Elordada I respýblıkalyq pedagogter sezi ótti. Keleli jıynǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev arnaıy qatysty. Sondaı-aq mańyzdy is-sharaǵa elimizdiń ár óńirinen 700-den asa pedagog jınaldy. Alqaly basqosýda bilim berý júıesindegi ózekti máseleler men onyń tıimdi sheshimderi aıtylyp, úzdik pedagogter marapattaldy.
5 myń pedagog jetispeıdi
Respýblıkalyq pedagogter sezin ashqan Prezıdent áýeli bilim berý salasynyń qyzmetkerlerin kásibı merekemen quttyqtady.
– Búgin, shyn máninde, óte mańyzdy jıyn. Sebebi ustaz – eń aldymen, qadirli maman. Al ustaz bolý – qasterli mindet. Búginde elimizdiń bolashaǵy jarqyn bolyp, damyǵan memleketke aınalýy úshin muǵalimder qaýymy aıanbaı eńbek etip júr. Jalpy, kim-kimniń de jaqsy adam, myqty maman bolýy ustazyna baılanysty. Ahmet Baıtursynuly «Biz eldi túzeýdi bala oqytý isin túzeýden bastaýymyz kerek» degen. Ult ustazynyń bul sózi qashanda oryndy. Bilim men ǵylym – tabysqa jetýdiń eń basty kilti. О́skeleń urpaqqa taǵylymdy tárbıe jáne ozyq bilim berý – óte mańyzdy mindet. Meniń bastamammen 2019 jyly «Pedagog mártebesi týraly» zań qabyldandy. Keıingi tórt jylda ustazdardyń jalaqysy 2 ese ósti. Jaqynda balabaqsha tárbıeshileriniń aılyǵy 30 paıyzǵa kóbeıdi. Ustazdardyń eńbek demalysy uzartyldy. Muǵalimniń mindetine kirmeıtin artyq jumystyń bári alynyp tastaldy. Ustazdardyń kásibı biliktiligin arttyrý máselesine basa mán berilip jatyr. «Bolashaq» baǵdarlamasymen úsh jylda 220-ǵa jýyq pedagog shetelde oqyp keldi. Muǵalim mamandyǵyn tańdaǵan jastarǵa qoıylatyn talap kúsheıdi. Osy saladaǵy stýdentterdiń stıpendııasy 2,5 ese kóbeıdi. Bir sózben aıtqanda, eń aldymen bilikti ustaz daıarlaý isine aıryqsha mán berip otyrmyz, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdenttiń aıtýynsha, jańa dáýirde mekteptiń jaǵdaıy memlekettiń damýyna tikeleı yqpal etedi. Al mekteptiń qandaı bolmaǵy ustazǵa baılanysty. Búginde pedagogıka salasy ǵylymnyń eń mańyzdy tarmaǵynyń birine aınaldy. Sondyqtan bul salaǵa túbegeıli jańa kózqaras qajet. Zamanaýı tehnologııanyń kómegimen bilim berý júıesin jedel ári tıimdi jańǵyrtýǵa bolady. «Bilim salasyn eń úzdik halyqaralyq standarttarǵa saı damytý kerek. Muǵalimderdiń qajyrly eńbegi jáne oqýshylardyń daryny men talaby naqty jemisin berip keledi. О́renderimiz shırek ǵasyrda álemniń eń bedeldi pán olımpıadalarynan 12 myńǵa jýyq medal ıelendi. Bul – Izraıl, Túrkııa, Kanada sııaqty bilim sapasy joǵary memlekettermen shamalas kórsetkish. Osynyń bári – pedagogterdiń tabandy eńbektengeniniń jemisi.
Túrli qıyndyqqa qaramastan, mindetin adal atqaryp kele jatqan barsha ustazdarǵa alǵysyn bildirgen Qasym-Jomart Toqaev bilim salasyna qatysty birqatar mańyzdy máselege toqtaldy.
