• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 25 Qańtar, 2024

Sapaly ult – tabysty ult

240 ret
kórsetildi

L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıver­sıtetiniń Ǵylymı kitap­ha­na­synda «Sapaly ult: bilim, ǵylym jáne máde­nıet» atty elimizge belgili fılo­log ǵalym­dar­dyń stý­dent­termen kezdesýi ótti. Is-sharaǵa Ulttyq ǵylym akademııasynyń akade­mık­teri Ýálıhan Qalıjan, Kárimbek Qurmanálıev, «Qazaq gazetteri» serik­tes­­ti­giniń bas dırektory­ Dıhan Qamzabekuly, fılo­logııa ǵylymdary­nyń doktory, professor Tur­syn Jurtbaı, fılo­logııa­ ǵylym­darynyń dok­to­ry, professor, UǴA kor­­res­pon­dent-múshesi Amantaı Shárip qatysty.

Álemdik ındekste ulttyń sapasy halyqtyń damý múm­kin­digimen, ekonomıkalyq qaýqarymen, saıası turaq­ty­lyǵymen baǵalanady. Elimizdiń alǵa qoıǵan basty mindeti de – sapaly ultqa aınalý. Osy taqyrypty qozǵaǵan ǵalymdar sapaly ult bolýdyń alǵy sharttary haqynda, bilim men ǵylymnyń qoǵam damýyndaǵy róli, qazirgi jaǵdaıy, ulttyq mádenıettiń biregeıligi tóńireginde oı-pikirlerin ortaǵa salyp, stýdentterge óz tájirıbelerin aıta otyryp taǵylymdy kezdesý ótkizdi.

Eýrazııa ulttyq ýnıver­sı­te­tiniń akademııalyq máseleler jónin­degi prorektory Serik Maqysh ǵalymdarǵa alǵys bildire oty­ryp, ozyq ǵylym, tehnologııa, mádenıet, dástúr, qundylyq osy­nyń bári ult sapasyn qalyp­tas­tyratynyn jetkizdi. «Is-shara­myzǵa alty alashqa aty áıgili, sapaly ult qalyptastyrý jolyn­da eńbek etip júrgen, ulty­myz­dyń sapaly ókilderi dep aıta ala­tyn azamattar kelip otyr. Olar­dyń ýnıversıtetimizdiń stýdent­terimen kezdesý ótkizýi –  mańyz­dy da mártebeli jıyn. Bul jas­tarǵa úlken ónege, tárbıe», dedi ol.

Akademık Ýálıhan Qalıjan stýdentterge «ultty qaı salada da ilgeriletetin – adam boıyndaǵy mahabbat» degen oıdy jetkizgen erek­she de áserli essesin oqyp berdi. Jazýshy-ǵalym Tursyn Jurtbaı «Abaı joly» roma­nyn­daǵy kórkem shyndyq máse­le­lerin qozǵaı otyra tanym, dástúr tóńireginde sapaly ulttyń bolmysyn aıshyqtap kórsetti.

Akademık Kárimbek Qur­ma­nálıev is-sharanyń Ǵy­ly­mı kitaphanada ótkizilip otyr­ǵa­nynyń da erekshe máni bar ekenin aıtty. «Sheteldik áleý­mettanýshy ǵalymdardyń málim­deýinshe, keleshekte kompıýterde otyrǵandardy kitap oqyǵandar basqarady. Sondyqtan múıizi qaraǵaıdaı akademık aǵalaryńyzdyń aldaryńyzǵa kelip otyrǵany bir jaǵynan, kitapqa degen súıispenshilikti, kitaphanaǵa degen kózqarasty qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Izdenis – úlken ǵylymǵa qadam. Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń sapaly ultty qalyptastyrýǵa qatysty aka­demık ǵalymdardyń oıyn bileıik dep shaqyryp otyrǵany – kóregendi. Prezı­den­timiz Qasym-Jomart Toqaev ulttyq qundylyqty ulyqtaý, sapaly ult, tarıhı tulǵalardy dáripteý máselesin Ulttyq quryltaıda kún tártibine engizgen bolatyn. Keıingi «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda da osyǵan basa mán berý keregin aıtty. Sizder de sol suhbatty oqyp shyǵyp oı túıip, pikir almasyńyzdar. Bizdiń bilim men ǵylymǵa mán berýimiz kerek ekenin túsinińizder. Jalpy, bilim men ǵylymdy ekinshi orynǵa qoıǵan memleket eshqashan eshbir salada birinshi bola almaıdy degen tujyrym bar. Ekonomıka bolsyn, aýyl sharýashylyǵy bolsyn barlyǵy ǵylymǵa negizdelýi kerek», dedi ǵalym stýdentterge baǵyt bere otyryp.

Al Dıhan Qamzabekuly joǵary oqý ornynda bilimmen býyny bekip, ǵylymǵa endi bet alyp bara jatqan jastarǵa el bolashaǵyn qalyptastyrýdaǵy mańyzdy mindetter men baǵyttar týrasynda sóz qozǵady. Sapaly ulttyń negizi sanasynda sáýlesi bar jastar ekenin aıtyp, taqy­ryp tóńireginde keleli oıyn jetkizdi.«О́zderińiz biletindeı, Prezıdenttiń suhbaty jarııa­landy. Árıne, bul – saıası-tanymdyq suhbat. Álemde keıbir názik máseleler bar. Memleket basshysy bizge, qoǵamǵa sony túsindirdi. Eger ony Prezıdent aıtpasa, bilikti, bilimdi azamattar baıyptamasa, kim aıtady? Qazir­gi zamanda sapany qalyp­tas­tyratyn – ǵylym men tehno­lo­gııa. Qazir jastarǵa jan-jaq­ty múmkindik bar. Álemdik deń­geı­degi ǵalymdardyń dáris­te­ri ashyq júıede tur. Osy­nyń bar­lyǵy artyqshylyq. Kem­shi­li­gi de joq emes. Kóp aqpa­rat adas­tyryp ta jiberedi. Biraq siz­der osynyń arasynan adaspaı jol tabýlaryńyz kerek. Búgingi bilim­niń astaryn bilý kerek. Biraq qansha bilimdi bol­sa­ńyz­dar da báribir rýhanı dástúr máse­lesi aldyńyzdan shyǵady. Bilim dástúrmen baılanysta bola­dy. Sapaly ult – tabysty ult. Tabysty ult bolý úshin bilim­di ult bolý kerek», dedi D.Qam­za­bek­uly.

Ǵalym Amantaı Shárip jas býynnyń jarqyn bolashaqqa bas­taıtynyna senim bildirip, jıyndy qorytyndylady. «Ár urpaq óziniń qolynan kelgenin jasap, keıingige tabystap ketedi. Biz de óz tájirıbemizdi aıtyp, oıymyzdy ortaǵa salyp jatyrmyz. Aqyn Esenǵalı Raýshanovtyń «Altynnyń ústinde turyp, basqanyń kúmisine tańǵaldyq» degen sózi bar. Bizdiń jerimizdiń asty da, ústi de altyn. Sondyqtan altynymyzdy baǵalaýymyz kerek. Biz bolashaqqa, jastarǵa senemiz. Árqaısysyńyz myqty bolsańyzdar, sapaly ult sonda qalyptasady», dedi ǵalym.

Is-sharanyń qorytyndy bóliminde ǵalymdarǵa TURKSOY halyqaralyq uıymynyń ataýly medaldary tapsyryldy.

Sońǵy jańalyqtar