Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev oblys pen qala ákimderine aýmaqtardy abattandyrý, kógaldandyrý jóninde birqatar tapsyrma berip, eldi mekender men qoǵamdyq demalys oryndaryn kútip-baptaý ákimder qyzmetin baǵalaýdyń taǵy bir ólshemi bolatynyn aıtqan edi.Jasyratyny joq, ybyrsyǵan qoqys, qalaı bolsa solaı shashylǵan qaldyqtarymyzdyń betin qys boıy qar jaýyp kelgendeı. Qar qalaı erıdi, qala qobyrsyǵan qoqystan aıaq alyp júre almaı qalady. Tazalyqqa jaýapty mekemeler Qaraǵandynyń qoqysyn tazalap úlgermeı jatyr. Oblys ákimi Ermaǵanbet Bólekpaev apta basyn, ıaǵnı dúısenbi kúngi jumysyn qalanyń tazalyǵyn tekserýden bastady. Aımaq basshysy dúısenbide Qazybek bı aýdanyn, seısenbide Álıhan Bókeıhan aýdanyn aralap, qos aýdan ákimine eskertý jasady.
Aımaq basshysy dúısenbi kúni saǵat tańǵy segizden bastap, Qaraǵandy qalasy jáne Qazybek bı aýdanynyń ákimderimen birge Ońtústik-Shyǵystyń bir bóligin aralap shyqty. Kóshe tazalyǵyna kóńili tolmaǵan ákim eskertý jasady.
– Sý tasqyny kezeńi ótti. Endigi másele – barlyǵymyz tazalyqqa kóńil bólip, qalany retke keltirý. Bir qarasańyz, qoqystan tazartqan sııaqty, biraq qurylys qaldyqtary jatyr. Jumysty nege sońyna deıin jetkizip istemeske? Jaıaý júrip, tazalyqqa barynsha mán berińizder, – dedi aımaq basshysy aýdan ákimi Eraly Ospanovqa.
Munymen qosa áleýmettik nysandar men jeke kásiporyndardyń aýmaǵyn aralap, olardyń da qoqystary shyǵarylmaǵandyǵyn kórip, meılinshe jumysty kúsheıtý kerektigin atap ótti.
– Qystan keıin, árıne, qoqys kóp. Tazartý jumystaryn uıymdastyrýǵa baılanysty kemshilikter bar ekenin moıyndaýymyz kerek. Merdigerlerdiń jumysyna qatysty suraqtar bar. Bıznes, PIK óz aýmaǵyn da tazartýy kerek. Aldymyzda qystan keıin qalanyń tazalyǵyn tez retke keltirý mindeti tur. Biz qala, aýdan ákimderimen birge jaıaý júrip, ár kósheni tekseretin bolamyz, – dedi oblys ákim.
Qazybek bı aýdanynyń ákimi aýdan turǵyndaryn 13 sáýir kúngi jalpyqalalyq senbilikke qatysýǵa shaqyrady. Ol arnaıy qaptar beriletinin, ony alý úshin áleýmettik jelilerdegi paraqshalarǵa ótinim qaldyrý kerektigin aıtady. Qoqysty polıgonǵa shyǵarý úshin jumysty uıymdastyramyz dedi.
Al seısenbi kúni ertemen Álıhan Bókeıhan aýdanyn, Maıqudyqty aralady. Bul aýdan aýmaǵyna senbilik júrgizilse de, plastık bótelkeler, paketterdiń jer-jerde shashylyp jatqanyn kórgen aımaq basshysy merdigerlerge jumysshylar sanyn kóbeıtip, óz ýchaskelerin jedel ári tııanaqty túrde retke keltirý qajettigin atap ótti.
– Úılerdiń janynan ótkenimizde balkondarynyń astynda turmystyq qoqys óte kóp ekenin baıqadym. О́kinishke qaraı, ony turǵyndar terezeden, balkonnan tastaıdy. Sondyqtan senbilikke, tazalyq jumystaryna qala turǵyndaryn da barynsha tartý kerek. Munymen qosa kásipkerler óz nysandarynyń janyn tazalaýy kerek, – dedi Ermaǵanbet Qabdýlauly.
Bul apta basynda elimizde «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy bastaldy. Mundaı ıgilikti iske qaraǵandylyqtar da bir kisideı jumylady. Aýqymy keń aksııanyń alǵashqy aptasy «Taza ólke» dep atalady. Iаǵnı juma boıy aýdan-qala, tipti aýyldarda senbilik uıymdastyrylady. Ekologııalyq aksııa bastalǵan kúni Álıhan Bókeıhan atyndaǵy aýdanda senbilik uıymdastyrylyp, 1000 qap qoqys syrtqa shyǵaryldy. Degenmen apta sońyna deıin senbilik jalǵasatyn bolady. Buǵan aýdan turǵyndary atsalysyp, aýlalaryn tazartyp jatyr.
Seısenbi kúni «Taza ólke» aptalyǵy aıasynda uıymdastyrylǵan senbilik Qazybek bı aýdanynda ótti. Eriktiler, ekobelsendiler men qala turǵyndary tús aýa qaptaryn qolyna alyp, plastık qutylar men paketterdi jınady. Kásipkerler de qalys qalǵan joq. О́zderiniń nysandarynyń aldyn qoqystan tazartty.
Qaraǵandy qalasy jastar resýrstyq ortalyǵynyń dırektory Ǵazız Zulqarnaı senbilikke 30 erikti qatysyp júrgenin, apta sońyna deıin 15 ýchaskeni tazartatynyn jetkizdi.
Mundaı senbilikter oblysymyzdyń barlyq aýdan-qalasynda ótip jatyr. Ekologııasyn oılaǵan el-jurt eldi mekenderiniń ishi-syrtynyń tazalyq jumystaryna belsene kirisken. Saran qalasynyń turǵyndary otbasymen birge aýlalaryna shyǵyp, senbilikke qatysyp jatyr. Aıtpaqshy, mundaǵy qala ákimdigi áleýmettik jeli arqyly eń úzdik aýla men aýdanǵa konkýrs jarııalaǵan. Balqash qalasynda da barlyq aýla, kóshedegi qoqystar shyǵarylǵan. Kórshiler biraýyzdan kóterińki kóńil kúımen jumyla ketip, kelesi bir kóshege estafeta arqyly joldaýda. Qarqaraly qalasyndaǵy senbilikke 100 den asa turǵyn shyǵyp, 35 gektar aýmaqtyń qoqysyn tazalaǵan.
Taǵy bir jalpyqalalyq senbilik 13 sáýirge kúnine josparlanyp otyr. Osy oraıda qala turǵyndarynan ekoaksııaǵa belsendi qatysýy suralady. Bir aıy boıy, ıaǵnı 11 mamyrǵa deıin aýdan-qala, eldi meken tazalyǵyna el bolyp jumylamyz. Barlyǵy ózimiz úshin.
Qaraǵandy oblysy