– Birinshi másele. Ustazdardyń biliktiligin arttyrýymyz kerek. Maǵjan Jumabaıuly «Alty Alashtyń balasy bas qossa, tór – muǵalimdiki» degen. Halqymyz keleshektiń kilti bilimde ekenin tereń túsingen. Sol sebepti ustazdy erekshe qadirlegen. Pedagog – ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrý úderisindegi eń mańyzdy býyn. Sondyqtan bilim berý júıesin joǵary bilikti mamandarmen tolyq qamtamasyz etý óte mańyzdy. Alaıda qazir mektepterimizde mamandar tapshy. Búginde elimizde 5 myń pedagog jetispeıdi. Bul kórsetkish jyldan-jylǵa artyp barady. Al pedagogıka salasynda oqyǵan árbir besinshi túlek óz mamandyǵy boıynsha jumys istemeıdi. Buǵan qosa muǵalimderdiń 23 paıyzynda ǵana joǵary biliktilik sanaty bar. Munyń bári pedagogterdi daıarlaý jáne olardyń biliktiligin arttyrý tásilderin túbegeıli ózgertýdi qajet etedi. Joǵary oqý oryndaryndaǵy pedagogıkalyq mamandyqtarǵa qatysty baǵdarlamalardyń basym bóligi zaman talabyn eskermeıtin burynǵy ádistemelerge negizdelgen. Zamanaýı tásilder men tehnologııany engize otyryp, oqý baǵdarlamalaryn qaıta qaraý, jańǵyrtý qajet, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent atap ótkendeı, joǵary kýrs stýdentteriniń pedagogıkalyq tájirıbesine aıryqsha mán beriledi. Bolashaq muǵalimder naqty bilim berý úderisine barynsha tereń boılaý úshin joǵary oqý oryndary mekteptermen tyǵyz qarym-qatynasta jumys isteýi kerek. Jyl saıyn elimizde magıstr dárejesin alǵan biliktiligi joǵary pedagogterdiń qatary artyp keledi. Qazirgi tańda olardyń sany 21 myńnan asty. Olar – bilim berý isine ozyq ádisterdi engize alatyn kásibı mamandar. Jańa tıptegi bilim berý uıymdarynyń bolashaq basshylarynyń negizgi quramy osyndaı mamandardan jasaqtalady.
– Jalpy, pedagogterdiń biliktiligin baǵalaý jáne arttyrý júıesin jańǵyrtý qajet. Sonymen qatar salalyq mınıstrlik biliktilik talaptaryn jıi ózgertý arqyly oqytýshylarǵa qysym jasaýdy toqtatýy kerek. Oıyna ne kelse, sony isteıtin sheneýnikterdiń júgensizdigine tosqaýyl qoıǵan jón. Muǵalimder tynysh, turaqty jáne alańsyz jumys isteýge quqyly. Pedagog kadrlardyń 60 paıyzǵa jýyǵy óńirlik joǵary oqý oryndarynda daıarlanady. Sondyqtan óńirler deńgeıinde jas muǵalimderdi qoldaýdyń mańyzy zor. Ákimder pedagogterdi daıarlaý jáne jumysqa ornalastyrý úshin qolaıly jaǵdaı jasaýy kerek, – dedi Prezıdent.
Mektep eń qaýipsiz orynǵa aınalýǵa tıis
– Ekinshi másele, balalarymyz zamanǵa saı ozyq bilim alýy qajet. Qazir eńbek naryǵy óte jyldam ózgerip otyr. Kóptegen salaǵa jasandy ıntellekt enip jatyr. Bul úderis jyldan-jylǵa qarqyn ala beretini sózsiz. Búgin joǵary suranysqa ıe mamandyq erteń qajet bolmaı qalýy múmkin. Ǵalymdar 2050 jylǵa qaraı qazirgi kásipterdiń jartysyna jýyǵyn sıfrlyq jáne tehnıkalyq júıeler almastyrady degen boljam aıtady. Sondyqtan azamattarymyz jańa zamanǵa qajetti daǵdylardy úırenýi kerek. Bul – óte mańyzdy mindet. Buryn «alǵan dıplomyń ómir boıy azyq bolady» degen túsinik bar edi. Endi onyń ornyn «О́mir boıy oqy jáne úıren» degen qaǵıda basýy kerek. Qazir jumys berýshiler úshin, eń bastysy, dıplom nemese sertıfıkat emes. Olar izdene biletin, jańa talapqa ıkemdele alatyn, tártipti