Byltyr Atyraý qalasy ákimi janyndaǵy kámeletke tolmaǵandardyń isteri jónindegi komıssııada 200-ge jýyq balanyń máselesine taldaý júrgizilgen. Ras, jasóspirimderdiń arasynda quqyq buzýshylardyń baryn joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Degenmen ata-anasynyń alaqan jylýyn sezinbegen, meıirimge ulasar jyly sózin estimeı, erjetip jatqandar men panasyz qalǵan balalardyń taǵdyry alańdatady.
Atyraý qalasy ákiminiń orynbasary, komıssııa tóraǵasy Nurjan Ermuhanovtyń aıtýynsha, aı saıyn eki márte otyrys ótkizilgen. Komıssııada ár balanyń otbasyndaǵy ahýaly jete zerttelip, zań aıasynda túrli sheshim qabyldanǵan.
«Ár komıssııanyń ustanatyn baǵyty bar. Kámeletke tolmaǵandardyń isteri jónindegi komıssııanyń basty mindeti – balalar arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý, olardyń quqyǵy men zańdy múddesin qorǵaý. Alaıda komıssııa otyrysynda máselesi qaralǵan 200-ge jýyq balanyń keıbiriniń bolashaǵy erekshe tolǵandyrady. О́ıtkeni balalardyń biri quqyqqa qarsy áreketke barsa, ózgesi ata-anasynyń meıirimin sezine almaǵan. Tipti panasyz qalyp, jáýteńdegen balanyń aıanyshty taǵdyry oılantady», deıdi Nurjan Ermuhanov.
Onyń aıtýynsha, komıssııanyń qaraýyna udaıy usynylǵan basty máseleniń biri – ata-analardyń bala tárbıesindegi jaýapkershiligi. Sebebi keı ata-analardyń tarapynan balalaryn mektepke sebepsiz jibermeý, sóıtip, bilim alý quqyǵyn shekteıtin áreket jıi kezdesedi. Al keıbir ata-ana alkogoldi ishimdikke táýeldi bolǵan.
«Osyndaı nemquraıly kózqarastan balalar óz úıinde ata-ana qamqorlyǵynan tys qalady. Mundaıda otbasylyq qundylyq, otbasylyq tárbıeni sóz etý bylaı tursyn, kerisinshe balalar ata-anasynan zábir kóredi. Tipti soqqynyń qurbanyna aınalyp jatatyn jaıtty bilemiz. Sanasyn qatygezdik álde óshpendilik bılegen bolýy múmkin, es-tússiz mas bolǵan ákeniń biri toǵyz aılyq qyzynyń qolyn syndyrǵan. Otbasy bolýǵa sóz baılasqan, sóıtip, urpaq jalǵastyrar balalarynyń anasyn dalaǵa qýyp jibergen. Bul – alańdatatyn ahýal», deıdi qala ákiminiń orynbasary.
Komıssııanyń músheleri Atyraý qalalyq polısııa basqarmasynyń qyzmetkerlerimen birge bala tárbıesine baılanysty mindetin oryndamaıtyn ata-analarǵa túsindirý jumysyn júrgizip keledi. Alaıda zańǵa sáıkes tıisti sharasy qolǵa alynǵanymen, odan nátıje shyǵarýǵa tyryspaı, burynǵy ádetinen aınymaıtyndar bar. Sol sebepten komıssııa otyrysynda ata-ana quqyǵynan shekteý máselesi kóp qaralǵan.
«Árıne, ana men balany bir-birinen aıyrýǵa bolmaıtynyn bilemiz. Beıkúná balanyń móldiregen janarynan anasynyń qasynda qalǵysy keletinin ańǵarylyp turady. Sondaıda ana men balany bólekteýge qatysty sheshimdi qabyldaý ońaı emes. Biraq ár balanyń quqyǵyn qorǵaý, qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin naqty qadamǵa barýǵa týra keledi. О́ıtkeni balalardy túrli oqys jaǵdaıdan qorǵaý, onyń ishinde sýısıdtiń aldyn alý úshin osyndaı sheshim qabyldandy. Maqsat – balalardy meıirimsiz ata-ananyń qolynda qaldyrmaı, memleket qaraýyna alý», deıdi Nurjan Ermuhanov.
Atyraý qalalyq polısııa basqarmasy ıývenaldy polısııa tobynyń basshysy, polısııa maıory Elvıra Imanǵazıevanyń aıtýynsha, jasóspirimderdiń tarapynan jasalǵan qylmystar 14 paıyzǵa tómendegen. Alaıda kámeletke tolmaǵandarǵa qarsy qylmys 20 paıyzǵa, al jynystyq tıispeýshilik qylmysy 45 paıyzǵa ósken.
