetov, «Mır» mem­leket­­ara­lyq teleradıokompanııa­sy tór­aǵasynyń orynbasary Eka­­­terı­na Abramova, Qyr­­­ǵyz ult­tyq «Kabar» aqparattyq agent­ti­gi­­niń dı­rektory Mederbek Sher­me­ta­­lıev, Qazaqstandaǵy túrik Radıo­­televızııalyq korporasııasy ókil­diginiń dırektory Mehmed Zahıd Chalyshkan spıker retinde qatysty.

«Veb medıanyń paıda bolýy jalpy medıaındýstrııany túbe­geıli ózgertip jiberdi. Biz ony qalaı retteımiz dep shara qabyl­daýǵa tyrysyp jatqanda áleý­mettik medıa paıda boldy. Biz endi ony zerttep, ómirimizge qalaı áser etetinin boljaımyz degenshe áleýmettik jeliler tek baılanys quraly emes, buqaralyq aqparat quralyna aınalyp shyǵa keldi. Odan keıin messendjerler de solardyń qataryna qosyldy. Osyǵan oraı medıasaladaǵy zańnamany zaman talaptaryna saı jańǵyrtý mindeti aldymyzdan shyqty. Nátıjesinde elimizde azamattar úshin qaýipsiz ınternet-keńistik qurýǵa baǵyttalǵan «On­laın-platformalar jáne on­laın-jarnama týraly» zań qabyl­dandy. Sonymen qatar, bıyl mem­le­­kettik aqparattyq saıasatty is­ke asyrýdyń negizgi baǵyttaryn aı­qyn­daıtyn aqparattyq doktrına qa­­byl­dan­dy», degen otyrys moderatory Raýan Kenjehanuly osy ta­qy­ryp­ty ári qaraı jalǵastyrý úshin Má­denıet jáne aqparat vıse-mınıstri Evgenıı Kochetovke sóz berdi.

Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, «Onlaın-platformalar jáne onlaın-jarnama týraly» zań – Ortalyq Azııada osy sala bo­ıynsha tuńǵysh qabyldanǵan retteýshi qujat. «Mass-medıa» týraly zań qazirgi kúni Májiliste qaralyp jatyr. «Men «Onlaın-platformalar jáne onlaın-jarnama týraly» zańǵa toqtalǵym keledi. Ol qazirgi kúni jumys istep jatyr. Aıta keter jaıt, zań qabyldanbaı turyp-aq qoǵamda biraz talqyǵa salynǵan jáne áli de talqylanyp jatqan suraqtar týyndaǵan bolatyn. Birinshi másele – jańa zań blogerlerdi tirkeýden ótýge mindetteıdi degen jańsaq túsinik. Bul durys emes. Elimizde blogerlerdi tirkeýge alý jaıynda jospar eshqashan bolǵan emes. Alaıda zańda ınflıýenser degen uǵym bar. Ol onlaın-plat­formalarda kásipkerlikpen aı­na­lysatyn adam degendi bil­diredi. Eger sen tabys tabýmen aına­lyssań, kásibińniń kólemine qaraı shaǵyn nemese orta bıznes sýbektisi retinde jumys isteýiń kerek. Iаǵnı jeke kásipker nemese JShS retinde tirkelýiń qajet. Bar bolǵany osy ǵana. Ekinshi másele memlekettik tilge qatysty. Qazirgi kúni bul baǵytta alǵa jyljý bar. Máselen, Telegram-da qazaq tilindegi ınterfeıs paıda boldy. Qazir osy baǵytta TikTok je­li­si jumys júrgizip jatyr. Instagram-nyń storısinde avtomatty túrde qazaq tiline aýdarý múmkindigi qosyldy. Feısbýkte de avtomatty aýdarý fýnksııasy bar. Biz qazaq tilin damytý baǵytynda jumys júrgizip jatqan onlaın-platformalarǵa alǵysymyzdy bildiremiz», dedi ol.