ári uqypty jas mamandardy baǵalaıdy. Iаǵnı qyzmetkerdiń qolyndaǵy qaǵazǵa emes, qarym-qabiletine mán beredi. Sondyqtan ár azamat úzdiksiz oqýy kerek. Osyndaı bilimge qushtarlyqty balanyń boıyna mektepten bastap sińirý qajet. Iаǵnı balalarymyz bilikti maman bolsyn desek, eń aldymen, orta bilim sapaly bolýy kerek, – dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev úshinshi másele retinde mekteptegi oryn tapshylyǵyn joıýǵa toqtaldy. Adam kapıtaly – eń basty baılyq. Halqymyzdyń sany 20 mıllıonǵa jýyqtap qaldy. Elimizde jyl saıyn 400 myńnan asa bala dúnıege keledi. Demek, mektepke baratyn búldirshinder sany artady. Oqýshylardyń da jalpy sany eki ese kóbeıedi. Aldaǵy úsh jylda 1 mıllıonnan astam jetkinshek stýdent atanady. Bul – árıne, qýantarlyq jaıt. Alaıda demografııanyń ósý qarqyny bilim berý júıesine úlken salmaq túsiredi. Qazirdiń ózinde mektep tapshylyǵy eń ózekti máseleniń biri bolyp tur. Táýelsizdik jyldarynda elimizde 2 300-ge jýyq mektep salyndy. Sonyń nátıjesinde tórt aýysymmen oqytýdan aryldyq. Degenmen «úsh aýysymmen» oqý júıesi áli kúnge deıin saqtalǵan. Kóptegen mekteptiń tehnıkalyq jabdyǵy eskirgen. Osy máseleniń bárin josparly túrde sheshý qajet.
– Meniń bastamammen elimizde «Jaıly mektep» jobasy júzege asyrylyp jatyr. Eki jyldyń ishinde barlyq aımaqta, sonyń ishinde aýyldyq jerlerde júzdegen bilim ordasy salynady. Sonyń nátıjesinde úsh aýysymmen oqytýdan birjola qutylamyz. Jaqynda ǵana men elimizdiń kásipkerlerimen kezdesý barysynda qaıyrymdylyq retinde oblystarda, qalalarda mektep salý kerektigi týraly máseleni qozǵadym. Bul – azamattyq jaýapkershilik degen sóz. Sondyqtan kásipkerlerimiz osy jumysqa belsendi túrde kirisedi dep oılaımyn. Budan bólek, sybaılas jemqorlyq úshin jaýapqa tartylǵandardyń zańsyz tapqan tabysy mektep salýǵa jumsalyp jatyr. Qazirdiń ózinde 13 mektep salyndy. Jyl sońyna deıin taǵy da 33 mektep boı kóteredi. Jańa mektepterdegi bilim berý deńgeıi joǵary bolýy kerek, – dedi Memleket basshysy.
Bul – Prezıdent mán bergen tórtinshi másele. Mektepte balalar ózderin qaı jaǵynan da jaıly sezinýi kerek. Bógde adamdardy mektepke kirgizýge bolmaıdy. Sondyqtan bilim oshaqtarynyń bárine dabyl qaǵý, beınebaqylaý júıesi ornatylady. Jaqynda Astana mektepteriniń birinde oqys oqıǵa boldy. Oqýshy aýyr jaraqat aldy. Bul jaǵdaı bilim oshaqtarynda qaýipsizdik talaptary tolyq saqtalmaıtynyn kórsetip otyr. Ásirese kóp jyl buryn salynǵan eski mektepter talapqa saı emes. Mınıstrlik ákimdiktermen birlesip, mektepterdiń qaýipsizdigin tolyq tekserýi kerek. Sondaı-aq jańa mektepterdiń jobasyn jasaǵanda bul másele muqııat eskerilýge tıis.
Prezıdent atap ótkendeı, oqýshylardyń bir-birine álimjettik, tipti, zorlyq kórsetýi tyıylmaı otyr. Sonyń kesirinen olar óz-ózine qol jumsaýǵa deıin baryp jatyr. Býllıng balalar men jasóspirimderdiń densaýlyǵyna jáne olardyń jan dúnıesine orny tolmas zııanyn tıgizedi, damý úderisine keri áser etedi. Balalardyń áleýmettik ortadan shettep qalýyna, oı-sanasynyń buzylýyna ákep soqtyrady. Memleket balanyń quqyǵy men qaýipsizdiginiń qorǵalýyn qamtamasyz etýi kerek. Sondaı-aq býllıngke birjola tosqaýyl qoıýy qajet.
