27 naýryz kúni Májilistiń Áleýmettik-mádenı damý komıtetinde oıyn bıznesi, lotereıa jáne lotereıa qyzmeti máseleleri týraly, sondaı-aq Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske ózgeris engizý týraly zań jobalarynyń tanystyrylymy ótti, dep jazady Egemen.kz.
Jıynǵa Ulttyq Quryltaıdyń, Prezıdent janyndaǵy Jastar saıasaty keńesiniń músheleri, qoǵam qaıratkerleri, sarapshylar, múddeli memlekettik organdardyń ókilderi qatysty.
«Bul zańdy bir jarym jyl kúttik. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qumar oıyndarǵa táýeldilik máselesine birneshe ret nazar aýdarǵan bolatyn. Osy másele Qaýipsizdik keńesiniń otyrysynda da qaraldy. Depýtattar kóptegen depýtattyq saýal joldap, arnaıy jıyndar uıymdastyrdy. Jaýapty memlekettik organdardyń ókilderin shaqyryp, tyńdaý da ótkizdik. Prezıdenttiń tapsyrmasyn oryndaý maqsatymen bul túzetýlerge Májilistegi barlyq fraksııa ókilderi bastamashy bolyp otyr», dedi jumys tobynyń jetekshisi Elnur Beısenbaev.
Depýtat Atyraýda ótken Ulttyq Quryltaıdyń úshinshi otyrysynda Memleket basshysy nashaqorlyq, turmystyq zorlyq-zombylyq, vandalızm jáne ysyrapshyldyqpen qatar qumar oıynǵa táýeldilikti qoǵamnyń eń qaýipti bes áleýmettik máselesiniń biri dep ataǵanyna nazar aýdardy. Sondyqtan Memleket basshysy lýdomanııamen kúres jónindegi zań jobasyn osy sessııanyń sońyna deıin qabyldaý qajettigin naqty tapsyrǵanyn eske saldy.
Sondaı-aq Elnur Beısenbaev túzetýler Prezıdent janyndaǵy Jastar keńesiniń ókilderimen, Ulttyq Quryltaı múshelerimen, qoǵam belsendilerimen jáne sarapshylarmen talqylanǵanyn atap ótti.
Zań jobasyn ázirleýshilerdiń aıtýynsha, búginde lýdomanııa máselesi ulttyq qaýipke aınalyp otyr. Derekterge súıensek, 400 myńǵa jýyq azamat – býkmekerlik keńseler men kazınolardyń turaqty klıentteri, bul úlken qala turǵyndary sanymen teń. Al olardyń mıllıondaǵan jaqyny men týystary qumar oıyndardan zardap shegedi. Onlaın rejımde qol jetimdi bolǵandyqtan alǵashqy stavkalar mektep qabyrǵasynan bastalady.
Statıstıka boıynsha on erli-zaıyptynyń jeteýi qumar oıyndarynyń kesirinen ajyrasady. Byltyr Qazaqstanda 3676 adam óz-ózine qol jumsaǵan, onyń árbir besinshisiniń sebebi – lýdomanııa.
«Býkmekerlik keńseler jarnamaǵa qomaqty qarjy jumsaıdy. Telearnalar, resmı ınternet resýrstary, Youtube, Tik-Tok, Instagram, Telegram sııaqty áleýmettik jeliler býkmekerlik keńselerdiń jarnamasyna toly. Sonymen qatar keıbir qoǵamdyq pikir kóshbasshylary, tanymal blogerler, medıa juldyzdar da bul zııandy qubylysty jarnamalap júr. Biraq qoǵam, kerisinshe, eń aldymen jastardy buzatyn bul áleýmettik qaýipke qarsy jumyla áreket etýi kerek. Jeńil aqshaǵa qumarlyq emes, adal eńbek qana jaqsylyq ákeletinin óskeleń urpaqtyń sanasyna quıyp, durys qundylyqtarmen tárbıeleýimiz kerek», dedi E.Beısenbaev.
Joba aıasynda 2 kodeks pen 7 zańǵa 50-den astam túzetý engizildi.
Zań jobasynda mynadaı máseleler qamtylǵan:
Atap aıtqanda, oıyn bıznesine qatysýshylardy onyń jaǵymsyz saldary, táýekelderi men zııany týraly mindetti túrde habardar etý, sondaı-aq málimetteri boryshkerler tiziliminde bar jeke tulǵalardyń oıynǵa qatysýyna tyıym salý týraly mindetti aqparat engiziledi. Qumar oıyndarǵa kamelet jasqa tolmaǵan jáne qumar oıyndarǵa qatysýy shektelgen adamdardy tartqany úshin zańdy tulǵalardyń ákimshilik jaýapkershilik, sondaı-aq onlaın-kazıno uıymdastyrǵany úshin qylmystyq jazalar belgilenedi. Býkmekerlik keńseler men lotereıalarǵa arnalǵan jarnamany ornalastyrý men taratýǵa qoıylatyn talaptar kúsheıtiledi.
Sonymen qatar lotoreıa termınaldaryn elge ákelýge jáne turǵyn úılerge, dúkenderge, medısınalyq jáne bilim berý uıymdaryna ornatýǵa tyıym salynady. Qumar oıyndarǵa qatysý jasy 25 jasqa deıin ulǵaıtylady. Oıyn bıznesin uıymdastyrýshylar endi ózderiniń aqparattyq jáne qarjylyq júıelerin memlekettik kirister organdarynyń apparattyq júıelerimen biriktirýge mindetti bolady. Osylaısha, barlyq qarjylyq operasııa memleketke kórinip otyrady.
Sondaı-aq otyrys barysynda depýtattar oıynǵa táýeldi adamdardy ońaltý, arnaıy emdeý mekemelerin lısenzııalaý jáne qarjylandyrý, oıynǵa táýeldi adamdarǵa nesıe berýge tyıym salý jáne basqa da máselelerdi kóterdi.
Qorytyndylaı kele jıynǵa qatysýshylar qumar oıynǵa táýeldilik máselelerin sheshý keshendi tásildi qajet etetinin, onyń saldarymen emes, sebepterimen kúresý kerektigin atap ótti. Jasóspirimder men jastarǵa nashaqorlyq qaýpin túsindire otyryp, profılaktıkalyq jáne aǵartý jumystaryn kúsheıtý mańyzdy.