«Kabar» Qyrǵyz ulttyq aqpa­rat­tyq agenttiginiń dırektory Mederbek Shermetalıevtiń aıtýynsha, qazirgi geosaıası turaq­syzdyq zamanynda mem­lekettiń ornyqty damýy aqpa­rattyq qaýipsizdikpen tyǵyz baılanys­ty. «Biz aqparat keńis­tiginde ózge eldiń oıynshy­lary belsendilik tanytyp jat­qan elde turaqsyzdyq bolyp jatqanyn kórip otyrmyz. Qyrǵyzstanda da feıkter men jalǵan aqparattar arqyly qoǵamda kıkiljiń ornatý­ǵa, kórshi memlekettermen urys­tyryp qoıýǵa, ózara senimsizdik pen dushpandyq otyn tutatýǵa tyrys­qan jaǵdaı­l­ar san márte boldy. О́ıtkeni biz­diń aqparattyq keńistigimiz kóp jyl boıy tolyqqandy ashyq jaǵdaıda turdy. Sonyń saldarynan jalǵan faktiler taratatyn qara nıettilerdiń paıda bolýy­na ákep soqty. Shyn máninde, sóz bostandyǵy men feık taratý  bir nárse emes», degen ol bizdiń elimizdegi onlaın-platformalar týraly zańnyń qabyldanýyna oń baǵasyn berdi.

Astana Media Week-tiń birin­shi kúngi «Medıatransformasııa» atty paneldik sessııa BAQ sa­lasyndaǵy ózgerister taqy­ryby­na arnalady. Onyń spıker­leri – Senat depýtaty, Bas redaktorlar klýbynyń prezıdenti Bıbigúl Jeksenbaı, «Qazaqstan «RTRK» AQ basqarma tóraǵasy Lázzat Tanysbaı, jýrnalıst jáne medıamenedjer Arman­jan Baıtasov, «Habar» agenttigi AQ birinshi orynbasary Lázzat Júnisova, «Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵy» KeAQ basqarma tóraǵasy Qurman­bek Jumaǵalı dástúrli medıa­quraldar men jańa medıanyń damýy, kıno túsirý sekildi ózekti taqyryptardy talqylady.

Al «Qazirgi zamanǵy televıde­nıeniń sıfrlyq kontýryndaǵy jarnama» paneldik sessııasyna qatysýshylar kontekstik jarnama men agressıvti marketıng­tiń ústemdigi kezinde teledıdar aýdı­­torııasynyń nazaryn qalaı aýdarý­ǵa bolatynyn talqylady. Usy­­nylǵan taqyryptar qata­rynda dıdjıtalızasııanyń medıajarnama naryǵyna áseri jáne jarnama strategııasyndaǵy sońǵy trendter bar. «Ulttyq medıa qaýymdastyǵy» ZTB tór­aǵasy, «Habar» agenttiginiń basshysy Kemelbek Oıshybaev mo­de­ra­torlyq etken otyrysta osy naryqtyń jetekshi qatysý­shylary – «Fremantle Media» kompanııasynyń TMD jáne Baltyq boıy elderindegi formattardy satý jónindegi dırektory (Estonııa) Anne Kırsıpýý, Lumiers (Reseı) kompanııasynyń teń quryltaıshysy, seriktesi Marııa Kosareva, «VI Kazakhstan» bas dırektory Ilmýrad Jumaev, «International media service» kompanııasynyń basqarýshy dırektory Dilmýrad Rahımov jáne «Ortalyq Azııa jarnama qaýymdastyǵy» ZTB atqarýshy dırektory Anna Tıýtkova oı-pikirlerin ortaǵa saldy.

