Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýyndaǵy atom elektr stansııasyn salý týraly referendým ótkizý jónindegi bastamasyn halyqqa túsindirý maqsatynda senatorlar elimizdiń aımaqtaryna attanǵan edi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Senat tóraǵasynyń orynbasary Olga Perepechına men senator Ásem Rahmetova Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy Taıynsha aýdanynyń turǵyndarymen, sondaı-aq óńirdegi jetekshi kásiporyndardyń ókilderimen kezdesti. Senatorlar Kellerovka aýylynda Qazaqstanda atom elektr stansasyn salýdyń keleshegin talqylaýǵa erekshe nazar aýdardy. Olga Perepechına AES qurylysy elimizdiń energetıkalyq táýelsizdigi men turaqty ekonomıkalyq damýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan strategııalyq mańyzdy qadam ekenin atap ótti. Senator Ásem Rahmetova osyndaı jobalar joǵary jaýapkershilikti jáne halyqaralyq qaýipsizdik standarttaryna tolyq sáıkestikti talap etetinin atap ótti.
Senat depýtattary Nurlan Beknazarov, Nurtóre Júsip jáne Aıgúl Qapbarova «Ońtústik» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda bolyp, «ONTUSTIK» óńirlik telearnasynyń, №11 qalalyq aýrýhananyń jáne «Bal Tekstıl» JShS ujymdarymen kezdesti. Kezdesýge qatysýshylar atom energetıkasyn damytýdyń keleshegin, onyń áleýetin jáne Qazaqstannyń energetıkalyq bolashaǵy men qaýipsizdigine qosqan eleýli úlesin talqylady. Senatorlar ıadrolyq baǵdarlamasyn damytýǵa qajetti baı ýran qory bar Qazaqstanǵa atom energetıkasynyń paıdasy týraly aıtty. Bul jer qoınaýynan alynatyn otyndarǵa táýeldilikti azaıtýǵa jáne energetıka salasyn ártaraptandyrýǵa kómektesedi. Parlamentshiler atom energetıkasy turaqty jáne senimdi elektr energııa kózin qamtamasyz ete alatynyn atap ótti. Nurlan Beknazarov ekonomıkanyń turaqty damýy jáne resýrstyq ekonomıkadan joǵary tehnologııalyq ındýstrııaǵa kóshý úshin senimdi bazalyq energııa qajet ekenin jetkizdi.
Senat depýtaty Álı Bektaev Arys qalasynda boldy. Onda oblystyq shtab múshelerimen birge jergilikti turǵyndarmen jáne eńbek ujymdarymen kezdesti. Júzdesýge qalalyq mádenıet úıiniń, №17 kolledjdiń qyzmetkerleri jáne «Astana Railway Services» JShS ókilderi de qatysty. Senator kezdesý barysynda atom elektr stansııasynyń artyqshylyǵy men onyń el ekonomıkasyna paıdasy týraly jan-jaqty aıtyp berdi. Jergilikti turǵyndar atom elektr stansııasyn salý týraly bastamany jáne referendým ótkizý qajettigine qoldaý bildirdi.
Senat depýtattary, atom elektr stansasyn salý jónindegi halyqtyq shtab músheleri Álibek Náýtıev pen Saǵyndyq Luqpanov Atyraý oblysyndaǵy Mahambet aýdanynda boldy. Olar sapar aıasynda Beıbarys aýylynda bilim salasynyń qyzmetkerlerimen kezdesti. Atom elektr stansasynyń qurylysy men onyń oblys, jalpy elimiz úshin mańyzyn túsindirý – júzdesýdiń basty taqyryby boldy. Senatorlar AES kómirtegi negizindegi energııa kózderine táýeldilikti azaıtyp, qorshaǵan ortaǵa qalaı oń áser etetinin egjeı-tegjeıli túsindirdi. Sondaı-aq elimizdiń energetıkalyq strategııasynyń bolashaǵy azamattardyń sheshimine baılanysty bolatynyn aıtyp, turǵyndardy referendýmǵa daýys berýge belsendi qatysýǵa shaqyrdy.
