• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Prezıdent 06 Qazan, 2023

Muǵalim bolý – qasterli mindet

822 ret
kórsetildi

Elordada I respýblıkalyq pedagogter sezi ótti. Kele­li jıynǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev arnaıy qatysty. Son­daı-aq mańyzdy is-shara­ǵa elimizdiń ár óńirinen 700-den asa pedagog jınaldy. Alqaly basqosýda bilim berý júıesindegi ózekti má­se­leler men onyń tıimdi she­shimderi aıtylyp, úzdik pedagogter marapattaldy.

5 myń pedagog jetispeıdi

Respýblıkalyq pedagogter sezin ashqan Prezıdent áýeli bilim berý salasynyń qyzmetkerlerin kásibı merekemen quttyqtady.

– Búgin, shyn máninde, óte mańyzdy jıyn. Sebebi ustaz – eń aldymen, qadirli maman. Al ustaz bolý – qasterli mindet. Búginde elimizdiń bolashaǵy jarqyn bolyp, damyǵan memleketke aınalýy úshin muǵalimder qaýymy aıanbaı eńbek etip júr. Jalpy, kim-kimniń de jaqsy adam, myqty maman bolýy ustazyna baılanysty. Ahmet Baıtursynuly «Biz eldi túzeýdi bala oqytý isin túzeýden bastaýymyz kerek» degen. Ult ustazynyń bul sózi qashanda oryndy. Bilim men ǵylym – tabysqa jetýdiń eń basty kilti. О́skeleń urpaqqa taǵylymdy tárbıe jáne ozyq bilim berý – óte mańyzdy mindet. Meniń bastamammen 2019 jyly «Pedagog mártebesi týraly» zań qabyldandy. Keıingi tórt jylda ustazdardyń jalaqysy 2 ese ósti. Jaqynda balabaqsha tárbıeshileriniń aılyǵy 30 paıyzǵa kóbeıdi. Ustazdardyń eńbek demalysy uzartyldy. Muǵalimniń mindetine kirmeıtin artyq jumystyń bári alynyp tastaldy. Ustazdardyń kásibı biliktiligin arttyrý máselesine basa mán berilip jatyr. «Bolashaq» baǵdarlamasymen úsh jylda 220-ǵa jýyq pedagog shetelde oqyp keldi. Muǵalim mamandyǵyn tańdaǵan jastarǵa qoıylatyn talap kúsheıdi. Osy saladaǵy stýdentterdiń stıpendııasy 2,5 ese kóbeıdi. Bir sózben aıtqanda, eń aldymen bilikti ustaz daıarlaý isine aıryqsha mán berip otyrmyz, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdenttiń aıtýynsha, jańa dáýirde mekteptiń jaǵdaıy mem­lekettiń damýyna tikeleı yq­pal etedi. Al mekteptiń qan­daı bolmaǵy ustazǵa baılanys­ty. Búginde pedagogıka sala­sy ǵylymnyń eń mańyzdy tar­ma­ǵynyń birine aınaldy. Son­dyqtan bul salaǵa túbegeıli jańa kóz­qaras qajet. Zamanaýı tehno­lo­gııanyń kómegimen bilim berý jú­ıesin jedel ári tıimdi jań­ǵyr­týǵa bolady. «Bilim sala­syn eń úzdik halyqaralyq stan­dart­tarǵa saı damytý kerek. Muǵalim­der­diń qajyrly eńbegi jáne oqýshy­lardyń daryny men talaby naqty jemisin berip keledi. О́renderimiz shırek ǵasyrda álemniń eń bedeldi pán olımpıadalarynan 12 myńǵa jýyq medal ıelendi. Bul – Izraıl, Túrkııa, Kanada sııaqty bilim sapasy joǵary memlekettermen shamalas kórsetkish. Osynyń bári – pedagogterdiń tabandy eń­bektengeniniń jemisi.

