«Sum ómir abaqty ǵoı sanalyǵa» dep Maǵjan emes, basqa aqyn aıtsa jurt nanbaýy múmkin. Bálkim elenbeı qalady. Taǵdyrymen keshpegen adam jazǵan kúnde ony jurtqa dáleldeý úshin tomdyqtaryn shyǵaryp, ǵylymı zertteýler jazǵyzyp, kitaptarynyń tusaýkeserin jasap, mereıtoıyn toılaý kerek, taǵysyn taǵy degendeı. Al Maǵjan sendiredi. Aqyndy tiri alyp qalý úshin jarnama da, óńge áreketter de qajet emes.
Onyń óleńderin úkimet, odaq bolyp qurtyp jiberýge tyryssa da, halyq aqynyn jasyryn oqyp jatty. Ulttyń óshkindeýge aınalǵan, otarlaýshylar óshirýge tyrysqan, biraq ólmegen, sana-seziminiń tereńderine tyǵylǵan rýh qaınary sóıtip shynyǵa berdi. Maǵjandaı aqyndaryn oqyǵan saıyn, estigen saıyn ólýge aınalǵan sezimder qar astyndaǵy qarǵyndaı únsiz syldyrap qoıa bergende, jyljı-jyljı arna tapqanyn ańdaý qıyn emes. 1986 jyly alańǵa shyqqan jastar, albyrt, birbetkeı, shyndyq súıgen, Alash muratynan habardar jastar qalyptaspas edi, óıtpese. Almaty alańdarynda bastap shyǵar tulǵa tappaı sendelip, seńdeı syǵylysqan sol jastar Jazýshylar odaǵynyń aldyna baryp, «Maǵjan, Sáken!» dep uranǵa basqany aıtylady bir derekterde. Demek, tegin bolmaǵany!
Taǵdyrymen, janymen, bolmysymen, bar ómirimen aqyn keıde bul dúnıege basqa álemnen (o dúnıeden desek, el jyndyǵa balap júrer) til qatqandaı seziledi. Túrik qaǵanaty dáýirinde júrip, ıt baılasa turmaıtyn keńes zamanyna qulap ketpese, munsha tereń tolǵap jazý múmkin be, sirá. Biz joǵaryda jalǵyz-aq jolyn keltirip otyrǵan «Batyr Baıan» poemasynyń alǵashqy bes shýmaǵy alapat aqyndyq rýhtyń tereń tebirenisin áıgilep qana qoımaıdy. Jazsań osylaı jaz degendeı aqyndyqqa osynshama meje men shart qoıady. Muqaǵalı Maqataev aıtpaqshy, «estilmegen sumdyq syrlardan» aıan beredi. «Qyzyl til qolym emes kisendeýli, sondyqtan janym kúıip janady da» degen Maǵjan qýdalanbaǵanda kim qýdalanýy kerek edi ol zamanda? Alaıda osyndaı qyspaqta ómir súrgen aqyn Oralǵa qatysty óleńinde «arǵy jaǵy kók kózdi jyn uıasy» dep sol kezdiń ózinde-aq aıdaı álemge áıgilep jiberdi.
Alash muratyn kóksegen Maǵjan shyǵarmashylyǵyn tam-tumdap túısingen kez kelgen talapty jas qazaq ádebıetiniń ózgeshe turpaty men ustynyn sezinip, sol joldy jalǵap damytar edi. Nemese múlde tosyn kúsh alyp, ózgeshe jazýǵa kóshýge tıis-ti. Arada jappaı qyryp-joıý, soǵys pen ashtyq, adam aıtsa nanǵysyz úreı týdyrǵan saıası júıeden el eseńgirep qalmaǵanda. Sóıtse de qazaq óleńi shyrqap ketkeni osy Maǵjan, Ilııas, Sáken, Sultanmahmut syndy alyptardyń týǵanynan.
«Ertegi ýatpaı ma balany da,
Sóz sıqyr ǵoı, jazbaı ma jarany da?
Aqyn da bir bala ǵoı aıǵa umtylǵan
Erkimen ózi-aq otqa barady da.
Jaı taqtaq jabaıydan jol qalǵanda,
Qandy or bop aqyn joly qalady da».
Kúndelikti turmys keshirip, qatardan qalmaı, zaman kóshine ilesýge tyrysqan adam mundaı óleń jazýy múmkin emesin búgingi zaman dáleldep otyr. Osynshama tylsym men qudiret alpys eki tamyry men on eki múshesin toq soqqandaı bir soǵyp ótpegen júrek ıesi mundaı hal keshire almasyn kez kelgen shyǵarmashylyq ıesi eriksiz moıyndasa kerek. «Qorqyt» poemasynyń arasynda ony aqynnyń ózi de jazady. «О́tken kún tań-tamasha ertegi ǵoı, erleri erteginiń órt edi ǵoı. Sonaý dert túgelimen aýyp maǵan, darıǵa, júregimdi órtedi ǵoı» dep.
«Aqyn da bir bala ǵoı aıǵa umtylǵan» degende aqyn ózin ǵana emes, shyn óner ıeleriniń moınyna júkteler mindetti kórsetti. «Qandy or bop aqyn joly qalady da» degenin elestetýdiń ózi qorqynyshty. Ult muratymen ómir súrgen bul aqyndardyń qııapatty hám qasiretti jolynyń bar baqyty da sol sııaqty. Ne sumdyqtyń bárin boıynan ótkerip jazǵanynda. Beridegi Qasym, Syrbaılardyń ózi soǵystyń qyp-qyzyl órtinen qaınap shyqty. О́leńdi kitaptan emes, ómirdiń ózinen kóshirgender. Sumdyq qubylystardyń bárin boıynan ótkerip jyrlaǵandardyń ishinen qaınap shyqqan dúnıe ishińe túskende shyj etkizeri sodan bolýy kerek.
«Adamzattan dos tappaı kúıinip, syryn tek qalamyna sóılegenderdiń» jazǵany qalady bolashaqqa.