О́skemendegi О́ner mýzeıinde áıgili sýretshi Ábilhan Qasteevtiń jalǵyz ǵana túpnusqa kartınasy saqtalǵan. Ol – 1969 jyly jazylǵan «Esik kóli» dep atalatyn týyndysy.
Akvarel boıaýymen aq qaǵazǵa beınelengen bul sýrettiń kólemi shaǵyn ǵana. О́lshemi 60h60. Soǵan qaraǵanda qazaqtyń qabyrǵaly qylqalam sheberi Ábilhan Qasteev bul kartınasyn tamyljyǵan tabıǵat aıasynda, Esik kóliniń jaǵasynda salsa kerek. Aınadaı kóldiń ózi – Tıan-Shan taý silemderiniń arasynda jatqan eń ádemi kólderdiń biri.
Surǵylt jaqtaýǵa salynyp, beti áınekpen jabylǵan kartınaǵa kóz salsańyz, Esiktiń sulýlyǵy ózine essiz baýrap áketedi. Aspandy kúńgirt bult basyp turǵanymen, mezgildiń qaı ýaqyt ekenine deıin sezdire otyryp, sezimmen, júrekpen jazǵandaı. Aqbas shyńnyń ıyǵynan bozaryp, kún kóterilgen. Tań shýaǵy jaǵadaǵy butaly ormannyń basyn shala túsip, boıaýyna boıaý qosqandaı áserde. Appaq tańdaǵy altyn ýaqyt jaqpar tastardyń qyryna deıin aıshyqtap tur. Osyny dóp basyp, qaǵazǵa túsirip alǵan sýretshiniń tabıǵatqa degen shynaıy sezimi ańǵarylady.
Beıneleý ónerindegi perspektıva, ortańǵy plan, bergi plan degen sekildi akademııalyq erejeleriniń bári-bári saqtalǵan. Bergi planǵa qońyr tasty shyǵarsa, ekinshi planǵa boıaýy oınaqy toǵaıdy jazǵan. Arǵy plandaǵy adyrlar alystaǵan saıyn munarta bergen. Tipti ala bultty aspanǵa deıin jan bitirgendeı. Qarap otyrsańyz, kompozısııasyna deıin óte saýatty úılestirilgen. Kartınanyń kolorıti de erekshe. Tabıǵattaǵy barlyq tústi tańdaı otyryp, qaǵaz betine asqan sheberlikpen túsirgen. Sonymen qatar reńdik perspektıvany da talǵammen paıdalanǵanyn baıqaýǵa bolady. Boıaýdy palıtrada aralastyra tańdaı otyryp, tabıǵattaǵy keńistikti qaǵaz betinde shynaıy etip kórsetken. Máselen, bergi plandaǵy tas pen aǵashtyń, kóldiń boıaýy neǵurlym qoıý, qanyq bolsa, alystaǵan saıyn surlana bergen. Kartınada sýyq jáne jyly tústerdiń úılesim tapqany ózine baýrap turady. Kól men aǵash butaǵyndaǵy japyraqtardyń faktýrasy da kásibı deńgeıde oryndalǵan. Qaıyq ústindegi top adamdardy beınelegenimen, ıt tumsyǵy ótpes qalyń jynysty jazǵanymen, battastyrmaǵan. Ár túsken boıaý óz ornynda. Ámbesinde, bergi plandaǵy boıaý arǵy planda ekinshi qaıtara qaıtalanbaıdy. Kepeshti taýlar men jasyl shyrsha, toǵaı beınesi kólge shaǵylysyp tursa daǵy, boıaýlary eki túrli. Bir boıaýdy bir-birine mingestire bermegen.
Mýzeıdiń ortańǵy zalyna engen kórermenniń nazary kóp kartınanyń arasynda birden Esik kóliniń sulýlyǵyna aýyp turatyny anyq. Al kól mańaıyndaǵy taý-tas, orman-toǵaı kózdi kólge burýǵa kómektesip turǵan sııaqty. Úzilip uzaq qarasańyz, móldiregen minsiz klassıkalyq kartına ekenine kózińiz anyq jetedi. Akvarelmen munshalyqty muntazdaı etip, shynaıy berý, naǵyz sheberdiń qolynan ǵana keler edi. Uqyppen, mólsherimen ǵana móldirete jazylǵan qundy kartına kópshiliktiń nazaryn áli talaı ózine aýdarady.
Esik kóliniń sýreti beıneleý ónerindegi zańdylyqtar eskerile otyryp jazylǵan týyndy bolǵanymen, Ábilhan Qasteev – qala akademııasyn emes, dala akademııasyn támamdaǵan sheber. Keıbir derekterge súıenip, orys sýretshisi N.Hlýdov ustazy bolǵan deımiz. Orys sýretshisinen tálim alǵan, baǵyt-baǵdar alǵan deımiz. Alaıda Nıkolaı Hlýdov sýrettiń álippesin úıretpegen. Álippesi dep otyrǵanymyz – joǵarydaı aıtylǵan kompozısııasy men sýrettiń eń negizgi erejeleri. Ol týraly Ábilhan Qasteev ózi de «ónerdi taýdyń bulaǵynan, qoıdyń qulaǵynan, apamnyń kıizinen, qoshqardyń múıizinen úırendim», dep ketken. О́zi aıtqandaı, tabıǵatpen tildesken, úndesken týma talant.