Túrli qıyndyqqa qaramastan, mindetin adal atqaryp kele jat­qan barsha ustazdarǵa alǵysyn bildirgen Qasym-Jomart Toqaev bilim salasyna qatysty birqatar mańyzdy máselege toqtaldy.

– Birinshi másele. Ustazdardyń biliktiligin arttyrýymyz kerek. Maǵjan Jumabaıuly «Alty Alashtyń balasy bas qossa, tór – muǵalimdiki» degen. Halqymyz keleshektiń kilti bilimde ekenin tereń túsingen. Sol sebepti us­taz­dy erekshe qadirlegen. Pe­dagog – ulttyń jańa sapasyn qa­lyp­tastyrý úderisindegi eń ma­ńyz­dy býyn. Sondyqtan bilim berý júıesin joǵary bilikti maman­darmen tolyq qamtamasyz etý óte mańyzdy. Alaıda qazir mek­tep­terimizde mamandar tapshy. Búgin­de elimizde 5 myń pedagog je­tis­peıdi. Bul kórsetkish jyl­dan-jylǵa artyp barady. Al peda­gogıka salasynda oqyǵan árbir besinshi túlek óz mamandyǵy boıynsha jumys istemeıdi. Buǵan qo­sa muǵalimderdiń 23 paıyzynda ǵana joǵary biliktilik sanaty bar. Munyń bári pedagogterdi daıar­laý jáne olardyń bilik­tiligin arttyrý tásilderin túbe­geıli ózgertýdi qajet etedi. Joǵa­ry oqý oryndaryndaǵy pe­d­a­go­gıkalyq mamandyqtarǵa qa­tys­ty baǵdarlamalardyń basym bóligi zaman talabyn eskermeıtin buryn­ǵy ádistemelerge negizdel­gen. Zamanaýı tásilder men tehnolo­gııany engize otyryp, oqý baǵ­dar­lamalaryn qaıta qaraý, jańǵyrtý qajet, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent atap ótkendeı, joǵary kýrs stýdentteriniń peda­gogıkalyq tájirıbesine aıryq­sha mán beriledi. Bolashaq muǵalimder naqty bilim berý úderisine barynsha tereń boılaý úshin joǵary oqý oryndary mekteptermen tyǵyz qarym-qa­tynasta jumys isteýi kerek. Jyl saıyn elimizde magıstr dárejesin alǵan biliktiligi joǵary peda­gogterdiń qatary artyp keledi. Qazirgi tańda olardyń sany 21 myńnan asty. Olar – bilim berý isine ozyq ádisterdi engize alatyn kásibı mamandar. Jańa tıptegi bilim berý uıymdarynyń bolashaq basshylarynyń negizgi quramy osyndaı mamandardan jasaqtalady.

– Jalpy, pedagogterdiń bilik­­tiligin baǵalaý jáne arttyrý júıesin jańǵyrtý qajet. Sony­men qatar salalyq mınıstr­lik bilik­­tilik talaptaryn jıi ózger­­tý arqyly oqytýshylarǵa qysym jasaýdy toqtatýy kerek. Oıy­na ne kelse, sony isteıtin sheneý­nik­terdiń júgensizdigine tosqaýyl qoıǵan jón. Muǵalimder tynysh, turaqty jáne alańsyz ju­mys isteýge quqyly. Pedagog kadrlar­dyń 60 paıyzǵa jýyǵy óńirlik jo­ǵary oqý oryndarynda daıarlanady. Sondyqtan óńirler deńgeıinde jas muǵalimderdi qoldaýdyń mańyzy zor. Ákimder pe­dagogterdi daıarlaý jáne ju­mysqa ornalastyrý úshin qo­laı­ly jaǵdaı jasaýy kerek, – dedi Prezıdent.

