Keshe Aqordada Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova Dúnıejúzilik banktiń turaqty ókili Lıýdmıla Býtenkomen kezdesti. Kezdesýge, sondaı-aq, Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov pen Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Mádına Ábilqasymova qatysty.
2014 jyldyń mamyr aıynda Qazaqstan Úkimeti men Dúnıejúzilik bank toby arasynda áriptestik týraly kelisimge qol qoıyldy. Al qol jetkizilgen sol kelisimdi júzege asyrý jáne áleýetti qurylymdyq reforma jasaý maqsatynda Úkimet yntymaqtastyqtyń 8 baǵytyn aıqyndap bergen edi. Olar: qarjy sektoryn damytý; ekonomıkadaǵy jeke sektordyń rólin kúsheıtý, ıaǵnı shaǵyn jáne orta bıznesti damytý men iskerlik ahýaldy jetildirý; adam kapıtalyn damytý, ǵylym men ınnovasııany yntalandyrý; eńbek naryǵynyń talaptaryna saı keletin eńbek daǵdylaryn damytý; ekonomıkaǵa ınvestısııalar tartý jáne memlekettik-jeke áriptestikti damytý; energotıimdilikti arttyrý jáne jasyl ekonomıkany, ınfraqurylymdy, kólikti qosa alǵanda, damytý, energetıka men qalalardy órkendetý; únqatysýlardy qoldaý jáne ınstıtýttyq reformalardy júrgizýde qoldaý kórsetý; óńirlik áriptestik jáne ıntegrasııa.
G.Ábdiqalyqova Memleket basshysynyń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda kórsetilgen Jańa Ekonomıkalyq Saıasattyń maqsattary men mindetterin júzege asyrý úshin birlesken ınvestısııalyq jobalardy oıdaǵydaı iske asyrý qajettigin atap ótti.
Sonymen qatar, Memlekettik hatshy birlesken ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý ekonomıka men áleýmettik salany ınfraqurylymdyq turǵyda jańǵyrtýǵa baǵyttalýy tıis ekenin aıtty. Iаǵnı, aldaǵy ýaqytta Qazaqstanda ekonomıkalyq bilimdi qalyptastyrý úshin ǵylymı áleýetti kúsheıtý, ınnovasııalyq jobalar sheńberinde bilim men tehnologııa transfertin jedeldetý, ulttyq ınnovasııalyq júıeniń jáne onyń negizgi ınstıtýttarynyń tıimdiligin arttyrý qajet.
Al L.Býtenko 2014 jyly Qazaqstan Úkimeti men Dúnıejúzilik bank arasynda qol qoıylǵan áriptestik týraly kelisim aıasynda Qazaqstannyń ekonomıkalyq damýyn jedeldetý baǵytyndaǵy kúsh-jigerine qoldaý kórestiletinin aıtty. «Buǵan qosa, atalǵan kelisim sheńberindegi jumystar Memleket basshysynyń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda kórsetilgen maqsat-mindetterdi júzege asyrýǵa, álemdik jáne óńirlik ekonomıkada qalyptasqan jaǵdaılardy zerdeleýge kómektesetin bolady», dedi L.Býtenko. Sondaı-aq, ol Dúnıejúzilik bank tarapynan bólinetin qarajat eldiń básekege qabilettiligin arttyrýǵa, ekonomıkany ártaraptandyrýǵa baǵyttalatynyna toqtaldy. «Buǵan qosa, Dúnıejúzilik bank qolǵa alatyn taǵy bir baǵyt – ol áleýmettik sektordy qoldaý. Qazaqstannyń Bilim jáne ǵylym mınıstrligine ınnovasııany damytýǵa jáne bilim sapasyn arttyrýǵa, kásibı bilimdi jetildirýge, jańa jumys oryndarynyń ashylýyna, jastardyń ekonomıkaǵa tartylýyna qoldaý tanytatyn bolamyz. Shaǵyn jáne orta bızneske, ekonomıkanyń shıkizattyq emes sektorlaryna, qyzmet kórsetý salalaryn jandandyrýǵa kómek kórsetý de Dúnıejúzilik banktiń nazarynda turady», dedi L. Býtenko.
