Qazirgi ýaqytta «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodekste shekpeıtin temeki ónimderin, veıpterdi, hosh ıistendirgishter men olarǵa arnalǵan suıyqtyqtardy satýǵa, taratýǵa, sondaı-aq olardy jarnamalaýǵa tyıym salý kózdelgen. Bul – halyq densaýlyǵyn nyǵaıtýǵa, jaman ádetterge qarsy kúresýge baǵyttalǵan mańyzdy qadam.
DSM Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Saltanat Nazarova qoǵamdyq densaýlyq saqtaý is-sharalaryn qoldaý men nyǵaıtý úshin júrgizilip jatqan jumystardyń mańyzy týraly aıtyp berdi.
Salamatty ómir saltyn ustanatyn halyqtyń úlesin arttyrý úshin densaýlyq saqtaý salasyn damytýdyń 2026 jylǵa deıingi tujyrymdamasy sheńberinde jaman ádet faktorlary, onyń ishinde temeki shegý profılaktıkasyn arttyrý jónindegi sharalar josparlanǵan.
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodekske engizilgen veıpterge tyıym salý týraly talap halyqtyń densaýlyǵyn saqtaýǵa jáne qoǵamdyq ál-aýqatty jaqsartýǵa, atap aıtqanda, jastardy qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Máselen, qoǵamda 100% tútinsiz ortany qalyptastyrý, jarnamany baqylaý, qoǵamdyq oryndarda temeki shegýge tyıym salý túrinde temeki ónimderin tutynýdy azaıtý jónindegi sharalar keshenin iske asyrý kózdelgen.
Degenmen mamannyń aıtýynsha, temeki shegýge qarsy kúrestiń eń tanymal ádisi – salyq sharalary. Elimizde temeki ónimderine aksız 1995 jyly engizildi. Keıingi 10 jylda aksızder mólsherlemesi ósip, salyq saıasaty qatańdatyldy. Atap aıtqanda, súzgisi bar temekige aksız mólsherlemeleri shamamen 13 ese ósti, al súzgisi joq temekiniń mólsherlemesi 1000 danasyna shaqqanda 21 ese kóbeıdi.
Saltanat Nazarova Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy áleýmettik jelilerdegi, BAQ-taǵy aqparattyq jumystardy, oqý oryndaryndaǵy bilim berý is-sharalaryn, veıp, temeki jáne basqa da temeki ónimderin tutynýdyń zııany týraly tanymdaryn arttyrý maqsatynda ótkizilgen dóńgelek ústelderdi qamtıtyn aqparattyq-túsindirý jumystaryn belsendi júrgizip jatqanyn atap ótti. Jaman ádetterge úıir jastar men jasóspirimderge, ásirese osal toptarǵa kóp kóńil bólinedi. Elimizde temeki shegýge tosqaýyl qoıý maqsatynda 88 kabınet jumys isteıdi. Olar adamdarǵa táýeldilikti jeńýge kómektesýge daıyn.