Komıks – sýretpen sıpattalatyn oqıǵa, oı. Munyń túr-túsi kóp. Osy bir erekshe tásil Japonııadaǵy sýısıdti azaıtty degen derek bar. Jastar aýzynan tastamaı aıtyp júretin keıipkerlerdi de álemge tanytqan – osy. Demek bul – oqýshylar sanasyna bir oıdy sińirýdiń taptyrmas quraly. Bizdiń jasampaz jastar muny áldeqashan uqqan. Tek uǵyp qana qoımaı, iske kirisip ketken kórinedi.
Qajyrly Qajymuqan
Aqtaý qalasyndaǵy №13 mektep-gımnazııasynda oqıtyn Ramazan Súgirbaı biregeı kúsh ıesi Qajymuqan Muńaıtpasuly týraly komıks shyǵarǵan. Osylaısha, elimizdiń erekshe tulǵalaryn dáriptegisi keledi. Ásirese aty ańyzǵa aınalǵan batyrlardyń beınesi men erligin jastar kókeıine quıyp, úlgi qylýdy maqsat tutyp otyr. Ramazanǵa balýan týraly komıks ázirleýge bir aı ýaqyt jetkilikti bolǵan.
– Komıkste oqıǵa jelisi sýret arqyly beınelenedi ári óte qysqa mátin jazylady. Jalpy, adamǵa tom-tom kitaptardy oqyp shyǵýǵa birneshe aı ýaqyt qajet. Al komıks arqyly qysqa ýaqytta qajetti, mol málimetterdi bilýge bolady. Ýaqytty únemdeýge kómektesedi. Kólemi óte úlken, derekteri, kóp aqparatty jastarǵa osyndaı formatta jetkizgen tıimdi, – deıdi ozyq oıly oqýshy.
Sýret salý – Ramazannyń hobbıi. Al komıks jasaý ákesiniń biraýyz sózinen bastalǵan-tuǵyn. Bir kúni ákesi kishkentaı balalarǵa arnalǵan komıks jasaýdy usynǵan eken. Jas sýretshiniń sózinshe, bul oıdy iske asyrý basynda «múmkin emes nárse» sııaqty bolyp kóringen. Sodan qyzyǵýshylyǵy artyp, qazaq ertegileriniń biri «Kóltaýysardy» salyp kórgen. Sýretti bir emes, birneshe ret salǵanda keıipkerdiń beınesi anyq shyǵa bastaǵan. Keıin bar qajyryn jınap Qajymuqan Muńaıtpasulynyń komıksin qurastyryp shyǵypty.
– Komıks kitap qurastyrar aldynda Qajymuqan atamyz týraly oqyp, fılmin kórip shyqtym. Bul komıks arqyly balalardy sportqa, onyń ishinde kúreske shaqyrǵym keldi. Taǵy bir maqsatym – bizdiń 4-5 jastaǵy kishkentaı oqyrmandarymyz orasan kúshtiń ıesi, bozkilemde talaı balýandy jeńgen qazaqtyń balýany týraly bilse degen oı boldy. Aldaǵy ýaqytty halyq ertegisi «Tolaǵaıdyń» komıks nusqasyn ázirlep, oqyrmandarǵa usynýdy josparlap otyrmyn, – deıdi R.Súgirbaı.
Tarıhty tiriltý
Komıks arqyly bolashaqqa kóz salyp, ótkenge de úńilýge bolady. Ásirese tarıhty tiriltý – komıks jasaýshylardyń súıikti isi. Osy baǵytty betke alǵan Ilııas Iýsýpjanovtyń bir qorqynyshy bar. Ol otandastarymyz qazaq tarıhyna mán bermeı, esten shyǵarady dep úreılenedi. Sebebi júrgizgen zertteýiniń nátıjesi boıynsha, kópshilik mektepte oqyǵan qazaq tarıhyna qatysty derekterdi búginde umytyp qalǵan. Sondyqtan da olardyń jadynda tarıhı derekterdi jańǵyrtý úshin «Otandyq 100 komıks» jobasyn qolǵa alǵan.
– Almatyda komıksimdi oqyp úlgergen mektep oqýshylary bar. Alǵashqy tusaýkeseri de sol jaqta ótti. Oqýshylarǵa Qazaq handyǵynyń tarıhyna qatysty saýal qoıǵanymda kópshiligi jaýap berýge daıyn boldy. Menińshe, bul «Kereı men Jánibek» komıksiniń nátıjesi, – dedi jas talap.
Bir qyzyǵy, Qaraǵandyda mektep oqýshylary Qazaqstan tarıhyn komıks arqyly oqıdy. Daryndy balalarǵa arnalǵan N.Nurmaqov atyndaǵy mektepte tájirıbe júzinde qolǵa alynǵan tásil balalardy qyzyqtyra túsken. Saıat Dáýletjanuly jasaǵan alǵashqy anımasııa jýrnaly qazaq handyǵy taqyrybyna arnalǵan. Oqýshylar 20 bettik basylymdy jaryqqa shyǵarý úshin eki aı eńbektengen. Túrli ádebıetti paıdalanyp, maqalalarǵa sholý jasaǵan. Bul týraly oqýshy Fatıma Ámirzada «Biz qazaqsha komıks jasap, óz oıymyzdy jetkizgimiz keldi. Sebebi qazaq tilindegi kontent óte az. Biz soǵan qynjylamyz. Osyny túzetkimiz keldi», dedi. Mektep muǵalimderiniń oıynsha, qazirgi balalar anıme men manga janryna qatty qyzyǵady. Osy qyzyǵýshylyqty jaqsy dúnıege buryp, utymdy paıdalaný kerek. Eskerte keteıik, bul mektepte tarıh páni tek sýret salýmen, oqýmen ótpeıdi. Bul tásil memlekettik oqý baǵdarlamasynan tys ýaqytta qoldanylady.