 

Mektep eń qaýipsiz orynǵa aınalýǵa tıis

– Ekinshi másele, balalarymyz zamanǵa saı ozyq bilim alýy qajet. Qazir eńbek naryǵy óte jyldam ózgerip otyr. Kóptegen salaǵa jasandy ıntellekt enip jatyr. Bul úderis jyldan-jylǵa qarqyn ala beretini sóz­siz. Búgin joǵary suranysqa ıe mamandyq erteń qajet bolmaı qalýy múmkin. Ǵalymdar 2050 jylǵa qaraı qazirgi kásipterdiń jartysyna jýyǵyn sıfrlyq jáne tehnıkalyq júıeler almas­tyrady degen boljam aıtady. Sondyqtan azamattarymyz jańa zamanǵa qajetti daǵdylardy úı­renýi kerek. Bul – óte mańyzdy mindet. Buryn «alǵan dıplomyń ómir boıy azyq bolady» degen túsinik bar edi. Endi onyń ornyn «О́mir boıy oqy jáne úıren» degen qaǵıda basýy kerek. Qazir jumys berýshiler úshin, eń bas­tysy, dıplom nemese sertıfıkat emes. Olar izdene biletin, jańa talapqa ıkemdele alatyn, tártipti ári uqypty jas mamandardy baǵalaıdy. Iаǵnı qyzmetkerdiń qolyndaǵy qaǵazǵa emes, qarym-qabiletine mán beredi. Sondyqtan ár azamat úzdiksiz oqýy kerek. Osyndaı bilimge qushtarlyqty balanyń boıyna mektepten bastap sińirý qajet. Iаǵnı balalarymyz bilikti maman bolsyn desek, eń aldymen, orta bilim sapaly bolýy kerek, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev úshinshi másele retinde mekteptegi oryn tapshylyǵyn joıýǵa toq­taldy. Adam kapıtaly – eń bas­ty baılyq. Halqymyzdyń sany 20 mıllıonǵa jýyqtap qaldy. Elimizde jyl saıyn 400 myńnan asa bala dúnıege keledi. Demek, mektepke baratyn búldirshinder sany artady. Oqýshylardyń da jalpy sany eki ese kóbeıedi. Aldaǵy úsh jylda 1 mıllıonnan astam jetkinshek stýdent atanady. Bul – árıne, qýantarlyq jaıt. Alaıda demografııanyń ósý qarqyny bilim berý júıesine úlken salmaq túsiredi. Qazir­diń ózinde mektep tapshylyǵy eń ózekti máseleniń biri bolyp tur. Táýelsizdik jyldarynda elimizde 2 300-ge jýyq mektep salyn­dy. Sonyń nátıjesinde tórt aýy­symmen oqytýdan aryl­dyq. Degenm­en «úsh aýysymmen» oqý júıesi áli kúnge deıin saqtalǵan. Kóp­tegen mekteptiń tehnı­kalyq jabdyǵy eskirgen. Osy máseleniń bárin josparly túrde sheshý qajet.

– Meniń bastamammen eli­mizde «Jaıly mektep» jobasy júzege asyrylyp jatyr. Eki jyldyń ishinde barlyq aımaqta, sonyń ishinde aýyldyq jerlerde júzdegen bilim ordasy salynady. Sonyń nátıjesinde úsh aýysymmen oqytýdan birjola qutylamyz. Jaqynda ǵana men elimizdiń kásipkerlerimen kezdesý barysynda qaıyrymdy­lyq retinde oblystarda, qalalar­da mektep salý kerektigi týraly máseleni qozǵadym. Bul – azamattyq jaýapkershilik degen sóz. Sondyqtan kásipkerlerimiz osy jumysqa belsendi túrde kirisedi dep oılaımyn. Budan bólek, sybaılas jemqorlyq úshin jaýapqa tartylǵandardyń zańsyz tapqan tabysy mektep salýǵa jumsalyp jatyr. Qazirdiń ózinde 13 mektep salyndy. Jyl sońyna deıin taǵy da 33 mektep boı kóteredi. Jańa mektepterdegi bilim berý deńgeıi joǵary bolýy kerek, – dedi Memleket basshysy.