Senat depýtaty Janbolat Jórgenbaev Almaty oblysyndaǵy Eńbekshiqazaq aýdanynyń turǵyndarymen kezdesip, onda atom elektr stansııasyn salý jónindegi referendým ótkizý máselesin aımaqtyq shtab múshelerimen birge talqylady. Senator kezdesý barysynda elimiz úshin mańyzdy ári tarıhı oqıǵa – jalpyhalyqtyq referendýmnyń jaqyndap qalǵanyn atap ótti jáne azamattardy oǵan belsendi qatysýǵa shaqyrdy. Aýdan turǵyndary mańyzdy bastamalarǵa qoldaý bildirip, óz usynystaryn bildirdi.
Senat depýtattary Súıindik Aldashev pen Bekbol Orynbasarov Mańǵystaý oblysynda munaı-gaz salasynyń qyzmetkerlerimen jáne munaıshylarmen kezdesý ótkizdi. Senatorlar Qazaqstannyń energetıkalyq táýelsizdiginiń mańyzdylyǵyn atap ótip, Prezıdenttiń respýblıkalyq referendým ótkizý týraly bastamasyna qoldaý bildirdi. Olar sondaı-aq AES jobasyn júzege asyrý halyqaralyq eń joǵary standarttar men el múddesine saı keletinin jetkizdi.
Senat depýtaty Shákárim Buqtuǵutov Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy О́skemen qalasy men Glýbokoe aýdanynda boldy. Senator oblystyq máslıhat depýtattarymen jáne aýdandyq, qalalyq máslıhat hatshylarymen kezdesti. Kezdesýge qatysýshylar Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti depýtattary men oblystyq máslıhattar arasyndaǵy odan ári ózara is-qımyl máselelerin talqylady.
Senat depýtattary Olga Býlavkına men Shákárim Buqtuǵutov Kúrshim jáne Samar aýdandarynyń turǵyndarymen kezdesti. Onda AES qurylysynyń qajettigi men ekonomıkalyq tıimdiligi, atom stansııasynyń qaýipsizdigi, sondaı-aq osy salaǵa kadr daıarlaý máselelerin talqylady. Senator Olga Býlavkına Qazaqstanda atom energetıkasyn damytý kómirteginen tys energııa generasııasyna kóshý jaǵdaıynda elimizdiń ındýstrııalyq ekonomıkasynyń turaqty damýyn qamtamasyz etýge múmkindik beretinin atap ótti. Parlamentshiler Shemonaıha qalasynyń aktıvimen kezdesti jáne «Qazmınerals kompanııalar toby» kesheniniń Artemev kenishinde boldy. Kezdesýge qatysýshylar aldaǵy AES qurylysy týraly referendýmnyń mańyzdylyǵyn talqylady.
Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtattary Nurlan Bekenov pen Talǵat Júnisov «Aqmola elektr jelilerin taratý kompanııasy» AQ Esil bólimshesinde boldy jáne «QTJ» AQ oblystyq basqarmasynyń temirjolshylarymen kezdesti. Kezdesýler barysynda elimizdiń bolashaǵyna asa qajetti máseleni sheshýde ár daýystyń mańyzdylyǵy atap ótildi jáne azamattardy aldaǵy referendýmǵa qatysýǵa úndedi. Depýtattar barlyq azamatty saılaý ýchaskelerine kelýge jáne elimizdiń bolashaǵyna oń yqpal etetin sheshim qabyldaýǵa shaqyrdy.
Depýtattar Lázzat Rysbekova men Arman О́teǵulov Batys Qazaqstan Qurylys materıaldary korporasııasy men Batys Qazaqstan mashına jasaý kompanııasynyń ujymdarymen kezdesti. Júzdesýge qatysýshylar atom elektr stansııasyn salý men paıdalanýdaǵy negizgi máselelerdi, onyń ishinde qaýipsizdigi men odan ári qyzmet kórsetý, jergilikti mamandardyń quzyreti, sondaı-aq jańa jumys oryndaryn ashý men elektr energııasyn óndirý kólemin talqylady.
Senat depýtattary Serik О́teshov jáne Sergeı Ershov Saran qalasynda «Galex Plus» tigin-trıkotaj fabrıkasynyń jáne «Silk Road Electronics» turmystyq tehnıka óndirý kásipornynyń eńbek ujymdarymen kezdesti. Olar sondaı-aq Qaraǵandy, Temirtaý qalalary jáne Aqtas kentiniń turǵyndaryn sýmen jabdyqtaıtyn jáne sý burý qyzmetin usynatyn «Qaraǵandy Sý» JShS qyzmetkerlerimen de kezdesýler ótkizdi. Senatorlar sapar aıasynda oblystyń pedagogıka mamandarymen de júzdesti.