«Byltyr Atyraý qalasy boıynsha ishki ister organdaryna ártúrli ákimshilik jáne qylmystyq quqyq buzýshylyq jasaǵan 3 682 jasóspirim jetkizildi. Kámeletke tolmaǵandardyń isteri jónindegi komıssııaǵa 99 qujat joldandy. Komıssııa sheshimimen 10 ata-ananyń quqyǵy shekteldi. Al úsheýi ata-ana quqyǵynan aıyryldy. Qańǵybastyqpen aınalysqan eki qyz 6 aı merzimge Aqtaý qalasyndaǵy mektep ınternatqa ornalastyryldy. Buzaqylyq jáne qasaqana aýyr dene jaraqatyn keltirý deregimen 22 jasóspirimge qatysty 11 qylmystyq is qozǵaldy. Onyń ishinde úsh jasóspirimniń isi sotqa joldanyp, olarǵa bir jyldan eki jylǵa deıin shartty túrde jaza taǵaıyndaldy», dedi Elvıra Imanǵazıeva.
Ákim orynbasarynyń aıtýyna qaraǵanda, komıssııanyń nazarynan turmysy tómen otbasylarǵa áleýmettik qoldaý kórsetý máselesi túspeıdi. Sondaı otbasylarǵa qoldaý kórsetý jaıy talqylanady. Komıssııa músheleri baqylaýǵa alynǵan otbasylardyń turǵylyqty mekenjaıyna baryp, ásirese balalardyń áleýmettik jaǵdaıymen jete tanysqan. Sodan keıin 40-tan astam otbasy turmysqa qajetti zattarmen, azyq-túlikpen, balalarǵa arnalǵan kıim-keshekpen qamtylǵan.
«Kópbalaly bir otbasynyń jaǵdaıy týraly aıtaıyn. Balalardyń ákesi densaýlyq jaǵdaıyna baılanysty jumyssyz qalǵan. Onyń 16 jastaǵy qyzy múmkindigi shekteýliler sanatynda tirkeýde tur. Bul otbasynyń basybaıly baspanasy joq. Al jaldap turǵan páterine tóleıtin qarjysy bolmady. Sol sebepten, birneshe aı boıy atalǵan otbasyǵa páter aqysyn tóleýge kómek berildi. Mektep jasyndaǵy úsh balasy ata-anasynyń ótinishimen Besikti aýylyndaǵy mektep-ınternatqa jiberildi», dedi ol.
Eki jasóspirim balasy bar áıeldiń de turǵylyqty baspanasy bolmaǵan. Sondyqtan oǵan turaqty jumys taýyp, jaǵdaıy rettelgenshe kómek kórsetýge sheshim qabyldanypty. Naqtylaı aıtqanda, turmystyq zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan áıelderge kómek kórsetý bólimshesine ýaqytsha ornalasty.
«Komıssııada ata-anasynyń tárbıesine kónbeı júrgen 15 jastaǵy jasóspirimniń máselesi qaraldy. Jasóspirim mekteptegi sabaǵynan jıi qalyp, qańǵybastyqqa salynǵan. Polısııa qyzmetkerleriniń usynysymen ony Aqtaý qalasyndaǵy devıantty minez-qulyqty balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatqa ornalastyrý máselesi týyndady. Demek ony ata-anasynan ýaqytsha bolsa da aıyrý qajet. Alaıda mundaı naqty sheshim balanyń tárbıesin túzeı qoıa ma? Mine, osy saýal komıssııa múshelerin tolǵandyrdy. Sodan keıin jasóspirimdi ata-anasynan jyraqtatpaı, oǵan taǵy bir múmkindik berýge uıǵarym jasaldy. Sóıtip, komıssııanyń uıǵarýymen jasóspirimge «Shans» kámeletke tolmaǵandardy psıhologııalyq-áleýmettik qoldaý ortalyǵynda psıhologııalyq keńes berý, sporttyq úıirmelerge qatystyrý, polısııanyń únemi baqylaýyna alý máselesi oń sheshimin tapty. Qazir jasóspirimniń tártibi jaqsardy. Sabaqtan qalmaıtyn boldy. Sportpen shuǵyldanyp júr», dep málim etti Nurjan Ermuhanov.
Teginde erkin eldiń erteńine balanǵan jas urpaqtyń sanaly tárbıe, sapaly bilim alǵany qajet-aq. Bul – ár ata-ananyń bala tárbıesindegi basty mindetiniń biri.
Atyraý oblysy