Bul – Prezıdent mán bergen tórtinshi másele. Mektepte balalar ózderin qaı jaǵynan da jaıly sezinýi kerek. Bógde adamdardy mektepke kirgizýge bolmaıdy. Sondyqtan bilim oshaqtary­nyń bárine dabyl qaǵý, beınebaqylaý júıesi ornatylady. Jaqynda Astana mektepteriniń birinde oqys oqıǵa boldy. Oqýshy aýyr jaraqat aldy. Bul jaǵdaı bilim oshaqtarynda qaýipsizdik talaptary tolyq saqtalmaıtynyn kórsetip otyr. Ásirese kóp jyl buryn salynǵan eski mektep­ter talapqa saı emes. Mınıstr­lik ákimdiktermen birlesip, mek­tep­terdiń qaýipsizdigin tolyq tek­serýi kerek. Sondaı-aq jańa mektepterdiń jobasyn jasaǵanda bul másele muqııat eskerilýge tıis.

Prezıdent atap ótkendeı, oqý­shylardyń bir-birine álim­jettik, tipti, zorlyq kórsetýi tyıylmaı otyr. Sonyń kesirinen olar óz-ózine qol jumsaýǵa deıin baryp jatyr. Býllıng balalar men jasóspirimderdiń densaýlyǵyna jáne olardyń jan dúnıesine orny tolmas zııanyn tıgizedi, damý úderisine keri áser etedi. Balalardyń áleýmettik ortadan shettep qalýyna, oı-sanasy­nyń buzylýyna ákep soqtyra­dy. Memleket balanyń quqyǵy men qaýipsizdiginiń qorǵalýyn qamtamasyz etýi kerek. Sondaı-aq býllıngke birjola tosqaýyl qoıýy qajet.

– Keıingi ýaqytta maǵan zor­lyq-zombylyq kórgen bala­lardyń ata-analarynan óti­nishter kelip túsip jatyr. Jas­óspirimderdiń qyl­mystyq psı­hologııasy men keıbir muǵa­limderdiń nemquraılyǵynyń qurbany bolǵan balalardyń jaı-kúıi júrekti aýyrtady. Men Prezıdent ákimshiligine qyl­mys jasaǵandardy zań júzinde jazalaý úshin osyndaı jaǵ­daılardyń bárin aıryqsha baqylaýǵa alýdy tapsyrdym. Ishki ister mınıstrligi, Bas prokýratýra balalardyń qaýipsizdigine qatysty ózderine júktelgen mindetti durys atqarýǵa tıis. Bala quqyqtary jónindegi ombýdsmen mundaı jaǵ­daı­lardyń bárin tirkep, maǵan baıan­­daýy qajet. Qatań shara qol­danamyz. Mek­tepterde zorlyq-zom­bylyq jasaý­shylardy bas­qa jol­men toq­tatý múmkin emes. Bilim oshaq­taryn­da qylmystyq psı­ho­l­ogııa­nyń taralýy sekildi keleń­­siz­­dik­ti túbirimen joıý kerek. Son­dyqtan osy jıynǵa Ishki ister mı­nıstri men Bas prokýrordyń birin­shi orynbasarlaryn arnaıy shaqyrdym. Tapsyrmanyń oryn­dalýyn talap etemiz. Men káme­letke tolmaǵandarǵa zorlyq-zom­by­lyq jasaǵan adamdardyń jazasyn qatańdatýdy tapsyrdym. Bul bastama jaqyn arada júzege asa­dy. Barsha ata-anaǵa aıtarym: balalaryńyzdyń zor­lyq-zom­by­lyq jasaýyna, qo­ǵam­dyq tártip­ti buzýyna jol ber­meńizder. Ási­rese olar­dy muǵalimderdiń aldyn­da qor­ǵa­mańyzdar. Balanyń beti­nen qaq­paımyn dep, onyń teris qylyq­taryna kóz juma qaraýdyń sońy ke­le­shekte qaıǵyly jaǵdaı­ǵa ákep soqtyrýy múmkin, – dedi Prezıdent.