Senator Sergeı Ershov Prezıdent Joldaýynyń negizgi máseleleri jáne atom elektr stansııasyn salý jónindegi túsindirý jumystary aıasynda «Bolashaq» akademııasynyń oqytýshylary jáne stýdentterimen kezdesý ótkizdi. Senator kezdesý barysynda atom elektr stansııasyn paıdalaný qaýipsizdigi jáne osy saladaǵy halyqaralyq tájirıbe týraly jan-jaqty túsindirdi. Júzdesýge qatysýshylar atom energetıkasyn damytýdyń keleshegi men tómen kómirtekti ekonomıkanyń áseri jáne elimizdiń energetıkalyq sektoryn jańǵyrtý isine basa nazar aýdardy. Stýdentter men oqytýshylar mundaı jobalardyń Qazaqstannyń ekologııalyq jaǵdaıy men áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna áseri týraly suraqtar qoıdy.
Senat depýtaty Amangeldi Nuǵmanov Aqtóbe oblysynda jergilikti bıznes ókilderi jáne iri kásiporyndardyń qyzmetkerlerimen birqatar kezdesýler ótkizdi. Senator «Atameken» UKP ujymymen jáne jergilikti bıznes ókilderimen kezdesýde energetıka salasyndaǵy reformalardyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Energııa resýrstary jetispeı otyrǵan qazirgi jaǵdaıda atom energetıkasyn damytý – talqylaýdyń negizgi taqyryby boldy.
«Aqtobe su-energy group» AQ qyzmetkerlerimen kezdesýde AES jobasy elimizdiń turaqty jáne ekologııalyq taza energııamen jabdyqtalýyn qamtamasyz etýdiń kilti bolyp tabylatynyn atap ótti. Senator Mártók, Qobda jáne Alǵa aýdandaryna sapary barysynda atom elektr stansııasynyń qurylysy energııa táýelsizdigine qol jetkizip, ekologııalyq taza energııa kózderine kóshýge múmkindik beretinin aıtty.
Senat depýtaty Sultan Dúısembınov Almaty oblysy Ile aýdanynyń turǵyndarymen, sondaı-aq «Shın Laın» JShS ujymymen jáne Baıserke aýyldyq okrýgine qarasty №28 mektep-gımnazııasynyń ustazdarymen kezdesti. Júzdesýge qatysýshylar atom elektr stansasyn salýdyń búkil elimizdiń, jáne óńir úshin mańyzdylyǵyn talqylady. Senator joba vokzal tóńiregindegi ınfraqurylymdy damytý ǵana emes, óńirge jańa múmkindikter ashatyny týraly aıtty.
Senat depýtaty Amangeldi Tolamısov Jetisý oblysyndaǵy Jarkent qalasynda bolyp, jergilikti turǵyndarmen jáne Halel Hamraev atyndaǵy orta mektep ujymymen kezdesti. Qazaqstanda atom elektr stansııasynyń qurylysyn salý jáne onyń elimiz úshin artyqshylyǵy talqylaýdyń negizgi taqyryby boldy.
Senat depýtattary Janna Asanova men Nýrııa Nııazova Almaty qalalyq balalardy ońaltý ortalyǵynyń qyzmetkerlerimen jáne shaǵyn-orta bıznes ókilderimen kezdesti. Júzdesýge qatysýshylar aldaǵy referendýmnyń mańyzyn, sondaı-aq AES-ti salý múmkindigi turǵysynan óńirdiń ekonomıkalyq damý máselelerin talqylady. Senatorlar AES energııanyń mańyzdy kózi retinde jumys isteıtini jáne óz kezeginde energetıkalyq táýelsizdik pen turaqtylyqty nyǵaıtýǵa yqpal etetinin atap ótti. Sondaı-aq ınvestısııa men jumys oryndaryn ashýǵa jańa múmkindikter bere otyryp, ekonomıkanyń barlyq sektorlaryn órkendetýge oń áser etetin bolady.
