Qarjaýbaı Sartqojauly – sanaly ǵumyryn ult muratyna arnaǵan tulǵa. Ǵylym joly alyp muhıt bolsa, sol muhıttyń túbine bel sheship súńgigen azdyń biri edi.
Kúltegin tasynyń Astanaǵa ákelinýine, bitik tasty zerdeleýge jan-tánimen atsalysty. «Kónetúrik jazbalarynyń genezısi», «Birlesken Túrik qaǵanaty» atty eńbekteri – qazaqtyń tarıhı sanasyna jańa lep ákelgen, sony izdenis shıyrymen daralanǵan qomaqty dúnıe. Jas urpaq óziniń kim ekenin bilgende ǵana rýhymyz oıanyp, aqyl-oıymyz shiderden bosaıdy. Kez kelgen ózin mádenıettimin dep esepteıtin adam bul tarıhty bilýge tıis, baǵamdaýy kerek. Tarıhtyń arǵy túbirine nazar salsaq, ol jerde jatjurt emes, órkenıettiń basynda ózimizdiń babalarymyzdyń izi jatyr. Osyny túsingende eldigimiz nyǵaıyp, qasıetimiz artady. Qarjaýbaı osy jurttyń aldaspan rýhyn, sanasyn oıatýǵa bar ǵumyryn arnaǵan ǵalym. О́zi de ár sózinde kishkentaı ǵana izdenisten bastalǵan dúnıeni búginge deıin ulǵaıtqanyn, tereńdetip, túrki tarıhynyń túbine dendegenin aıtyp júrdi. Mońǵolııa jerindegi, shyǵystaǵy, sosyn Batys jáne Ortalyq Qytaıdan tabylǵan kóne túrki, ıaǵnı rýna jazýymen túrikterdiń óz qolymen jazyp qaldyrǵan qujattaryn aqtaryp-tóńkerip, tereńdete zertteýde eren eńbek etti. Sol qarqynmen 50 jylǵa jýyq ter tógip, osy salaǵa bar ǵumyryn arnady. Orasan zor jumysynyń nátıjesi retinde «Orhon eskertkishteriniń tolyq atlasy» atty 3 tomdyq qazynaly jumysty keler urpaqqa amanattap ketti. Mine, bul tomdarǵa qarap otyryp Qarjaýbaı Sartqojaulyn joǵarǵy sanatty ǵalym, kúlli túrik juraǵatyna eńbegi sińgen, bıik paryzyn ótegen azamat deýge negiz bar.
«Orhon eskertkishteriniń tolyq atlasy» – shalqar dalaǵa úsh ǵasyr bılik júrgizgen, ózderiniń tarıhyn, dúnıetanymyn, danalyǵyn, oı-sanasyn, bolmysyn, jazý óneri men el basqarý júıesin, ata dástúrin óshpesteı etip tasqa qashap ketken, órkenıetke, adamzat mádenıetine sarqylmas qazyna qosqan baıyrǵy túrikterdiń muralary túgel qamtylǵan irgeli shyǵarma. Qarjaýbaıdyń ushan-teńiz eńbegin osy kitaptardan kórýge bolady. Bul atlas baıyrǵy túrik mátinderin qaıta kóshirip, qaıta oqyǵan, burynǵy zertteýshilerdiń qatelerin túzetken, túpnusqa mátininiń jańa transkrıpsııasy, jańa aýdarmasy jasalǵan qomaqty eńbek ekenin bolashaq urpaq ashyp aıta jataryna men senemin.
Qosh, Qarjaýbaı! Táńir seni panasyna alsyn!
Qoıshyǵara Salǵarauly,
túriktanýshy-ǵalym