 

Bilim sapasyndaǵy teńsizdik joıylady

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, taǵy bir mańyzdy mindet – qala men aýyl mektepterindegi bilim sapasynyń teńsizdigin joıý. Aýyl balalarynyń bilim alý múmkindigi shekteýli ekeni barshaǵa málim. Buǵan qajetti qural-jabdyqtyń jáne bilikti pedagogterdiń tapshylyǵy sebep bolyp otyr. Aýyldaǵy bilim oshaqtarynyń teń jartysy – shaǵyn mektepter. Onda barlyq pánniń muǵalimi bola bermeıdi. Bir synypta ártúrli jastaǵy balalar oqıdy. Munyń bári – jyldar boıy qordalanǵan túıt­kilder. Onyń kóbi jurttyń jappaı qalaǵa kóshýine baılanys­ty týyndady.

– Aýyl mektepterin zııat­kerlik, sondaı-aq qoǵamdyq orta­lyq retinde damytý mańyzdy. Aýyl mektebi jergilikti jurtty ortaq iske jumyldyrady. Osy oraıda kásipkerler qaýymyna da zor mindet júkteledi. Qazir memleket pen bıznestiń seriktestigi arqyly aýyl mektebin jańǵyrtý jumystary qolǵa alyndy. Osy tásilmen úsh jyldyń ishinde kem degende myń aýyl mektebin kerek-jaraqpen tolyq jabdyq­taý qajet. Aýyl mektepteriniń ki­tap­hanalaryn damytý másele­sine basa mán bergen jón. Kitap­hanada qajetti kitaptyń bári bolýy kerek. Iаǵnı ádebıet qala jáne aýyl oqýshylaryna bir­deı qoljetim­di bolýǵa tıis. Bala­larǵa teń múmkindik berý úshin bilim sapasyn barlyq aımaqta birdeı jaqsartý kerek. Otbasy jaǵdaıyna, ósken ortasyna qaramastan, barlyq balanyń sapaly bilim alýǵa qaqy bar, – dedi Prezıdent.

– Bilim berý úderisin sıfr­landyrý qarqynyn jedeldetý mańyzdy. Shyn máninde, Qazaq­standa álemniń bedeldi oqý oryndarymen básekelese alatyn myqty mektepter bar. Bi­raq ondaı bilim oshaqtarynda bala­larymyzdyń júzden bir bóligi ǵana oqıdy. Al sıfrlyq sheshimder ozyq pedagogıka­lyq tájirıbeni tez ári tıimdi túr­de keńinen taratýǵa múmkindik beredi. Sol arqyly, tipti, shalǵaı aýdandardaǵy oqýshylardy elimizdiń jáne álemniń úzdik ustaz­darynyń materıaldarymen jáne sabaqtarymen qamta­masyz etýge bolady. Sondyqtan elimizdegi barlyq aýyl mektebine jyldamdyǵy joǵary ınternetti qoljetimdi etý máselesin sheshý asa mańyzdy. Bul – Úkimettiń aldyndaǵy shuǵyl mindet. Aýyl mektepterin jyldamdyǵy joǵary ınternetpen qamtamasyz etý – Sıfrlyq damý mınıstrligine de, oblys ákimderine de júktele­tin jaýapkershilik. Alty aıdan keıin berilgen tapsyrmanyń oryndalýyn tekseremin, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysynyń má­lim­deýinshe, jalpy, bilim berý júıesin múlde jańa deńgeıge shyǵarý úshin aýqymdy sıfrlyq transformasııa jumystaryn júrgizý kerek. Eń aldymen, 2027 jylǵa deıin ınternet jelisi áli tartylmaǵan mektepterdiń bárin jyldamdyǵy joǵary ınternetke qosý qajet. Bul rette olardyń árqaısysynda jergilikti jeli ornatylýǵa tıis. Bul ózekti máseleni sheshýge «Qoljetimdi ınternet» ulttyq jobasy septigin tıgizedi. Sonymen qatar barlyq mektep oqýshysyna sapaly oqytý kontenti bar ozyq sıfrlyq platformalardyń, sonyń ishinde elektrondy oqýlyqtardyń qol jetimdiligin qamtamasyz etý mańyzdy. Bul rette barlyq materıal salalyq saraptamadan muqııat ótkizilýi kerek.

