San túrli taǵdyrly adamdardyń qarym-qabileti de, qyzyǵýshylyǵy da, ónerliligi men ónersizdigi de ártúrli. Ásirese shyǵarmashyl jandar ónerden basqa eshteńede isi joqtaı kórinedi. Desek te jazýdyń klassıkalyq úlgisin kórsetken qalamgerler de sporttan kende emes ekenine ádebıette mysal kóp.
Máselen, Muhtar Áýezov Semeıde semınarııada oqyp júrgende 1913 jyly tuńǵysh qurylǵan «Iаrysh» («Jarys») fýtbol komandasynyń jartylaı qorǵaýshysy bolyp oınaǵanyn bilemiz. Keıinirek at báıgesine erekshe jankúıer bolypty. Budan bólek jazýshynyń bılıard, toǵyzqumalaqqa da qyzyǵýshylyǵy artqan. Ańshylyqqa shyǵýy ekibastan. Sondaı-aq uly Eldarmen shahmat oınap otyrǵany derekti fılmde de kórsetiledi. Al Muqaǵalı Maqataev pen Jumataı Jaqypbaevtyń bokspen shuǵyldanǵany da el aýzynda áli aıtylady.
Orys klassıkterine keler bolsaq, Maksım Gorkıı shańǵy tepkendi unatqan eken. Al Lev Tolstoı sportqa óte qumar bolǵan. Ol 67 jasynda velosıped aıdaýdy úırenipti. Lev aqsaqaldyń bul talpynysyn kórgen jurt, árıne kúlgen. Alaıda jazýshy kúndeliginde: «Keıingi kezderi manejde velosıped teýip úırenip júrmin. Meniń oǵan qyzyǵýym, árıne birtúrli. Evgenıı Ivanovıch (dáriger) meni bul isimnen aınytyp, oǵan qosa renjidi. Al maǵan túk uıat emes. Kerisinshe, munda bir tabıǵı dıýanalyq bar ekenin sezemin», dep jazady.
Máskeýlik velosıpedshiler qoǵamy óz qatarlarynyń 67 jastaǵy qalamgermen tolyqqanyna erekshe tańǵaldy. Sóıtip, Tolstoıǵa aǵylshynnyń «Rover» markaly velosıpedin syıǵa tartty.
Budan bólek Tolstoı aqsaqal konkı tebýden de qur alaqan emes, atqa minip, saǵattar boıy jaıaý júrýden de jalyqpapty. Keı kúnderi balyq aýlap, ańǵa shyǵatyn: tipti aıý atqan desedi (árıne, vegetarıan bolǵansha). Aleksandr Kýprın de qumar atlet atanyp, sırkte óner kórsetipti. Ol áýe sharymen kóterilip, súńgýir kostıýmimen sý astyna túsken.
Al áýesqoı saıathatshy kim deseńiz, aqyn Nıkolaı Gýmılevti aıtamyz. Ol birneshe ret Afrıkada ári saıahatshy, ári ekspedısııa jetekshisi retinde bolǵan.
Sporttyń eń tynysh ári sabyrly túrimen Ivan Týrgenev aınalysqan. Shahmatty óte jaqsy oınaǵan ol, tipti halyqaralyq týrnırlerge de qatysyp, júldeli bolǵan desedi.