Tehnıkanyń qaryshtap damyǵanyna qarasaq, túbi elektromobılge kóshetin sekildimiz. О́ıtkeni О́skemenniń ózinde Qytaıdan enip jatqan kólikterge qyzmet kórsetetin mamandardy daıarlaý bastalyp ketti. Sol úshin Qytaı memleketiniń Tıanszın ýnıversıtetimen birlesip «Lý Ban» sheberhanasy ashylǵan. Kúni keshe ámbege tańsyq sheberhanaǵa press-týr uıymdastyryldy.
D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıteti qabyrǵasynda qurylǵan Lý Ban sheberhanasy elektromobılderge qyzmet kórsetý tehnologııalarymen tolyq jabdyqtalǵan. Press týrda gıbrıdti avtomobılder men elektromobılderdi dıagnostıkalap júrgen stýdentterdiń jumysyn kórdik. Bul ortalyq jeltoqsanda ashylǵanymen, jetistik joq emes. Stýdentter kólikterdiń tetikterin shashyp, qaıta jınaýǵa, ony tekserýden ótkizýge daǵdylanyp júr. Al muǵalimder buǵan deıin Tıanszın ýnıversıtetinde is-tájirıbeden ótip kelgen.
– Baıqasaq, Qytaıdyń kólikteri kóbeıip keledi. Erteńgi kúni olarǵa qyzmet kórsetý úshin kadrlardy búgin daıarlaýymyz kerek. Qazir stýdentterdi úıretip jatyrmyz. Negizgi baǵyt – dıagnostıkalaý jáne qyzmet kórsetý. Jazǵa qaraı elektromobılderge tolyqtaı dıagnostıka jasaı alamyz, – deıdi aǵa oqytýshy Dınara Myrzabekova.
Árıne, kópshilik elektromobılderge kúmánmen qaraıdy. Aıaqasty isten shyqsa, kimge jóndetemiz, tetikti qaıdan alamyz degen sekildi san túrli saýal mazalaıdy. Al Lý Ban sheberhanasyndaǵy mamandardyń aıtýynsha, tetikter isten shyqqanymen, qaıta jóndeý qıyndyq týǵyzbaıtyn kórinedi. Sonymen qatar «akkýmýlıator kúshimen júretin kólikter saqyldaǵan aıazǵa shydaı ma?» degen suraqty da qoıdyq. Bul da – kópshiliktiń kóńilinde júrgen saýal.
– Elektromobılderdiń akkýmýlıatorlaryn jylytý úshin arnaıy qurylǵylar bar. Alaıda qýat kóbirek ketedi. Jalpy, qazirgi tańda jetildirý jumystary júrip jatyr. Bul kólikterdiń úlken paıdasy aýany lastamaıdy. Qýat kózi ǵana qajet, – deıdi professor Murat Muzdybaev.
Sonymen qatar BAQ ókilderi «Avtomobılderdiń Smart-tehnologııalary» zerthanalarynyń qyzmetimen de tanysty. ShQTÝ-dyń akademııalyq máseleler jónindegi prorektory Ásııa Mashekenovanyń aıtýynsha, bıyl osy salada shamamen 80 túlek joǵary bilimdi maman atanady.
– Oblysymyzǵa jumys saparymen kelgen Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Lý Ban sheberhanasyn elimizdiń ózge óńirlerinde de ashý keregin aıtty. Sheberhananyń aldyna qoıǵan mindetterin kezeń-kezeńmen júzege asyrý úshin ShQTÝ-dyń 15 oqytýshysy byltyr Qytaıǵa baryp, biliktiligin arttyryp keldi. Oqytýshylarymyz bıyl taǵy da baryp, tájirıbe jınaqtaıdy. Aldaǵy ýaqytta ýnıversıtet bazasynda jasandy ıntellektige baǵyttalǵan «Lý Ban-2» sheberhanasyn ashýdy josparlap otyrmyz, – dedi Ásııa Mashekenova.
Al ShQTÝ akademııalyq qyzmet departamentiniń dırektory Samat Baıgereevtiń sheberhana bazasynda otandyq avtomobıl qurastyrý ónerkásibi úshin joǵary bilikti tehnıkalyq jáne ınjenerlik mamandar daıarlanyp jatqanyn aıtady.
– Qazirdiń ózinde «Kólik, kólik tehnıkasy jáne tehnologııalar», «Jol qozǵalysyn uıymdastyrý» bilim berý baǵdarlamalary boıynsha 400 stýdent bilim alyp jatyr. Lý Ban sheberhanasynda bilim alyp, biliktilikterin jetildirgen túlekter kólik qurastyrý zaýyttarynda, avtomobılderdi satý jáne servıstik qyzmet kórsetý jónindegi dıllerlik ortalyqtarda, ónerkásiptik kásiporyndardyń kólik sehtarynda qyzmet ete alady, – deıdi Samat Baıgereev.
Aıta keterligi, «Astana Motors» kompanııasy aldaǵy jyldyń basynda kólik zaýytyn ashýdy josparlap otyr. Ol jaqta da mamandarǵa degen suranys joǵary bolady. Jalpy, tehnıkalyq ýnıversıtet túlekteriniń jumyspen qamtylýy 96 paıyz. Munda oqyǵan qaı sala túlekteri bolsyn, suranysqa ıe.
О́skemen