– Osy oraıda men qaıyrym­dylyqpen aınalysatyn azamattardy, eń aldymen, aýyl mek­tepterine kómektesýge shaqy­ramyn. Muǵalimderdi negizgi sıfrlyq quraldardy qoldana bilýge úıretý mańyzdy. Árbir ustaz tek óz pánin jetik bilip qana qoımaı, keń múmkindikterge jol ashatyn zamanaýı tehnologııalardy da meńgerýge tıis. Oqý úderisinde sıfrlyq sheshimderdi qoldaný qalypty jaǵdaıǵa aınaldy. Qashyqtan oqytý júıe­sin belsendi túrde engizý qajet. Dástúrli jáne onlaın formattardy ushtastyrý balalardyń aqparatty óz betinshe izdeý daǵdysyn damytyp, mekteptegi ortaǵa beıimdelý múmkindikterin saqtaýǵa yqpal etedi. Qashyqtan oqytý kóptegen elde sátti qol­danylyp keledi. Pandemııa kezin­de bizde de osyndaı tájirıbe boldy. Onlaın oqytý júıesin odan ári damytý úshin tıisti quqyqtyq negiz qalaýymyz qajet, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, oqýshylarǵa ozyq bilimmen qatar ónegeli tárbıe berý de mańyzdy. Memlekettiń tiregi – adal azamattar. Elimizde osy qaǵıdaǵa negizdelgen jańa qoǵamdyq etıka ornyǵýǵa tıis. Mektep izgilik qaǵıdalaryn, adam­zatqa ortaq qundylyqtardy balalardyń boıyna sińiretin ortalyqqa aınalýy kerek. Jas urpaq ádil, adal, únemshil, eń­bekqor, bilimpaz, otanshyl ári janashyr bolýǵa umtylǵany abzal. Ulttyń jańa sapasy de­genimiz – osy. Tárbıe isinde ult­­tyq pedagogıka bastaýlaryn da nazardan shyǵarmaǵan jón. Balalarymyzdyń boıyna qazaq­tyń salt-dástúri men qun­dy­lyqtaryn sińirý asa mańyzdy. Hal­qymyz qashanda úlkenge qurmet, kishige izet kórsete bil­gen. Qadir-qasıet, abyroı, paryz sekil­di uǵymdarǵa atústi qara­maǵan. Iаǵnı tól mádenıetimiz de jastar tárbıesinde mańyzdy ról atqarady. Eńbekqorlyqty dárip­teý úshin balalardy jastaıynan eńbekke baýlý qajet.

– Men qoǵamda jıi talqyla­natyn taǵy bir máselege toqtal­ǵym keledi. Qazaqstan – Konstı­týsııa boıynsha zaıyrly memleket. Bul qaǵıda barlyq jerde, sonyń ishinde bilim berý mekemelerinde qatań saqtalýǵa tıis. Mektep – eń aldymen, bilim ordasy. Balalar mektepke bilim alý úshin barady. Al dinı ustanym – ár azamattyń jeke máselesi, óz tańdaýy. Elimizde din bostandyǵyna zańmen kepildik berilgen. Balalarymyz eseıip, dúnıetanymy tolyq qalyptasqan soń óz tańdaýyn jasaǵany du­rys dep sanaımyn. Eń bastysy, kóz­qarasy aıqyn, sanasy sergek ári dástúrge berik urpaq tárbıeleý kerek. Jalpy, zaıyrly degen sózdiń mazmuny tereń, óte aýqym­dy. Halqymyzǵa qatysty aıtatyn bolsaq, bul – salaýatty ómir saltyn ustaný, pragmatıkalyq kózqarasta bolý jáne dástúrli dinimizge, ulttyq sanany arqaý etken saltymyzǵa shynaıy qurmet degen sóz. Bilim berý salasynyń aldynda aýqymdy mindet tur. Bul – ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrý. Árbir bala mektepten sapaly bilim alyp, jaqsy adam, adal azamat bolyp shyǵýy kerek. Bárimiz osy mańyzdy maqsat jolynda tabandy eńbek etýimiz qajet. Uly Abaı «Ustazdyq etken jalyqpas, úıretýden balaǵa» degen. Sizder osy qasterli mıssııany árdaıym abyroımen atqarasyzdar dep senemin. Memleket ustazdardyń mártebesi, bedeli joǵary bolýyna árdaıym basa mán beredi, – dep aıaqtady sózin Prezıdent.