– Keıingi ýaqytta maǵan zorlyq-zombylyq kórgen balalardyń ata-analarynan ótinishter kelip túsip jatyr. Jasóspirimderdiń qylmystyq psıhologııasy men keıbir muǵalimderdiń nemquraılyǵynyń qurbany bolǵan balalardyń jaı-kúıi júrekti aýyrtady. Men Prezıdent ákimshiligine qylmys jasaǵandardy zań júzinde jazalaý úshin osyndaı jaǵdaılardyń bárin aıryqsha baqylaýǵa alýdy tapsyrdym. Ishki ister mınıstrligi, Bas prokýratýra balalardyń qaýipsizdigine qatysty ózderine júktelgen mindetti durys atqarýǵa tıis. Bala quqyqtary jónindegi ombýdsmen mundaı jaǵdaılardyń bárin tirkep, maǵan baıandaýy qajet. Qatań shara qoldanamyz. Mektepterde zorlyq-zombylyq jasaýshylardy basqa jolmen toqtatý múmkin emes. Bilim oshaqtarynda qylmystyq psıhologııanyń taralýy sekildi keleńsizdikti túbirimen joıý kerek. Sondyqtan osy jıynǵa Ishki ister mınıstri men Bas prokýrordyń birinshi orynbasarlaryn arnaıy shaqyrdym. Tapsyrmanyń oryndalýyn talap etemiz. Men kámeletke tolmaǵandarǵa zorlyq-zombylyq jasaǵan adamdardyń jazasyn qatańdatýdy tapsyrdym. Bul bastama jaqyn arada júzege asady. Barsha ata-anaǵa aıtarym: balalaryńyzdyń zorlyq-zombylyq jasaýyna, qoǵamdyq tártipti buzýyna jol bermeńizder. Ásirese olardy muǵalimderdiń aldynda qorǵamańyzdar. Balanyń betinen qaqpaımyn dep, onyń teris qylyqtaryna kóz juma qaraýdyń sońy keleshekte qaıǵyly jaǵdaıǵa ákep soqtyrýy múmkin, – dedi Prezıdent.
Bilim sapasyndaǵy teńsizdik joıylady
Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, taǵy bir mańyzdy mindet – qala men aýyl mektepterindegi bilim sapasynyń teńsizdigin joıý. Aýyl balalarynyń bilim alý múmkindigi shekteýli ekeni barshaǵa málim. Buǵan qajetti qural-jabdyqtyń jáne bilikti pedagogterdiń tapshylyǵy sebep bolyp otyr. Aýyldaǵy bilim oshaqtarynyń teń jartysy – shaǵyn mektepter. Onda barlyq pánniń muǵalimi bola bermeıdi. Bir synypta ártúrli jastaǵy balalar oqıdy. Munyń bári – jyldar boıy qordalanǵan túıtkilder. Onyń kóbi jurttyń jappaı qalaǵa kóshýine baılanysty týyndady.
– Aýyl mektepterin zııatkerlik, sondaı-aq qoǵamdyq ortalyq retinde damytý mańyzdy. Aýyl mektebi jergilikti jurtty ortaq iske jumyldyrady. Osy oraıda kásipkerler qaýymyna da zor mindet júkteledi. Qazir memleket pen bıznestiń seriktestigi arqyly aýyl mektebin jańǵyrtý jumystary qolǵa alyndy. Osy tásilmen úsh jyldyń ishinde kem degende myń aýyl mektebin kerek-jaraqpen tolyq jabdyqtaý qajet. Aýyl mektepteriniń kitaphanalaryn damytý máselesine basa mán bergen jón. Kitaphanada qajetti kitaptyń bári bolýy kerek. Iаǵnı ádebıet qala jáne aýyl oqýshylaryna birdeı qoljetimdi bolýǵa tıis. Balalarǵa teń múmkindik berý úshin bilim sapasyn barlyq aımaqta birdeı jaqsartý kerek. Otbasy jaǵdaıyna, ósken ortasyna qaramastan, barlyq balanyń sapaly bilim alýǵa qaqy bar, – dedi Prezıdent.
