Sıfrlyq jýrnalıstıka týraly sóz qozǵaǵanda, robot-jornalshyny qalaısha umytamyz? 2010 jyly japondyq ónertapqyshtar oqıǵalardy taldaıtyn, tolyqtaı aqparattyq esepter beretin androıd-jýrnalısterdi tanystyrǵan edi. Osy tusaýkeserden keıin zertteýshiler robottan jýrnalıst shyǵaramyz dep jantalasty.
2013 jyly qytaı ǵalymdarynyń ıdeıasymen robot-jornalshy «Xiao Nan» jasalǵan. Ol 300 tańbadan turatyn jańa jyl kezinde trafıktiń joǵarylaýy týraly jazbany aıaqtaýǵa bir sekýnd jumsaǵan. Maqalasy «Southern Metropolis Daily» gazetinde shyqty.
– Korrespondenttermen salystyrǵanda, «Xiao Nan» kólemdi maqalalardy tezirek jazady. Tereń analıtıkalyq maqalalar nemese sholýlar jasaıdy. Biraq bul robottar jaqyn arada jýrnalısterdi almastyrady degendi bildirmeıdi. Sebebi qultemirler suhbatty óz betinshe júrgize almaıdy, suhbattasýshynyń suraqtaryna ıntýıtıvti túrde jaýap bere almaıdy. Maqalanyń taqyryptaryn óz betinshe tańdaı almaıdy. Degenmen ýnıversıtet qyzmetkerleri «Southern Metropolis Daily» kompanııasymen birlesip, BAQ-ta robottardy paıdalaný boıynsha arnaıy zerthana qurý úshin jumys istep jatyr. Aldaǵy ýaqytta robot-tilshiler kemeldene túsedi, – dedi Beıjiń ýnıversıtetiniń professory Van Sıaoszıýn.
Al «The Los Angeles Times» basylymynyń robot-jýrnalısi «Quakebot» 2014 jyly Kolıfornııada bolǵan jer silkinisin 3 mınýtta-aq jazyp bergen. Al «Ken Shven» aqparatty óńdemeı-aq algorıtm esimimen jarııalaǵan. Robot 2 jyl kóleminde jumys jasaıdy. Orfografııalyq qatelikterdiń bolýyna qaramastan, onyń maqalalary ótkir. Búginde robot-jýrnalıst 10 mıllıon adamy bar aýmaqty baqylaýda ustaıdy. Sonymen qatar qaıtys bolǵan adamdardyń, urlyq-qarlyqtyń, qylmystyń sanyn eseptep, óziniń ıesi, ónertapqysh ári jýrnalıst Ken Shvenge jiberedi.
2014 jyly shved zertteýshisi Krıster Klırvoll robot-jýrnalıster jazǵan jańalyqtardy oqyrman qalaı qabyldaıdy dep taldaý júrgizdi. Ol Amerıkalyq fýtbol matchy týraly maqalanyń eki nusqasyn medıalyq jáne kommýnıkasııalyq zertteý fakýltetiniń stýdentterine kórsetti. Eksperıment qatysýshylary materıaldardy jýrnalıst nemese robottyń daıyndaǵanyn anyqtaý kerek. Mátin aǵylshyn tilinde jazyldy. Sýretter bolmady. Qos mátin – birdeı kólemde. Zertteý nátıjesinde qatysýshylar maqalany kim jazǵanyn ajyrata almady. 27 respondentten 10 qatysýshy robot-jýrnalıst jasaǵan materıaldy adam jazdy dep qatelesti.
«Syrtym – qurysh,júzim – bolat, tasqa da salsań maırylman» degen sózdi Aqtamberdi jyraý tórt ǵasyr buryn aıtyp edi. Robot-jýrnalıster aıtsa da, jarasatyndaı-aq eken.