 

Úzdik ustazdarǵa qurmet

Memleket basshysy óz baıandamasynan keıin úzdik jetistikteri jáne elge sińirgen aıryqsha eńbegi úshin birqatar muǵalimge «Qazaqstannyń eńbek sińirgen ustazy» qurmetti ataǵyn berdi. Atalǵan marapat eńbek ardageri Maıra Mámbetovaǵa (Almaty qalasy), Qojabergen jyraý atyndaǵy orta mekteptiń muǵalimi Aıjan Qapezovaǵa (Petropavl qalasy), S.Ábdijapparov atyn­daǵy jalpy orta mektep-ınter­natynyń muǵalimi Roza Salı­movaǵa (Túrkistan oblysy), A.Baı­tursynuly atynda­ǵy mek­tep-gımnazııanyń muǵali­mi Sábıra Kúlpeıisovaǵa (Qara­ǵan­dy qalasy), akademık Q.Sát­baev atyndaǵy mektep-balabaq­sha oqý-tárbıe kesheniniń muǵa­limi Sábıt Ibadýllınge (Pav­lo­dar oblysy), Raıymbek batyr atyndaǵy №50 «Qazǵa­rysh» mektep-lıseıiniń muǵali­mi Aıgúl Erjanovaǵa (Asta­na qalasy), Aqtóbe oblys­tyq ma­man­dan­dyrylǵan «Bi­lim-ınnovasııa» lıseı-ınter­na­ty­nyń muǵalimi Baıan Bazarǵalıevaǵa saltanatty túrde tabystaldy.

О́z kezeginde Oqý-aǵartý mı­nıstri Ǵanı Beısembaev bilim berý salasyn damytýǵa baǵyt­tal­ǵan birqatar jumysqa toqtaldy.

– Bıyl alǵash ret pedagog­terdiń kásibı merekesi – Muǵalimder kúni 5 qazanǵa bekitildi. Bul mereke eń asyl, jaýapty ári mańyz­dy mamandyq ıelerin birik­tire túseri sózsiz. Búgingi tańda elimizdegi mektepke deıingi, orta, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý salasynda 500 myńǵa jýyq pedagog jumys isteıdi. Memleket basshysynyń qoldaýymen 2019 jyly mańyzdy máselelerdiń biri – pedagog mamandyǵyna erekshe mártebe berý týraly sheshim qabyldandy. Tórt jyl ishinde pedagogterdiń eńbekaqysy eki ese ósti. Búginde 220 myńdaı muǵalimge taǵaıyndalǵan sanattaryna qaraı 50 paıyzǵa deıin ústemaqy tólenip otyr. Osy jyldyń qyrkúıek aıynan bas­tap mektepke deıingi uıymdarda eńbek etetin 97 myń pedagogtiń jalaqysy taǵy 30 paıyzǵa ósti. Sonymen qatar bıyl alǵash ret 90 myńnan astam pedagog biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótti, – dedi mınıstr.