– Bilim berý úderisin sıfrlandyrý qarqynyn jedeldetý mańyzdy. Shyn máninde, Qazaqstanda álemniń bedeldi oqý oryndarymen básekelese alatyn myqty mektepter bar. Biraq ondaı bilim oshaqtarynda balalarymyzdyń júzden bir bóligi ǵana oqıdy. Al sıfrlyq sheshimder ozyq pedagogıkalyq tájirıbeni tez ári tıimdi túrde keńinen taratýǵa múmkindik beredi. Sol arqyly, tipti, shalǵaı aýdandardaǵy oqýshylardy elimizdiń jáne álemniń úzdik ustazdarynyń materıaldarymen jáne sabaqtarymen qamtamasyz etýge bolady. Sondyqtan elimizdegi barlyq aýyl mektebine jyldamdyǵy joǵary ınternetti qoljetimdi etý máselesin sheshý asa mańyzdy. Bul – Úkimettiń aldyndaǵy shuǵyl mindet. Aýyl mektepterin jyldamdyǵy joǵary ınternetpen qamtamasyz etý – Sıfrlyq damý mınıstrligine de, oblys ákimderine de júkteletin jaýapkershilik. Alty aıdan keıin berilgen tapsyrmanyń oryndalýyn tekseremin, – dedi Prezıdent.
Memleket basshysynyń málimdeýinshe, jalpy, bilim berý júıesin múlde jańa deńgeıge shyǵarý úshin aýqymdy sıfrlyq transformasııa jumystaryn júrgizý kerek. Eń aldymen, 2027 jylǵa deıin ınternet jelisi áli tartylmaǵan mektepterdiń bárin jyldamdyǵy joǵary ınternetke qosý qajet. Bul rette olardyń árqaısysynda jergilikti jeli ornatylýǵa tıis. Bul ózekti máseleni sheshýge «Qoljetimdi ınternet» ulttyq jobasy septigin tıgizedi. Sonymen qatar barlyq mektep oqýshysyna sapaly oqytý kontenti bar ozyq sıfrlyq platformalardyń, sonyń ishinde elektrondy oqýlyqtardyń qol jetimdiligin qamtamasyz etý mańyzdy. Bul rette barlyq materıal salalyq saraptamadan muqııat ótkizilýi kerek.
– Osy oraıda men qaıyrymdylyqpen aınalysatyn azamattardy, eń aldymen, aýyl mektepterine kómektesýge shaqyramyn. Muǵalimderdi negizgi sıfrlyq quraldardy qoldana bilýge úıretý mańyzdy. Árbir ustaz tek óz pánin jetik bilip qana qoımaı, keń múmkindikterge jol ashatyn zamanaýı tehnologııalardy da meńgerýge tıis. Oqý úderisinde sıfrlyq sheshimderdi qoldaný qalypty jaǵdaıǵa aınaldy. Qashyqtan oqytý júıesin belsendi túrde engizý qajet. Dástúrli jáne onlaın formattardy ushtastyrý balalardyń aqparatty óz betinshe izdeý daǵdysyn damytyp, mekteptegi ortaǵa beıimdelý múmkindikterin saqtaýǵa yqpal etedi. Qashyqtan oqytý kóptegen elde sátti qoldanylyp keledi. Pandemııa kezinde bizde de osyndaı tájirıbe boldy. Onlaın oqytý júıesin odan ári damytý úshin tıisti quqyqtyq negiz qalaýymyz qajet, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, oqýshylarǵa ozyq bilimmen qatar ónegeli tárbıe berý de mańyzdy. Memlekettiń tiregi – adal azamattar. Elimizde osy qaǵıdaǵa negizdelgen jańa qoǵamdyq etıka ornyǵýǵa tıis. Mektep izgilik qaǵıdalaryn, adamzatqa ortaq qundylyqtardy balalardyń boıyna sińiretin ortalyqqa aınalýy kerek. Jas urpaq ádil, adal, únemshil, eńbekqor, bilimpaz, otanshyl ári janashyr bolýǵa umtylǵany abzal. Ulttyń jańa sapasy degenimiz – osy. Tárbıe isinde ulttyq pedagogıka bastaýlaryn da nazardan shyǵarmaǵan jón. Balalarymyzdyń boıyna qazaqtyń salt-dástúri men qundylyqtaryn sińirý asa mańyzdy. Halqymyz qashanda úlkenge qurmet, kishige izet kórsete bilgen. Qadir-qasıet, abyroı, paryz sekildi uǵymdarǵa atústi qaramaǵan. Iаǵnı tól mádenıetimiz de jastar tárbıesinde mańyzdy ról atqarady. Eńbekqorlyqty dáripteý úshin balalardy jastaıynan eńbekke baýlý qajet.
