Basty basymdyq – azamattar senimi

Úndistan Respýblıkasy Saılaý komıssııasynyń dırektory Pankadj Shrıvastava, Úndi­stannyń Qazaqstan Res­pýb­­lı­kasyndaǵy Tótenshe jáne О́ki­l­etti elshisi doktor T.V. Na­gendra Prasad, OSK músheleri jáne apparatynyń jaýapty qyz­met­kerleri qatys­qan kezdesýde eki eldiń ortalyq saılaý organdary arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýdyń ózekti máseleleri talqylandy.

OSK basshysy úndilik áriptesine Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bastamashylyq etken jáne 2022 jyly ótken respýblıkalyq referendýmda jalpyhalyqtyq qoldaýǵa ıe bolǵan konstıtýsııalyq re­for­ma aıasynda elimizdiń jańar­tylǵan saılaý júıesiniń erek­shelikteri týraly habardar etti.

Saılaý baıqaýshylaryn ózara jiberýdiń tájirıbesi tabysty damyp kele jatqanyn atap ótti. Máselen, Úndistan ókilderi 2019 jyly Qazaqstan Prezıdentiniń jáne 2023 jyly Parlament Májilisi depýtattarynyń saılaýyna halyqaralyq baıqaýǵa qatys­ty. Sondaı-aq OSK tóraǵasy 4–8 mamyr aralyǵynda Úndis­tannyń Halyqtyq ókilder palatasyna (Lok Sabha) saılaýdyń úshinshi kezeńin halyqaralyq baıqaýǵa alǵash ret qatysýǵa múmkindik bergeni úshin alǵysyn bildirdi. Osy múmkindikti paıdalana otyryp, ol áriptesin aýqymy boıynsha buryn-sońdy bolmaǵan saılaý naýqanynyń sátti aıaqtalýymen quttyqtady.

Kezdesý barysynda Radjıv Kýmar Lok Sabha saılaýyn ót­­ki­zý­degi qıyndyqtar, onyń ishinde saılaý naýqanyn aqparattyq súıemeldeý, jalǵan aqparat pen feıkke qarsy turý másele­leri, sonymen qatar saı­laý­dy qarjylandyrýdyń keıbir aspektileri týraly aıtty. Ol sondaı-aq Qazaqstanǵa kelý  onyń osy saılaý aıaqtal­ǵannan keıingi alǵashqy sapary ekenin atap ótti.

Halyq ókilderin (Lok Sabha) saılaý boıynsha daýys berý úderisi 44 kún ishinde (2024 jylǵy 19 sáýirden 1 maýsym­ǵa deıin) jeti kezeńde ótti. Úndistan saılaýshylar sany boıynsha álemdegi eń iri el (shamamen 1 mlrd adam), olar avtonomdy elektrondyq daýys berý júıelerin (EVM – Electronic Voting Machine) paıdalana otyryp, saılaý ýchaskelerin­de daýys beredi. Bul rette Úndistannyń saılaý júıesiniń ereksheligi daýys berý úderisin foto-, beınetúsirilimge, sondaı-aq saılaý ýchaskelerinde foto -, beınemonıtorıngke tyıym salý bolyp sanalady.

«Biz Úndistannyń saılaý ko­mıs­sııasynyń qyzmetin tań­da­nys­­pen baıqaımyz, ol Sizdiń bas­­shylyǵyńyzben saılaý sala­syndaǵy halyqaralyq jáne aı­maq­tyq qaýymdastyqtar sheń­be­rinde belsendi qyzmet atqara­dy. Siz 2021–2022 jyldary Dúnıe­júzilik saılaý organdary qaýym­dastyǵyna (A-WEB) tór­aǵa­­lyq ettińiz. Sonymen qatar 2022–2024 jyldary jáne aldyń­ǵy jyl­dary Azııa saılaý organ­dary qa­ýymdastyǵyna (AAEA) tór­­aǵa­lyq etýińizdi joǵa­ry baǵa­­laımyz», dedi Nurlan Ábdirov.

Kezdesý barysynda Ort­saı­laýkomnyń basshysy Úndis­tannyń tájirıbesin biregeı jáne ekijaqty yntymaq­tas­tyqta ózara tájirıbe almasý óte paıdaly dep sanaıty­nyn atap ótti. Bul rette ol ózara is-qımyldy neǵurlym joǵa­ry, strategııalyq deńgeıge shy­ǵarýǵa múddelilik bildirdi. Eki memlekettiń saılaý júıelerin biriktiretin basymdyq saılaý­shylardyń senimin arttyrýǵa umtylý ekenin atap ótti.

Taraptar ekijaqty kásibı yntymaqtastyqty keńeıtýge jáne tereńdetýge kelisti. Nurlan Ábdirovtiń Qazaqstan men Úndistannyń ortalyq saılaý organdary arasyndaǵy О́zara túsinistik týraly memo­randýmǵa qol qoıý týraly usynysyn áriptesi Radjıv Kýmar qoldady. Jaqyn arada osy qujatqa qol qoıylǵannan keıin ony iske asyrý úshin is-sharalardyń egjeı-tegjeı josparyn ázirleý týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizildi.

Úndistan Respýblıkasynyń saılaý jónindegi Bas komıssary Radjıv Kýmar qazaqstandyq árip­testerine Úndistandaǵy De­mo­kratııa jáne saılaýdy bas­qarý halyqaralyq ınstıtýty ba­zasynda halyqaralyq oqytý baǵ­dar­lamalaryna qaty­sýǵa, son­daı-aq jyl sońynda ótetin Úndi­s­tan­nyń jekelegen provınsııala­ryn­daǵy jer­gilikti saılaýdy baı­qaýǵa qatysýǵa usynys bildirdi.

Radjıv Kýmar eldegi áleý­mettik-ekonomıkalyq jáne saıa­sı ózgeristerdi, atap aıtqan­da, azamattardyń quqyqtary men múd­delerin qorǵaýǵa baǵyt­tal­ǵan ózgeristerdi joǵary baǵa­lap, parlamentaralyq ynty­maqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa úmit bildirdi.

Sapar aıasynda Úndistan Respýblıkasynyń delegasııasy QR Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Jaslan Mádıevpen kezdesip, QR sıfrlyq úkimeti­niń tujyrymdamasy jáne fýnksıonalymen tanysty. Oǵan eldiń sıfrlyq ekojúıesin trans­formasııalaý jónindegi jumysy kórsetildi.

Resmı sapary aıasynda Rad­jıv Kýmar myrza Almaty men Astananyń aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń qyzmetimen tanysyp, qalalar ákimderimen jumys kezdesýlerin ótkizdi.