Bıylǵy qys jylqyǵa jaısyz bolyp tur. Onymen qosa, mal aýrýy da aýyldaǵy aǵaıynnyń mazasyn qashyrǵan. Áneýgúni Buqar jyraý aýdanyndaǵy Tórtkól aýlyndaǵy jylqylardyń aıaǵy irińdep, jarasy denesine jappaı tarap, qyrylǵan edi. Vetınspeksııa mamandary birneshe qaıtara synama alǵan soń baryp, aýrýdyń lımfangıt ekenin anyqtady.
«Byltyr oblys aýmaǵynda asa qaýipti aýrýlardyń toǵyz túri, qarasan, qutyrý, vırýstyq dıareıa, ınfeksııalyq rınotraheıt, týberkýlez, brýsellez, kúıdirgi, qustardyń nıýkasly boıynsha 22 qolaısyz oshaq tirkeldi. Odan ári taralýyna jol bermes úshin karantın sharalary ýaqytsha engizildi. Onyń 17 oshaǵy saýyqtyrylsa, 5-de tıisti sharalar jasalyp jatyr», deıdi oblystyq veterınarııa basqarmasynyń basshysy Qaıyrbek Tursynbekov.
Bul jolǵy aýrý jylqydan anyqtaldy. Tórtkól aýlynyń turǵyndary jylqylardyń jappaı qyrylyp jatqanyna alańdap, sheneýnikter buǵan nazar aýdarmaı otyr dep áleýmettik jelide shý kótergen edi.
«Komıssııa kelip, jylqylardyń qandaı ınfeksııa juqtyrǵanyn anyqtaý úshin taldaý jasady. Soǵan súıensek, bul lımfangıt emes. Biraq muny lımfangıt dep sanaımyz. Nege? О́ıtkeni ótken jyldyń mamyr aıynan beri Úmitker degen kórshi aýylda lımfangıt boldy. Bizdiń aýyldyń jylqylary kórshi aýyldyń jylqylarynan juqtyrǵan shyǵar. Ol jerde lımfangıt aýrýy rastalyp, aýyl turǵyndaryna ótemaqy tólendi. Al sheneýnikter bizdiń mal shyǵynyna ótemaqy tólegisi kelmeıtin sııaqty. Sondyqtan lımfangıtti moıyndamaı, basqa aýrý dep otyr. Biraq biz onyń belgilerin kórip otyrmyz, aıaǵynan basyna deıin irińdi jaralar shyqqan. Budan jylqy óledi», dep shyr-pyr bolǵan edi sharýa qojalyq basshysy Mádenıet Jumadildá.
Aýyldaǵy sharýalardyń aıtqany aıdaı keldi. Bıologııalyq synamalardy zertteý qorytyndysynda jylqynyń epızootııalyq lımfangıti rastaldy. Joǵaryda atap ótkenimizdeı, birneshe synamadan soń baryp bir-aq rastaldy. Buǵan deıingi zerthana qorytyndylary bul aýrýdy joqqa shyǵarǵan edi.
Sol ýaqytta Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi (AShM): «Úmitker aýlynda 2023 jylǵy mamyrdan bastap jylqylardyń epızootııalyq lımfangıti boıynsha karantın engizilgen bolatyn. Sol kezde respýblıkalyq bıýdjetten ótemaqy tólenip, atalǵan eldi mekendegi 185 jylqy joıyldy. BAQ pen áleýmettik jelilerde 2024 jyldyń 15 qańtarynda E.Bekovtiń «Erjan» ShQ-daǵy eki jylqyda epızootııalyq lımfangıttiń klınıkalyq belgileri baıqalǵany týraly aqparat jarııalandy. 16 qańtarda eki jylqydan synama alynyp, Veterınarııalyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıtetine qarasty Respýblıkalyq veterınarlyq zerthananyń Qaraǵandy oblystyq fılıalyna jetkizildi. Zerthananyń taldaý nátıjesi teris bolyp shyqqan» degen aqpar berdi.
Buǵan deıin 4 qańtarda vetmamandar Tórtkól aýlyndaǵy fermer M.Jumadildániń jylqylarynan eki synama alypty. Byltyr da osy kisige tıesili bes jylqydan synama alynǵan. Ol kezde de taldaý «teris» dep kórsetken.
«Arnaıy komıssııa 2024 jyly 2–3 aqpanda monıtorıng júrgizý úshin Úmitker aýyldyq okrýgine bardy. Olar Úmitker, Tórtkól, Úlgi aýyldaryndaǵy saý, jaıylymda júrgen jáne aýrý jylqylardan bıologııalyq jáne patologııalyq materıaldar synamalaryn aldy. Sondaı-aq mamandar jergilikti turǵyndarmen kezdesti. Komıssııa sapary kezinde «Erjan» sharýa qojalyǵynyń ıesi synama alý úshin jylqylaryn bermegen edi. Sol sebepti 6–7 aqpanda Úlgi aýlynda jylqylardan qosymsha 11 synama jáne Tórtkól aýlyndaǵy, atap aıtqanda, «Erjan» ShQ-daǵy eki jylqydan synama aldy», dep habarlady Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi.
«Zerthanalyq qorytyndydan epızootııalyq lımfangıt dáleldendi. Endi karantın engizildi. Karantın kezinde AShM Veterınarııalyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıtetiniń «Respýblıkalyq epızootııaǵa qarsy otrıady» tarapynan ár 15 kún saıyn aýlalar dezınfeksııalanady. Ár bes kún saıyn úıirlerge klınıkalyq tekseris júrgiziledi. Qora-jaılardy ábden tazalap, tolyǵymen dezınfeksııalaǵan soń, shamamen úsh aıdan soń karantın alynady. Byltyr jylqysy qyrylǵan Úmitker aýly turǵyndaryna keltirilgen barlyq shyǵyn óteldi. Mine, Tórtkóldegi jylqylardan da aýrý anyqtaldy, karantındik aımaq engizildi. Sharýalarǵa ótemaqy beriledi», deıdi Qaraǵandy oblystyq aýmaqtyq veterınarııa ınspeksııasynyń basshysy Erjan Beketbaev.
Tórtkól aýlynda – 22 bas, Úlgi aýlynda 11 bas oqshaý tur. Buqar jyraý aýdany Úmitker aýyldyq okrýgi ákiminiń sheshimimen Úmitker aýyldyq okrýgi aýmaǵynda karantın belgilendi.
Mundaı jylqy aýrýy Qarqaraly aýdanynda da anyqtaldy. Yntaly aýlyndaǵy «Kazprom Korporasııa» JK ıeligindegi 10 jylqy tirkelgen. Yntaly aýyldyq okrýgi ákiminiń sheshimimen mundaǵy jylqy jaıylymyna karantındik is-sharalar belgilenetin bolady. Karantın engizilgen aımaqtarda jylqy soıyp, etin satýǵa jáne tutynýǵa tyıym salyndy.
«Infeksııanyń bul túrine «Otar» ǵylymı-zertteý ınstıtýty vaksına shyǵarǵan. Ol zerthanalyq jaı-kúıde tekserildi. Vaksınany karantın qoıylǵan aýmaqtyń saý maldaryna egýge daıynbyz», deıdi E.Beketbaev.
Mal aýrýy aýyldaǵy aǵaıynnyń mazasyn osylaısha qashyryp tur.
Qaraǵandy oblysy