Senat depýtattary, AES qurylysyn qoldaý jónindegi respýblıkalyq halyq shtabynyń músheleri Naýryzbaı Baıqadamov pen Rýslan Rústemov Shıeli aýdanyna sapary aıasynda óńirdiń aqsaqaldarymen kezdesip, atom elektr stansııasyn salýdyń keleshegin talqylady. Ardagerler men aýdan turǵyndary Prezıdent Joldaýynda aıtylǵan bastamaǵa qoldaý bildirip, ózderin tolǵandyrǵan saýaldaryn qoıdy. Senatorlar aqsaqaldarmen kezdesýden keıin Turan aýyldyq okrýginiń turǵyndarymen pikirlesip, jasyl energetıkanyń artyqshylyǵy men atom energetıkasyn damytý jospary týraly áńgimeledi. Rýslan Rústemov sondaı-aq tabıǵı gazdy jetkizýdegi turaqsyzdyq pen ony óndirýdiń qysqarýy jaǵdaıynda atom energetıkasy el ekonomıkasyn damytýdyń senimdi kózine aınalatynyn jetkizdi.
Senator Ernur Áıtkenov Pavlodar oblysyndaǵy Aqsý qalasy men Maı aýdanyndaǵy Malaısary aýylynyń turǵyndarymen kezdesti jáne onda Qazaqstanda atom elektr stansasyn salý máselesin talqylady. Depýtat Aqsý qalasynyń áleýmettik jáne sport salasynyń ujymdarymen, sondaı-aq Malaısary kentiniń turǵyndarymen kezdesý barysynda AES qurylysy jobasynyń strategııalyq mańyzy týraly túsindirý jumystaryn júrgizdi. Áıtkenov óz sózinde bul jobanyń elimizdiń energetıkalyq táýelsizdigin qamtamasyz etýde mańyzy zor ekenin atap ótti. Ol azamattardy 2024 jyldyń 6 qazanynda ótetin referendýmǵa belsendi qatysyp, el bolashaǵy úshin osyndaı mańyzdy máselege qatysty azamattyq ustanymyn bildirýge shaqyrdy.
Senator Sovetbek Medebaev Atom elektr stansasynyń qurylysyna qoldaý kórsetý jónindegi halyqtyq shtab ókilderimen birge Jezqazǵan qalasynda «Qazaqstan temir joly-Júk tasymaly» AQ jumysshylarymen kezdesti. Júzdesý barysynda Sovetbek Medebaev atom elektr stansııasy qurylysynyń aımaq úshin sheshýshi rólin atap ótti. Onyń pikirinshe, stansa jańa jumys oryndaryn ashýmen qatar qurylys aımaǵyndaǵy ınfraqurylymdy damytýdyń katalızatoryna aınalady. Senator temirjolshy qyzmetkerlerdiń referendýmǵa qatysýǵa jáne óz ustanymdaryn bildirýge shaqyrdy. Sodaı-aq osy demokratııalyq prosestegi árbir daýystyń mańyzdylyǵy atap ótildi.
Senat depýtaty Ǵalıasqar Sarybaev Jetisý oblysynda boldy jáne atom energetıkasyn damytý máselelerin talqylaý aıasynda eńbek jáne pedagogıkalyq ujymdarmen, sondaı-aq, birneshe aýdanynyń turǵyndarymen kezdesti. Onda Prezıdenttiń el halqyna Joldaýynda aıtylǵan atom elektr stansııasyn salý jónindegi referendým ótkizý týraly bastamasy talqylandy.
Ǵalıasqar Sarybaev Qazaqstanda AES salý jobasyn iske asyrýǵa múmkindik beretin aıtarlyqtaı energetıkalyq áleýet pen aýqymdy tabıǵı resýrstar bar ekenin atap ótti. Kezdesýler barysynda sharaǵa qatysýshylar atom energetıkasynyń damýy jáne óńirdegi ekologııalyq jáne ekonomıkalyq jaǵdaıǵa áseri týraly suraqtar qoıyp, pikirlerimen bólisti.
Senator Sergeı Karplıýk Qostanaı oblysyndaǵy Qarabalyq aýylynda boldy jáne onda aýdandyq aýrýhana qyzmetkerlerimen kezdesti. Júzdesýde Qazaqstanda AES salý – talqylaýdyń basty taqyryby boldy. Onda elimizdiń energetıkalyq táýelsizdigi men ekonomıkalyq turaqtylyǵyn nyǵaıtý úshin jobanyń strategııalyq mańyzyna erekshe nazar aýdaryldy. Senator atom elektr stansııasyn salý Qazaqstannyń energetıkalyq sektorynyń bolashaǵy úshin serpindi qadam ekenin atap ótti. Sergeı Karplıýk sonymen qatar aýrýhana turǵyndary men qyzmetkerleriniń suraqtaryna jaýap berdi. Ol atom elektr stansııasynyń qurylysy qatań ekologııalyq standarttardy esepke ala otyryp jáne qorshaǵan ortaǵa áseri muqııat baqylanyp júzege asýy tıis ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, jobany iske asyrý barysynda ekologııany qorǵaýǵa basymdyq beriledi.
