Búginde bilimdi jastardy memlekettik qyzmetke tartý maqsatynda Memlekettik qyzmet isteri agenttigi tarapynan tıisti jaǵdaılar men múmkindikter jasalyp jatyr. Aımaqtaǵy memlekettik qyzmettegi osy jumystyń barysy jáne basqa da júzege asyrylyp jatqan is-sharalar boıynsha Memlekettik ister agenttiginiń Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha departamentiniń basshysy, Ádep jónindegi keńes tóraǵasy Nurlan ERKEBAEVPEN áńgimeleskenbiz.
– Nurlan Táńirberdiuly, sizderdiń taraptaryńyzdan atqarylyp jatqan jumystar orasan. Alaıda ony birimiz bilsek, endi birimiz beıhabarmyz. Tipti azamattardyń quqyqtaryn qalpyna keltirý sekildi jumystarmen de aınalysasyzdar. Aldymen osy týraly tarqatyp aıtyp beresiz be?
– Árıne, atqaryp otyrǵan qyzmetterimizdiń biri osy, azamattardyń quqyqtaryn qalpyna keltirý. 2023 jyldy bıylmen qosa alǵanda memlekettik qyzmet salasynda baqylaý basqarmasymen jalpy júzge tarta tulǵanyń quqyqtary qalpyna keltirilgen. Atap aıtsaq, tártiptik jazanyń kúshin joıý, baǵalaý paraqtarymen tanystyrý, bonýs tóleý, synaq merzimin ornatý syndy memlekettik qyzmetshilerdiń quqyqtary qaraldy. Máselen, memlekettik mekemede qyzmetker jyl boıy jumys istep júrip, jyl sońynda tıisti bonýsyn ala almaı qalǵan. Departament tarapynan tekserýden soń qyzmetshiniń eńbegi baǵalanyp, tıisti bonýsy tólendi. Sondaı-aq memlekettik organda isteıtin 4 qyzmetker zańsyz tártiptik jaýapkershilikke tartylǵan. Bizdiń mamandardyń aralasýymen memlekettik qyzmetshilerdiń quqyqtary qalpyna keltirilgen.
– Memlekettik qyzmetkerler áýelde jan-jaqty tekserýden soń ǵana qyzmetke qabyldanady. Sóıte tura tártip buzýlary múmkin. Kóbinde qandaı quqyq buzylady?
– Bizdiń taraptan únemi tekserýler júrip turady. Memlekettik qyzmet týraly zańnama talaptarynyń saqtalýy boıynsha azamattardyń aryz-shaǵymdary negizinde de máseleni nazarǵa alamyz. Naqty derekter keltirsem, 2023 jyldan beri 689 quqyq buzýshylyq anyqtalǵan. Konkýrs rásimderiniń buzylýy, tártiptik jaza qoldaný týraly jáne áleýmettik qorǵaý bólikterinde jıi kezdesedi. Aıta keteıin, biz jaza qoldanyp qana qoımaı, aldyn alý sharalaryn da uıymdastyramyz.
– Sondaı-aq jospardan tys tekserý is-sharalary da bar emes pe?
– Árıne, aryz túsken jaǵdaıda tekserý jospardan tys júrgiziledi. Byltyr memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyna qatysty 62 aryz-shaǵym kelip túsip, 6 ótinish boıynsha tekserý is-sharalary júrgizildi. Tekserý qorytyndysy boıynsha tórteýiniń quqyǵy qalpyna keltirildi. Azamattardyń shaǵym túsiretin negizgi salalary – jer qatynastary geodezııa jáne kartografııa, bıznes jáne kásipkerlik. Quqyq buzylǵan jaǵdaıda ony mindetti túrde qalpyna keltirý kerek. Tekserý kezinde tórt aryzda kórsetilgen faktiler óz dálelin taýyp, tıisti sharalar jasaldy.
Aıta keteıin, jergilikti atqarýshy organdar men ortalyq memlekettik organdardyń aýmaqtyq bólimshelerinde ishki baqylaý qyzmetteri de jolǵa qoıylǵan. Byltyr ishki baqylaý arqyly 17 birlesken tekserý júrgizilip, 870 zań buzýshylyq anyqtaldy. Al bıylǵy 1 toqsanda 6 birlesken tekserý júrgizilip, 207 buzýshylyq anyqtaldy.
– Túsinikti. Azamattardyń quqyqtary qalpyna keltirildi dep jatyrmyz. Mysal keltire alasyz ba?
– Ondaı mysaldy kóptep keltirýge bolady. Biraq jýyqta bolǵan bir jaǵdaıdy aıtaıyn, bıyl 6 aqpanda Rıdder qalasynyń turǵynynan shetel azamatyna senimhat boıynsha jeke sáıkestendirý nómirin alý úshin qujattardy qabyldaýdan negizsiz bas tartqany týraly shaǵym túsken. Mamandar aryzdy qarap, ótinishti dereý qabyldaý jáne oblystyń halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynda túsindirý jumystaryn júrgizý týraly hat joldandy. Al shaǵym boıynsha qyzmet alýshynyń ótinishi qabyldanyp jeke sáıkestendirý nómiri berildi.
– Al memlekettik qyzmetke turamyn deýshi jastarǵa qandaı keńes berer edińiz?
– Joǵary oqý oryndaryna baryp, memlekettik qyzmettiń qyr-syryn túsindirip jatyrmyz. Sebebi byltyrdan beri jas mamanǵa konkýrssyz memlekettik qyzmetke ótýge múmkindik berildi. Eń bastysy grantta oqyp, 3/3 dárejesi boıynsha bitirýge tıis. Bylaısha aıtqanda, tórt pen beske oqyǵan túlek bolýy kerek. Sol týraly jan-jaqty aıtyp jatyrmyz. Bıyldyń ózinde ár fakýltettiń túlekterimen jeke-jeke kezdesip, vakansııa usyndyq. Jastar birinshi aılyq suraıdy. Ony da ashyp aıttyq. Bas maman bolyp barsa, qolǵa 180 myń teńge alady. Bul jerde, memlekettik qyzmetke ornalasqan azamat tulǵa bolyp qalyptasady, bilimi jetiledi.
Sonymen qatar bıyldan bastap óńirlik kadrlyq rezervti qalyptastyrýdy bastadyq. Oǵan 35 jasqa deıingi 20 shaqty azamatty iriktep qabyldaımyz. Olar testileý arqyly birneshe etaptan ótti. Eń joǵary upaı alǵandar jeke qasıetterin baǵalaý kezeńine ótti. Odan ótken 42 azamat Astanaǵa ketti. Tamyz aıynyń ortasynda áńgimelesýdi josparlap otyrmyz. Ádildik bolýy úshin olardyń aty-jónderin de bilmeımiz. Tek nómir arqyly anyqtalyp jatyr.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Mereı Qaınaruly,
«Egemen Qazaqstan»