– Men qoǵamda jıi talqylanatyn taǵy bir máselege toqtalǵym keledi. Qazaqstan – Konstıtýsııa boıynsha zaıyrly memleket. Bul qaǵıda barlyq jerde, sonyń ishinde bilim berý mekemelerinde qatań saqtalýǵa tıis. Mektep – eń aldymen, bilim ordasy. Balalar mektepke bilim alý úshin barady. Al dinı ustanym – ár azamattyń jeke máselesi, óz tańdaýy. Elimizde din bostandyǵyna zańmen kepildik berilgen. Balalarymyz eseıip, dúnıetanymy tolyq qalyptasqan soń óz tańdaýyn jasaǵany durys dep sanaımyn. Eń bastysy, kózqarasy aıqyn, sanasy sergek ári dástúrge berik urpaq tárbıeleý kerek. Jalpy, zaıyrly degen sózdiń mazmuny tereń, óte aýqymdy. Halqymyzǵa qatysty aıtatyn bolsaq, bul – salaýatty ómir saltyn ustaný, pragmatıkalyq kózqarasta bolý jáne dástúrli dinimizge, ulttyq sanany arqaý etken saltymyzǵa shynaıy qurmet degen sóz. Bilim berý salasynyń aldynda aýqymdy mindet tur. Bul – ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrý. Árbir bala mektepten sapaly bilim alyp, jaqsy adam, adal azamat bolyp shyǵýy kerek. Bárimiz osy mańyzdy maqsat jolynda tabandy eńbek etýimiz qajet. Uly Abaı «Ustazdyq etken jalyqpas, úıretýden balaǵa» degen. Sizder osy qasterli mıssııany árdaıym abyroımen atqarasyzdar dep senemin. Memleket ustazdardyń mártebesi, bedeli joǵary bolýyna árdaıym basa mán beredi, – dep aıaqtady sózin Prezıdent.
Úzdik ustazdarǵa qurmet
Memleket basshysy óz baıandamasynan keıin úzdik jetistikteri jáne elge sińirgen aıryqsha eńbegi úshin birqatar muǵalimge «Qazaqstannyń eńbek sińirgen ustazy» qurmetti ataǵyn berdi. Atalǵan marapat eńbek ardageri Maıra Mámbetovaǵa (Almaty qalasy), Qojabergen jyraý atyndaǵy orta mekteptiń muǵalimi Aıjan Qapezovaǵa (Petropavl qalasy), S.Ábdijapparov atyndaǵy jalpy orta mektep-ınternatynyń muǵalimi Roza Salımovaǵa (Túrkistan oblysy), A.Baıtursynuly atyndaǵy mektep-gımnazııanyń muǵalimi Sábıra Kúlpeıisovaǵa (Qaraǵandy qalasy), akademık Q.Sátbaev atyndaǵy mektep-balabaqsha oqý-tárbıe kesheniniń muǵalimi Sábıt Ibadýllınge (Pavlodar oblysy), Raıymbek batyr atyndaǵy №50 «Qazǵarysh» mektep-lıseıiniń muǵalimi Aıgúl Erjanovaǵa (Astana qalasy), Aqtóbe oblystyq mamandandyrylǵan «Bilim-ınnovasııa» lıseı-ınternatynyń muǵalimi Baıan Bazarǵalıevaǵa saltanatty túrde tabystaldy.
О́z kezeginde Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev bilim berý salasyn damytýǵa baǵyttalǵan birqatar jumysqa toqtaldy.
– Bıyl alǵash ret pedagogterdiń kásibı merekesi – Muǵalimder kúni 5 qazanǵa bekitildi. Bul mereke eń asyl, jaýapty ári mańyzdy mamandyq ıelerin biriktire túseri sózsiz. Búgingi tańda elimizdegi mektepke deıingi, orta, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý salasynda 500 myńǵa jýyq pedagog jumys isteıdi. Memleket basshysynyń qoldaýymen 2019 jyly mańyzdy máselelerdiń biri – pedagog mamandyǵyna erekshe mártebe berý týraly sheshim qabyldandy. Tórt jyl ishinde pedagogterdiń eńbekaqysy eki ese ósti. Búginde 220 myńdaı muǵalimge taǵaıyndalǵan sanattaryna qaraı 50 paıyzǵa deıin ústemaqy tólenip otyr. Osy jyldyń qyrkúıek aıynan bastap mektepke deıingi uıymdarda eńbek etetin 97 myń pedagogtiń jalaqysy taǵy 30 paıyzǵa ósti. Sonymen qatar bıyl alǵash ret 90 myńnan astam pedagog biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótti, – dedi mınıstr.