M.Ábilqasymova 2014 jyldyń mamyr aıynda Qazaqstan Úkimeti men Dúnıejúzilik bank arasynda Qazaqstannyń ornyqty damýyna jáne ósýine járdemdesý maqsatynda yntymaqtastyqty kúsheıtý jónindegi áriptestik týraly kelisimge qol qoıylǵanyn jetkizdi. «Bul kelisim Memleket basshysynyń «Álemniń eń damyǵan 30 eliniń qataryna kirý» tapsyrmasyn júzege asyrý úshin Dúnıejúzilik banktiń osy baǵyttaǵy qurylymdyq jobalardy iske asyrýyna yqpal etetin bolady. Jalpy, qol qoıylǵan kelisimniń sheńberinde 2015-2017 jyldar aralyǵynda Dúnıejúzilik bankten bólinetin zaım men tehnıkalyq kómek mólsheri shamamen 6 mlrd. AQSh dollaryna quraıtyn bolady», dedi M.Ábilqasymova. Onyń aıtýynsha, Prezıdenttiń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Joldaýyna sáıkes, Dúnıejúzilik bankpen birlesip, 3 mlrd. 746 mln. AQSh dollaryn kólik-logıstıkalyq ınfraqurylymdy damytý jobalary iske asyrylmaq. Buǵan qosa, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý jáne ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý boıynsha iske asyrylatyn jobalar da bar. Bul jobalardyń sheńberinde shaǵyn jáne orta bıznesti qarjylandyrý úshin Dúnıejúzilik bank tarapynan 246 mln. AQSh dollary kóleminde kómek kórsetiletin bolady. Sondaı-aq, sý resýrstary, qorshaǵan ortany qorǵaý salalary boıynsha arnaıy jobalar ázirlenip, oǵan 363,15 mln. AQSh dollary bólinbek.
A.Sárinjipov ózi basqaratyn vedomstvo men Dúnıejúzilik bank arasyndaǵy birqatar jobalarǵa toqtalyp ótti. «Máselen, bir joba arqyly biz ǵalymdarǵa, ǵylymı uıymdarǵa arnaıy granttar bólemiz, al ǵalymdar sol granttar negizinde naryqqa qajetti tehnologııalardy shyǵaryp, sol arqyly el ekonomıkasyn damytýǵa yqpal etedi. Taǵy bir joba kásibı-tehnıkalyq bilim berý júıesin damytýǵa baǵyttalmaq. Bul joba arqyly biz kolledjderge granttar beremiz. Al kolledjder ózderine bólingen qarajatty arnaıy baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa jáne óz zerthanalaryn zamanaýı tehnologııalarmen jaraqtandyrýǵa baǵyttaıtyn bolady. Qazirgi tańda biz 60-tan astam kolledjge qarjy bóldik. Sondaı-aq, 2015 jyldan bastap basqa jobalardy qolǵa almaqpyz. Birinshi joba bilim berý júıesin jandandyrýǵa jáne bilim berý salasyn aqparattandyrýǵa, al ekinshi joba jastar saıasatyn damytýǵa arnalady. Bul jobalarǵa bólinetin granttar kólemi 5 myń AQSh dollarynan bastap, 50 myń AQSh dollaryna deıingi qarajatty quraıdy. Aldaǵy ýaqytta Parlament osy jobalardy ratıfıkasııalaıtyn bolsa, ony ári qaraı júzege asyratyn bolamyz», dedi A.Sárinjipov.
Taraptar Dúnıejúzilik bank pen Qazaqstan arasyndaǵy áriptestik týraly 2014 jylǵy mamyr aıynda qol jetkizilgen Deńgeılik kelisimge sáıkes, sol jyly qyrkúıek aıynda qabyldanǵan Yntymaqtastyq baǵdarlamasyn iske asyrýǵa baılanysty birqatar máselelerdi talqylady.
Basqosý qorytyndysynda adam kapıtalyn damytý, ǵylym men ınnovasııany yntalandyrý, eńbek naryǵynyń talaptaryna saı keletin eńbek daǵdylaryn qalyptastyryp damytý jónindegi birlesken jobalar boıynsha yntymaqtastyqty tereńdetý týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizildi.
Láıla EDILQYZY,
«Egemen Qazaqstan».