Saǵıdyń jyrlaryndaǵy syrshyl lırıkany qazir emge tappaýyńyz múmkin. Sanany tehnıka bılep barady ǵoı óıtkeni. Áý basta temirden seskengen adamzat balasy. Mystan kempir, jez tyrnaqtar sııaqty mys, temirden quıylǵan jaratylystar túbine jeterin sezgenin ańǵarý qıyn emes. Turmys tehnıkaǵa táýeldengen saıyn sananyń da solaı qaraı aýaryn aıtyp jatpaıyq. Al ońasha otyryp Saǵı Jıenbaevty oqysań, ishiń jylyp qalady.
Kún qansha ysyp, mezgil jaz bolsa da, bárimizge jetpeı júrgen bir jylylyq bar ǵoı. «Qajet jerinde qatygezdik pen qataldyq kerek desek te, adamnyń zańǵar ulylyǵyn sen saǵynyshymen esepte» demeı me Tólegen Aıbergenov? Sol siz ben biz joǵaltyp alǵan nemese búgingideı poıyzdyń aldyna túsip alyp júgirgen asyǵystyq pen qarbalasta aıqysh-uıqysh sana túkpiriniń bir jerinde umyt qaldyrǵan ińkár sezimder Saǵı Jıenbaevtan tabylady. «Áı, ózi ómir osyndaı emes pe, osylaı nege súrmeske?» dep oılanyp qalasyń. Al Jumeken... Jumeken basqa! Ájelerdiń, analardyń alaqany men júzinen taraǵan shýaq pen meıirimdi ol da jazady, sony jaza tura tereńdep ketken ájimderdiń astyndaǵy azap pen qasiretti qosa sýretteıdi. О́mirdiń, ýaqyttyń keshirmeıtinin aıtady, sóıtse de adamzattyń da jeńilmeıtin rýhyn tý etken Jumeken Nájimedenovteı aqyn joqqa tán.
«Teńiz, mine» dep uly sýdy eki-aq aýyz sózben tanystyrady ol.«Teńiz, mine. Teńiz meniń ne teńim,Teńim meniń tabynýmen ótemin!Tolqyn týlap jaǵany asty, jardy asty,Mólt-mólt etip kóbik-kózder arbasty.Netken ǵajap, netken ǵajapbul teńiz!Bul teńiz ben aspan egiz, bult egiz.Jatyr sheksiz qasiretsiz shalqyp olUlylyqtyń, sulýlyqtyń dańqymen.Bas ıem men sol dańqqa amalsyz.Amalsyzbyn, ol kúshti de men álsiz» deıdi.
Shyndyǵynda, adam tabıǵat (teńiz) stıhııasynyń aldynda qaýqarsyz. Bálkim, ómir súrýine kerektiniń bárin tabıǵattan alatyn bolǵandyqtan shyǵar. Onyń dúleı kúshine tótep bere alǵanyn kórmek túgili estimedik. Jaraıdy, muny aıtpaǵanda, pende balasynyń eń álsiz tusy óz tabıǵatynyń aldy emes pe? Uıatynyń, arynyń aldynda dármensizdik tanytyp, Qudaılyq bolmysyn tárk etip, dúnıege jutylǵan pende az ba? Azyn-aýlaq arzymaıtyn nársege bola obal-saýaptan attaǵan eken, bul da kisi balasynyń kúshtiligi emes, álsizdigi. О́mirdegi ádiletsizdik pen teńsizdiktiń bári sonyń saldarynan oryn alyp jatpaı ma? Taǵdyrynyń aldyndaǵy dármensizdik onsyz da belgili. Endi kelip teńizdiń dańqyna bas urý...
Týra osy teńiz týraly óleńder Saǵıda da az emes. Jumekende de molynan ushyrassa kerek. Biraq Saǵıdyń teńizi qandaı teńiz:
«Uıań edim, men de qazir batylmyn,Teńizbenen birge turyp jatyrmyn. Teńizde de júregi bar adamnyń,Teńizde de minezi bar aqynnyń.Súıedi ol da aqyn qusap, er qusap,Kóńili tússe aǵyl-tegil keń qushaq.Ol da mendeı alaqyzba albyrttaý,Ol da mendeı... sulýlarǵa sengish-aq» depti bir óleńinde. Munda eshqandaı tabyný da, jeńilý de, amalsyzdyq ta joq, kerisinshe teńiz ben adam ómirin uqsatý tur. Sol arqyly jaqyndastyrý, eki jaratylystyń tabıǵatyn bitistirý baıqalady. Sóıtip ákeledi de búıdeıdi:
«Ersi kórme onyń erke qylyǵyn,Júregine úńilip kór, sulýym.Kók teńizdiń qushaǵyna bir kirseń,Qıyn bolar qaıta aınalyp shyǵýyń...» dep qoıyp qalady. Sebebi meńireý teńiz juta salady. Adamǵa jutpas buryn oılanatyn sana bergen. Bul týraly Jumekennen asyryp aıta almaımyz:
«Teńiz, teńiz, dańq-ataqtyń quly kóp,Shynynda da sen ne tyndyrdyń uly bop?!Tolqyn, týlap jarǵa qarǵyp, al, shyq, al,Jaralǵanyńdy umytpa tek tamshydan.Tebiren, teńiz, tebirengeniń dalbasa,Basyń súıep qulaıtynqara jeriń bolmasa».
Eki aqyn eki túrli sýrettep jetkizse de, beıneleýi ártúrli bolsa da, túsindirýi bir. Kók teńizge aınalýdyń qajeti shamaly. Adam bolyp qalǵannan abzaly joq. Teńizdi de baǵyndyrarlyq aqyl-oı men kúsh-qýat bergen bizge, sosyn sonyń dańqymen ómir súrýdiń dámin bir tatqan soń, Saǵı aıtpaqshy, «qaıta aınalyp shyǵýyń qıyn bolady». Demek bara-bara teńizge de, taýǵa da, temirge de aınalýy kádik jaratylys sana-sezimimen ǵana adam. Qalǵanynan qaıran joq.