Taıaýda Premer-mınıstrdiń orynbasary Serik Jumanǵarınniń tóraǵalyǵymen ótken otyrysta Agroónerkásiptik kesheni qarjy ınstıtýttarynyń ishinde «Qazaqstannyń Damý banki», «Agrarlyq nesıe» korporasııasy, «Báıterek» ulttyq bıznes holdıngi men «Halyk Bank» basshylarymen jeńildetilgen qarjylandyrý úshin agrojobalardyń basym baǵyttary men nesıeler boıynsha syıaqy mólsherlemesiniń shekti deńgeıi týraly ýaǵdalasqan edi.
Onda sharýalar úshin syıaqynyń 6%-dan aspaıtyn túpkilikti mólsherlemesi jáne aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń memlekettik saıasaty talaptaryna jaýap beretin jobalardy úzdiksiz qarjylandyrý jaǵy qarastyryldy.
«Halyk Bank» AО́K salasyndaǵy jobalardy qarjylandyrýǵa Úkimetpen, «Báıterek» holdıngimen birlesip, memlekettik sýbsıdııalar bólýge daıyn. Keńeste «Halyk Bank» basqarma tóraǵasy Úmit Shaıahmetova atap ótkendeı, bank memlekettik qoldaýdyń baǵytyn birinshi kezekte tereń óńdeýge aýystyrý týraly sheshimin qoldap, Úkimettiń AО́K salasyndaǵy bastamalarǵa belsendi túrde qatysatyndyǵyn jetkizdi.
Qazaqstannyń Damý banki men Agrarlyq nesıe korporasııasynyń basshylary aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy memlekettik saıasattyń basym baǵyttaryna jaýap beretin jobalar úshin ekinshi deńgeıli banktermen birlesip qarjylandyrýdy jáne sındıkattaýdy qaraýǵa daıyn ekendikterin bildirdi.
«Aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń basym baǵyttary – negizinen el azamattaryn azyq-túlik qorymen qamtamasyz etý. Bul tutyný shyǵyndarynyń jartysyn quraıtyn et (17%), nan jáne jarma (8%), sút ónimderi (5%), kókónister (4%), jemister (4%), qant jáne kondıterlik ónimder (3,6%) taýarlardyń alty negizgi toby jatady. Sondyqtan bizdiń mindetimiz – bul ónimderdi elde óndirýdi qamtamasyz etý jáne tutynýshy úshin olardyń baǵasyn tómendetý. Osy maqsatta memleketti jeńildikpen qarjylandyrý birinshi kezekte taýarly sút fermalaryn, kókónis qoımalaryn salý, mal sharýashylyǵyn damytý, sýarý, dándi daqyldardy, etti, jemister men kókónisterdi óńdeý jónindegi jobalarǵa qoldaý kórsetiledi», degen edi Premer-mınıstrdiń orynbasary.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń deregi boıynsha jalpy quny 1,6 trln teńgeni quraıtyn AО́K salasynda qaıta óńdeýdiń 500 áleýetti jobanyń pýly qalyptastyryldy. Jeńildetilgen qarjylandyrýǵa úmitkerlerdiń jobasy belgilengen talaptar boıynsha taldaýdan ótedi, sonyń ishinde qaryz alýshy kásiporyn modeliniń bıznes turaqtylyǵy men onyń iskerlik qabileti eskeriletin bolady.
Ázirge túpkilikti sheshim qabyldanǵan joq. Aldaǵy úsh jylda jalpy negizgi maqsattarǵa qol jetkizý úshin – AО́K jalpy óniminiń kólemin 2,6 trln teńgege jáne qaıta óńdelgen ónim kólemin 30%-dan 70%-ǵa deıin ulǵaıtý úshin perspektıvaly jańa jobalarmen tolyqtyrylýǵa tıis.
Buǵan deıin de Agrarlyq nesıe korporasııasy ótken jyldyń nátıjesin 40%-ǵa asyra oryndap, josparlanǵan 330 mlrd teńgeniń 300 mlrd teńgesin ıgergeni týraly habarlaǵan bolatyn. Atalǵan korporasııa agrobıznesti damytý úshin fermerlerdiń tarapynan ýaqtyly qarjylandyrý qajettigi artyp otyrǵandyǵyn (negizgi quraldardy satyp alý, mal basyn ulǵaıtý jáne aınalym qarajatyn tolyqtyrý) «Agrobıznes» baǵdarlamasy boıynsha qosymsha 40 mlrd teńgeden astam qarjy bólýdi josparlaǵan. Onda ósimdik pen mal sharýashylyǵyn jáne qaıta óńdeý salasyn damytý jobalaryn qarjylandyrýǵa baǵyttady. Sýbsıdııany esepke alǵanda jyldyq syıaqy mólsherlemesi 6%-dy quraıdy. «Agrobıznes» baǵdarlamasy boıynsha qarjylandyrý jospary – 143 mlrd. Búgingi tańda ıgerilgen qarjy 140,4 mlrd, oryndalǵan jospar 98%-dan asyp otyr. Osy qarjy arqyly 3 myńnan astam fermerge qoldaý kórsetilgen.
Jospardan tys bólingen qarjy fermerlerdiń buryn kelip túsken jáne qaralyp jatqan ótinimderin nesıeleýge baılanysty shamamen 2 myń fermer nesıe qarjysymen qamtamasyz etilgen.
Aldyn ala baǵalaý boıynsha qosymsha qarajat esebinen jyldyq qarjylandyrý kólemi aldyńǵy jylǵy kórsetkishten asyp, shamamen 370 mlrd teńgeni qurady.
Bul korporasııa arqyly elimizdiń agroónerkásip keshenin qoldaýǵa baılanysty jalpy somasy 2,6 trln teńge bolatyn 271 myńnan astam joba qarjylandyryldy. Qazir korporasııa portfelinde 88 myń fermer bar jáne Agroónerkásip sektoryndaǵy nesıe portfeliniń úlesi («QazAgroQarjy» AQ portfelin qosqanda) 76%-dan asady.