Senatynyń depýtaty Baýyrjan Qanıev Aqtóbe oblysyndaǵy Temir jáne Muǵaljar aýdandarynyń turǵyndarymen birge atom elektr stansııasyn salý týraly aldaǵy referendým taqyrybyn talqylady.
Turǵyndar kezdesýler barysynda atom elektr stansııasyn salýdyń yqtımal artyqshylyǵy men qaýipterine qatysty suraqtar qoıdy. Kóbisi ekologııalyq qaýipsizdik máselesine, qurylystyń qorshaǵan ortaǵa áserine, sondaı-aq aımaq ómirinde bolýy múmkin áleýmettik-ekonomıkalyq saldaryna nazar aýdardy. Depýtat jobanyń Qazaqstannyń turaqty damýyna yqpal etetin jer qoınaýynan alynatyn otynyna táýeldilikti tómendetýge baǵyttalǵanyn túsindirip, jan-jaqty jaýap berdi.
Senat depýtaty Sultan Dúısembınov Almaty oblysyndaǵy Talǵar aýdanynda zııaly qaýym ókilderimen, kásipkerlerimen, aýyl eńbekkerlerimen jáne jastarmen kezdesti. Qazaqstanda atom elektr stansııasynyń qurylysyn salý kezdesýdiń negizgi taqyryby boldy. Senator óz sózinde atom elektr stansııasyn salý máselesi elimizdiń qazirgi energetıkalyq máselelerin sheshýdegi mańyzdy qadam ekenin atap ótti. Sultan Dúısembınov kezdesý sońynda Talǵar aýdanynyń turǵyndaryn 6 qazanda ótetin aldaǵy referendýmǵa belsendi qatysýǵa jáne AES salý máselesi boıynsha óziniń azamattyq ustanymyn bildirýge shaqyrdy.
Depýtattar Bekbolat Orynbekov pen Sáken Arýbaev «TarazEnergosentr» elektr stansııasynyń ujymymen, Muhammed Haıdar Dýlatı atyndaǵy Taraz óńirlik ýnıversıtetiniń stýdentteri jáne oqytýshylarymen, sondaı-aq densaýlyq saqtaý salasynyń qyzmetkerlerimen kezdesti. Depýtattar kezdesý barysynda atom elektr stansııasyn salý qajettigi jáne onyń el ekonomıkasyna da, halyqtyń ál-aýqatyna da áseri týraly aıtty. Bekbolat Orynbekov atom elektr stansııasy elimizdiń kómir elektr stansııalaryna táýeldiligin edáýir tómendetýge múmkindik beretinin atap ótti.
AES salý jónindegi halyq shtabynyń quramyndaǵy senator Bıbıgúl Jeksenbaı Astana turǵyndarymen birqatar kezdesýler ótkizdi. Onda AES qurylysynyń tıimdiligi jáne onyń elimizge artyqshylyqtary talqylandy.
Kezdesýge qatysýshylar jalpyulttyq referendým máselesi boıynsha pikirlerin jarııa etti jáne halyq shtabynyń múshelerine suraqtar qoıdy. Senator atom elektr stansııasyn salýdyń elimizdiń bolashaǵyndaǵy strategııalyq mańyzyn atap ótti. «Endohırýrgııa klınıkasy» JShS qyzmetkerlerimen kezdesý barysynda Bıbıgúl Jeksenbaı 6 qazanda ótetin referendýmǵa belsendi túrde qatysýǵa shaqyrdy. Senator sonymen qatar №84 mektep-gımnazııa ujymymen kezdesý ótkizip, elimizdiń energetıkalyq bolashaǵynyń mańyzdylyǵyn jáne AES qurylysynyń ekonomıkaǵa áserin talqylady. Bıbıgúl Jeksenbaı kezdesý sońynda azamattardyń referendýmǵa belsendi qatysýy eldiń energetıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi mańyzdy qadam ekenin atap ótti.