Sala basshysynyń sózine súıensek, qazir muǵalimderdi attestattaý úderisi jetildirilip jatyr. Bilim berý júıesiniń úzdiksiz damýy úshin barynsha jaǵdaı jasaý kerek. Árbir ustazdyń eńbegi shákirtteriniń jetistigimen baǵalanýy kerek. Bul úshin muǵalimderdi ulttyq platforma negizinde attestattaýdy avtomattandyrý jumystary júrgizilip jatyr. Ol obektıvti ári ashyq bolýǵa tıis. Pedagogıka jáne oqytý ádistemesi boıynsha testileý alynyp tastaldy. Muǵalimniń kásibı quzyrettiligi tek moderator men sarapshyǵa aýysqan kezde ǵana óz páni boıynsha baǵalanady. Elimizdiń úzdik muǵalimderi «Bilim berýdegi ózgeristiń 1 000 kóshbasshysy» respýblıkalyq kadr rezervine qabyldana alady. Al eń myqtylary «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha sheteldik taǵylymdamadan ótýge jiberiledi.
– Biz qazirgi muǵalim ımıdjin, halyq dáripteıtin «ustazdyń orny – tór» beınesine deıin qaıta kóterip, jańǵyrtýǵa mindettimiz. Osy maqsatta mınıstrlik bilim salasynda 30 jáne odan da kóp jyl eńbek etken muǵalimderdi «Eńbek ardageri» medalimen marapattaý týraly sheshim qabyldady. Alǵash ret Respýblıkalyq pedagogıka qyzmetkerleriniń ardagerler keńesi quryldy. Mundaı keńester elimizdiń ár aımaǵynda qurylady. Osy jasalǵan sharalar sizderdiń eńbekterińizge, kásibı shyńdalýlaryńyzǵa qolaıly jaǵdaı týǵyzyp, balalarymyzdyń bilim sapasyn arttyrýyna sebep bolatynyna bek senimdimin. Bizge búkil qoǵamnyń tárbıelik mıssııasy júkteldi. Biz, ustazdar, elimizdiń oń ımıdjin nasıhattaıtyn, sanaly da tolerantty, zamanaýı urpaq qalyptastyrýdyń qozǵaýshy kúshine aınalýǵa tıispiz. Mektep – jaı ǵana oqý orny emes, ol balalarǵa ómirdiń eń mańyzdy qundylyqtaryn sińiretin oryn. Olar joǵary mádenıetke, otansúıgishtikke, eńbeksúıgishtikke sýsyndap, óz eline rızashylyǵyn túsine bilý kerek. Bul úshin biz, ustazdar, sanamyzdy ózgertip, danalyq pen tektilik, jaqsylyq pen shyǵarmashylyq adamyna aınalýymyz kerek, – dedi Ǵ.Beısembaev.
Prezıdent pen jınalǵan jurtshylyqtyń aldynda sóz alǵan birneshe pedagog muǵalim mamandyǵynyń mańyzy men bilim berý salasyndaǵy ózekti máseleler týraly baıandady. Atap aıtqanda, Pavlodar qalalyq A.Baıtursynuly atyndaǵy ınnovasııalyq tıptegi orta mektep dırektorynyń orynbasary Áset Serikbaev muǵalim bolý mamandyq qana emes, ómir súrý salty ekenin jetkizse, Aqtóbe oblysy Shalqar aýdany Qaratoǵaı orta mektebiniń qazaq tili men ádebıeti páni muǵalimi Farıza Muqan: «Aýyldyq jerdegi mektep – aýyldaǵy eń basty áleýmettik orta», deıdi. Al A.Seıdimbek atyndaǵy Astana qalalyq №54 mektep-lıseıi dırektorynyń orynbasary Qaırat Muqashev «Bilim berýdegi ózgeristerdiń 1000 kóshbasshysy» kadrlyq rezervi jobasynyń mańyzyna toqtalsa, Kókshetaý qalasyndaǵy J.Mýsın atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq kolledjiniń oqytýshysy Anastasııa Kravchenko ustaz mártebesi elimizdegi ár muǵalimniń kásibı sheberligine baılanysty ekenin aıtty.