Aptalyqtyń alǵashqy kúni «Synı turǵydan oılaý: nege biz kórgenimizge, estigenimizge jáne oqyǵanymyzǵa senbeımiz?» taqyrybyndaǵy Media Talks beıresmı konferensııasynda aqparattyq soǵystar men feık jańalyqtar keń taralǵan dáýirde qalaı jumys isteý kerek degen másele talqylanady. Sarapshylar haıp, klıkbeıt, feıkter, sondaı-aq sıfrlyq ortadaǵy jýrnalısterdiń jańa etıkasy men kásibı minez-qulqy týraly sóz qozǵady. Spıkerler qatarynda qazirgi zamanǵy kreatıv jáne medıaındýstrııa ókilderi: tanymal rejısserler, fotograftar, jýrnalıster men prodıýserler boldy. Solardyń biri – rejısser jáne ssenarııst, «Cannes World Film Festival»-dyń «Úzdik mýzykalyq klıp rejısseri» syılyǵynyń ıegeri Malık Zenger jasandy ıntellekt medıa qyzmetkerleri men jýrnalısterdi jumyssyz qaldyra ma degen ózekti suraqqa pikirin bildirdi.

«Jasandy ıntellekt dáýiri bas­taldy. Kóbi neırojelige qaýippen qaraıdy, olar neırotehnologııalar kóptegen mamandyqty almastyrady, ýaqyt óte kele adamzatty yǵystyryp jiberedi dep oılaıdy. Bul aǵaıyndy Lıýmerler – adamzatqa kıno álemine jol ashqan fransýz kınoındýstrııasynyń ańyzǵa aınalǵan «atalary» qu­by­lysyn eske túsiredi. Olar alǵash­qy kınorolıkterdi túsirip, ek­ran­ǵa shyǵardy. Adamdar aǵaıyn­dy­lardyń danyshpandyǵyn bir­­den qabyldamady. Mysaly, «Po­ıyz­dyń La Sota stansııasyna kelýi» atty kartına kórermenderdiń ártúrli reaksııasyn týdyrdy. Úlken ekran men «zalǵa» qaraı kele jatqan poıyz seansqa kelý­shilerdiń úreıin týǵyzyp, olar artyna qaramaı kınozaldan júgirip shyqqan. Al qazir kınoteatrlar jaqsy. Neırojeli – adamnyń odan ári tehnologııalyq damýy», dedi Malık Zınger.

Osy kúni Astana Media Week alańdarynda ashyq jáne jabyq pıtchıngter ótti. Kontent-meıkerler óz jańalyqtaryn jetekshi BAQ pen korporasııalardyń basshylaryna tanystyrý múmkindigine ıe boldy. Alǵash ret «Dope Soz», «Vzletaem», «Abay LIVE», «Na volne» sekildi táýelsiz podkast avtorlary men dıdjıtal kontent­ter usynylyp, qarapaıym qyzyǵý­shylyqtan bastap podkast ındýs­trııasyn qalaı qurýǵa bolatyny týraly egjeı-tegjeı aıtyldy.

Astana Media Week 23 qyr­kúıekke deıin jalǵa­sady. Búgin, ıaǵnı aptalyqtyń ekinshi kúni óńirlik BAQ forýmy ótedi. Munda tek bizdiń elimiz emes, búkil Ortalyq Azııa men TMD problemalary sóz bolady. Jalpy, medıaaptalyqqa 2 myńnan astam qonaq, elimizdiń jáne shetelden kelgen 60 medıaındýstrııanyń top-menedjerleri, 20-ǵa jýyq respýblıkalyq telearna jáne 50-den astam prodakshn-kompanııa qatysyp jatyr.

Sondaı-aq keshe baspa, radıo, ınternet-jýrna­lıs­­tıka sala­syndaǵy «Urker-2023» ult­tyq syılyǵy nomınant­tary­nyń short-lısti jarııalandy. Onyń jeńimpazdary Astana Media Week aptalyǵynyń úshinshi kúni, ıaǵnı erteń anyqtalyp, olarǵa «Urker» estelik músinshesi jáne bir mıl­lıon teńge mólsherindegi aqshalaı syılyq tabystalady.