Sala basshysynyń sózine súıensek, qazir muǵalim­derdi attestattaý úderisi jetil­dirilip jatyr. Bilim berý júıesiniń úzdiksiz damýy úshin barynsha jaǵdaı jasaý kerek. Árbir ustazdyń eńbegi shákirtteriniń jetistigi­men baǵalanýy kerek. Bul úshin muǵalimderdi ulttyq platforma negizinde attestattaýdy avtomattandyrý jumystary júrgizilip jatyr. Ol obektıvti ári ashyq bolýǵa tıis. Pedagogıka jáne oqytý ádistemesi boıynsha testileý alynyp tastaldy. Muǵalimniń kásibı quzyrettiligi tek moderator men sarapshyǵa aýysqan kezde ǵana óz páni boıynsha baǵalana­dy. Elimizdiń úzdik muǵalimderi «Bilim berýdegi ózgeristiń 1 000 kóshbasshysy» respýblıkalyq kadr rezervine qabyldana alady. Al eń myqtylary «Bola­shaq» baǵdarlamasy boıynsha sheteldik taǵylymdamadan ótýge jiberiledi.

– Biz qazirgi muǵalim ımıdjin, halyq dáripteıtin «ustazdyń orny – tór» beınesine deıin qaıta kóterip, jańǵyrtýǵa mindettimiz. Osy maqsatta mınıstrlik bilim salasynda 30 jáne odan da kóp jyl eńbek etken muǵalimderdi «Eńbek ardageri» medalimen marapattaý týraly sheshim qabyldady. Alǵash ret Respýblıkalyq pedagogıka qyzmetkerleriniń ardagerler keńesi quryldy. Mundaı keńester elimizdiń ár aımaǵynda qurylady. Osy jasalǵan sharalar sizderdiń eńbekterińiz­ge, kásibı shyńdalýlaryńyz­ǵa qolaıly jaǵdaı týǵyzyp, balalarymyzdyń bilim sapasyn arttyrýyna sebep bolatynyna bek senimdimin. Bizge búkil qoǵamnyń tárbıelik mıssııasy júkteldi. Biz, ustazdar, elimizdiń oń ımıdjin nasıhattaıtyn, sanaly da tolerantty, zamanaýı urpaq qalyptastyrýdyń qozǵaýshy kúshine aınalýǵa tıispiz. Mektep – jaı ǵana oqý orny emes, ol balalarǵa ómirdiń eń mańyzdy qundylyqtaryn sińiretin oryn. Olar joǵary mádenıetke, otansúıgishtikke, eńbeksúıgishtikke sýsyndap, óz eline rızashylyǵyn túsine bilý kerek. Bul úshin biz, ustazdar, sanamyzdy ózgertip, danalyq pen tektilik, jaqsylyq pen shyǵar­mashylyq adamyna aınalýymyz kerek, – dedi Ǵ.Beısembaev.

Prezıdent pen jınalǵan jurtshylyqtyń aldynda sóz alǵan birneshe pedagog muǵalim mamandyǵynyń mańyzy men bilim berý salasyndaǵy ózekti másele­ler týraly baıandady. Atap aıtqanda, Pavlodar qalalyq A.Baıtursynuly atyndaǵy ınnovasııalyq tıptegi orta mektep dırektorynyń orynbasary Áset Serikbaev muǵa­lim bolý mamandyq qana emes, ómir súrý salty ekenin jetkizse, Aqtóbe oblysy Shalqar aýdany Qaratoǵaı orta mektebiniń qazaq tili men ádebıeti páni muǵa­li­mi Farıza Muqan: «Aýyldyq jerdegi mektep – aýyldaǵy eń basty áleýmettik orta», deıdi. Al A.Seıdimbek atyndaǵy Astana qalalyq №54 mektep-lıseıi dırektorynyń orynbasary Qaırat Muqashev «Bilim berýdegi ózgeristerdiń 1000 kóshbasshysy» kadrlyq rezervi jobasynyń mańyzyna toq­tal­sa, Kókshetaý qalasyndaǵy J.Mýsın atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq kolledji­niń oqytýshysy Anastasııa Kravchenko ustaz mártebesi eli­miz­degi ár muǵalimniń kásibı sheber­ligine baılanysty ekenin aıtty.